ماهی قرمز من زنده باید بماند

چند سالیست که در روزهای پایانی سال و در آستانه نوروز بحث خریدن یا نخریدن ماهی قرمز در میان افراد و گروههای دوستدار حیوانات داغ می شود .

انجمن حمایت از حیوانات اصفهان به عنوان یکی از گروههایی که در این زمینه احساس مسئولیت می کرد از نوروز 82 تا کنون تلاش زیادی را بمنظور افزایش اطلاعات مردم درمورد  نحوه نگهداری ماهی قرمز و نیز احترام به حقوق این  حیوان داشته باشد و بر این اساس تا کنون 3 دوره طرح جمع آوری و کلاسهای فراگیر آموزشی داشته ایم . آنچه که در ادامه این نوشتار بیان خواهم کرد حاصل تجربه 4 ساله اینجانب و ارتباط با تعداد زیادی از شهروندان ، مسئولان و صاحب نظران طی سالهای گذشته است.

بخاطر دارم که اولین بار در سال 80 یا 81 بود که در روزنامه ایران مطلبی با عنوان تجارت سیاه نوشته شده بود و از مردم خواسته شده بود بخاطر تلفات بالای این حیوان از خریدن آن برای سفره هفت سین خودداری کنند. ایده جالبی بود اما برای فراگیر شدن نیاز به زمان داشت و اخیراً دو سالی می شود که بحث آلوده بودن و یا ایرانی نبودن این ماهی مطرح می شود.

بی شک هدف نهایی دوستانی که بحث آلوده بودن ماهی قرمز را مطرح می کنند اینست که بدینوسیله مردم را از خریدن این حیوان بترسانند و مانع از تولید و در نهایت مرگ و میر بالای این حیوان شوند ، چون اگر غیر از این بود دامنه این اعتراض به خریدن و نگهداری از  دیگر ماهیان آکواریومی نیز سرایت می کرد و یا حتی نسبت به مصرف ماهی هشدار داده می شد.

البته مسئله آلوده بودن ماهی ها سال گذشته از سوی مسئولان اداره دامپزشکی و شیلات تکذیب شد ضمن اینکه تا کنون جایی نشنیده و ندیده ایم که کسی بخاطر آلودگی ماهی قرمز بیمار شده باشد .

اینکه چطور در سالهای گذشته این بیماری ای که از آن به عنوان بیماری کشنده یاد می شود هیچ مشکلی برای هموطنانمان بوجود نیاورده جای سوال دارد ؟!

و یا مثلاً اینکه  چرا مقامات بهداشتی امریکا اجازه می دهند سالانه 4 میلیون نفر از ساکنان آن کشور براحتی دچار چنین بیماری کشنده ای شوند ؟ و در مقابل این مسئله هیچ واکنشی نشان نمی دهند ؟ ! ( به نقل از شماره 142 روزنامه آینده نو)

ضمن اینکه اطلاعات و منابع علمی موجود امکان انتقال بیماریهای گفته شده از طریق ماهی قرمز را بسیار بعید و نا محتمل می داند.

برای بسیاری از مردمان کشور ما که با حیوانات بیگانه هستند ماهی قرمز تنها حیوانی است که مهمان خانه هایشان می شود . بسیاری از کودکان ایرانی از طریق همین ماهی های قرمز سفره هفت سین با دنیای حیوانات آشنا می شوند وبرای بسیاری از ما عشق و علاقه به حیوانات از همین ماهی قرمز شروع شده است. بسیارند افرادی که  به دلایل غیر منطقی و اشتباه با حیوانات مشکل دارند و ازحیوانات فراری هستند ولی  با ماهی قرمز کنار آمده اند و آنرا به عنوان یک حیوان زیبا و بی دردسر قبول کرده ند. اگر قرار باشد بدون هیچ آمارو مدرک مستندی بگوییم حیوانی که سالها مهمان ما بوده به این میزان خطرناک و کشنده است ، آنگاه نباید انتظار داشته باشیم مردممان با دیگر حیوانات برخورد خوبی داشته باشند  ، در این شرایط باید منتظر باشیم که مردم ما در هر کجا که حیوانی را پیدا کردند از ترس آلوده بودن آن حیوان را بکشند و نابود کنند.

دوستان عزیز اگر ماهی قرمز که در بین عوام مظهر پاکی و زیبایی است به بهانه آلوده بودن از خانه های ما برود دیگر هیچ حیوانی را نمی توان در خانه ها یافت و دوری ما از این مظاهر خلقت خداوندی آغاز خواهد شد و دوری از حیوانات می تواند زمینه حیوان آزاری و عدم رعایت حقوق آنها را فراهم آورد.

حتی ایرانی نبودن حضورماهی قرمز بر سر سفره هفت سین هم نمی تواند دلیل خوبی برای حذف این حیوان باشد. بسیاری از جشنها و مراسمها در چند صد ساله اخیر وارد فرهنگ ما شده اند و ماندگار شده اند.

برای زنده ماندن ماهیهای قرمز باید به دنبال راه دیگری بود !

مهمترین دلیل مرگ و میر بالای ماهیان قرمز عدم آشنایی مردم با نحوه نگهداری و مراقبت از ماهی قرمز است . بر خلاف آنچه که تصور می شود بسیاری از مردم کشورمان اطلاعاتشان در مورد این حیوان بسیار مختصر و بعضاً دارای اطلاعاتی غلط هستند.ماهی قرمز نسبت به دیگر ماهیان آکواریومی مقاومت بالایی دارد و در صورت رعایت نکاتی ساده و آسان می تواند سالهای زیادی عمر کند.

شاید بگویید که این مسئله تخصصی است و این کار نمی تواند عمومیت داشته باشد  اما مطمئن باشید دانستن نکاتی بسیار ساده و ابتدایی می تواند تاثیر بسیار بسیار زیادی در افزایش عمر این موجودات زیبا داشته باشد.  

تجربه چندین ساله آموزش نحوه نگهداری از ماهی در نقاط مختلف شهر اصفهان این نکته را بخوبی اثبات کرده مردم ما تقریباً چیزی در مورد این حیوان نمی دادند و بسیار مشتاقند که درمورد این حیوان اطلاعاتی کسب کنند.

براین اساس سال گذشته تعداد کلاسهای آموزشی ماهی قرمز را افزایش دادیم و امسال با برنامه ریزی های انجام شده قصد داریم که تعداد بسیار زیادی از مهدکودکها ، مدارس ، دانشگاهها ،سازمانهای غیر دولتی ،  ادارات ، فرهنگسراها و مساجد را زیر پوشش طرح آموزشی نگهداری از ماهی قرمز قرار دهیم . البته چاپ بروشور ، پوستر و توزیع لوح فشرده نحوه نگهداری از ماهی قرمز که سال گذشته در انجمن حمایت از حیوانات اصفهان تولید شده است از دیگر برنامه های ما بمنظور حمایت از ماهی های قرمز است.

همچنین اعلام کرده ایم در هر کجای شهر اصفهان که حداقل 15 نفر از شهروندان مایل به آموزش در این زمینه باشند ، می توانند با ما تماس بگیرند و مدرسان ما در کمتر از 48 ساعت بصورت داوطلبانه به محل آنها خواهند رفت. ضمن اینکه روزانه از طریق ایمیل goldfish1385@gmail.com پاسخگوی سوالات علاقه مندان درمورد ماهی قرمز هستیم.

شعار طرح امسال ما اینست : " ماهی قرمز من زنده باید بماند " و بر این اساس اعلام می کنیم کسانی که به هر دلیلی توانایی نگهداری از ماهی قرمز را ندارند از خریدن آن خودداری کنند و تنها کسانی ماهی قرمز بخرند که می توانند امکانات و شرایط مطلوبی را برای این حیوان فراهم کنند.

ما باید این فرهنگ را بوجود بیاوریم که ماهی قرمز ، وسیله ای برای کامل بودن سفره هفت سین نیست و موجودی است که حق حیات و زندگی دارد و اگر برای سفره هفت سین ماهی قرمز خریدیم باید کاری بکنیم که این ماهی به حیات خود ادامه بدهد .

باید در مسئله حمایت و حفاظت از ماهی قرمز شهروندان و هموطنانمان را نیز سهیم کنیم و از آنها بخواهیم که در این مسیر ما کمک کنند . اینگونه هر سال اوضاع ماهیان قرمز بهتر و بهتر می وشد وآمار تلفات آنها رو به کاهش خواهد گذاشت و گرنه بیان دلایلی که پایه و اساس درستی ندارد شاید در کوتاه مدت تاثیر اندکی بگذارد ولی می تواند موجبات بی اعتمادی مردم نسبت به دوستداران و حامیان حیوانات را فراهم کند.

من پارسال ماهی قرمز نخریدم ، چون شرایط نگهداری از آن را نداشتم ولی امسال یک آکواریوم خریدم و شرایط خوبی را برای نگهداری از این حیوان زیبا فراهم کرده ام . شما هم اگر می توانید از ماهی قرمز خود بخوبی نگهداری کنید بخرید ، در غیر اینصورت لطفاً نخرید.

بار اولی که وارد سالن محل نگهداری مجموعه پرندگان ایران و خاورمیانه شدم تا دقایقی مبهوت و شیفته زیبایی این مجموعه بی نظیر شدم . بعداً که با خالق این آثار به گپ و گفت نشستم متوجه شدم که این اتفاق برای مهمانانی که قبل از من از این مجموعه دیدن کرده بودند نیز افتاده است. دیدن همه ی پرندگان خاورمیانه زیر یک سقف اتفاقی است که جز با حضور در کنار چنین مجموعه ای نصیب هر کسی نمی شود.

کاظم پرستگاری هنرمندی است که در مدت 24 سال توانسته مجموعه پرندگان ایران و خاورمیانه را خلق کند. وی در این باره می گوید:

کشور ایران از نظر جغرافیایی در منطقه منحصربفردی واقع شده است . نقشه طولی ایران باعث شده که در شمال کشور آب و هوای مدیترانه ای و در جنوب آب و هوای استوایی و درمرکز آب و هوای کوهستانی و نیز بیابانی را داشته باشیم . همچنین وجود پرندگانی که از شمال به جنوب و نیز از جنوب به شمال مهاجرت می کنند و توقف آنها درکشورمان باعث شده که تنوع زیستی بی نظیری را درکشور شاهد باشیم.

او ادامه می دهد:در این مجموعه بیش از 600 قطعه پرنده از پرندگان شناسایی شده در ایران و خاورمیانه وجود دارد. بعضی از پرندگان این مجموعه بر حسب اختلاف جنس و فصل طراحی شده اند ، مثلاً آبچلیک ها و یا سلیم ها در فصول مختلف رنگشان عوض می شود و در این مجموعه به رنگهای مختلف وجود دارند.

از نکات جالب توجه شباهت بی نظیر این پرندگان با پرندگان واقعی و طراحی آنها در حالات اختصاصی هر پرنده است .

استاد پرستگاری در خصوص ماده اولیه ای که در ساخت این پرندگان بکار رفته می گوید : این ماده ،کامپوزیتی از ترکیب 7 ماده شیمیایی است و دارای ویژگیهای مهمی از جمله فساد ناپذیری ، استحکام بالا ، قابلیت رنگ پذیری ، شعله ور نشدن و مقاومت بالا نسبت به ضربه و رطوبت است .

یکی دیگر از ویژگیهای این مجموعه منحصر بفرد نزدیکی وزن پرندگان ساخته شده به وزن پرندگان طبیعی است همچنین پرندگان این مجموعه قابلیت ایستایی بر روی دو پای خود را دارند و حتی در این مجموعه پرندگانی وجود دارند که بر روی یک پای خود ایستاده اند. پرستگاری در مورد این خصوصیت می گوید:

برای رسیدن به این هدف با استفاده از نرم افزار ویژه ای که طراحی کرده ام با محاسبه ی مرکز ثقل پرنده ، اسکلت بکار رفته در پیکره ی بدن پرنده را طراحی کرده و موادی را که ساخته ام روی این اسکلت پوشش می دهم.

در تهیه این مجموعه خانواده پرستگاری ، پدر خانواده را یار و یاور بوده اند . گروهی که دارای تخصصهای مهندسی صنایع ، مهندسی مواد و دکترای پزشکی در کنار مادر هنرمند و پدر بیوشیمیست سالهای بسیاری را صرف پدید آمدن این مجموعه کرده اند.

در سالهای اخیر پدیده تاکسیدرمی کردن و فروش حیوانات و بخصوص پرندگان گسترش یافته ، حتی در شهرهای بزرگ دست فروشان زیادی وجود دارند که پرندگان تاکسیدرمی شده را به فروش می رسانند. از ایشان در مورد تفاوت پرنده های این مجموعه با پرندگان تاکسیدرمی پرسیدم. او گفت : پرندگان تاکسیدرمی بخاطر آنکه پر و پوست آنها مواد آلی هستند در دراز مدت امکان فساد ، تغییر شکل ، ایجاد بو و حتی بیماری توسط آنها وجود دارد و هزینه ای را برای نگهداری می طلبد و از همه مهمتر اینکه پرنده تاکسیدرمی شده در واقع پرنده ای است که شکار و کشته شده و این مسئله تجاوز به حقوق حیوانات و موجودات زنده می باشد و در تعارض با محیط زیست و طبیعت قرار دارد . همچنین بسیاری از پرندگان کمیاب و در خطر انقراض هستند و امکان واجازه تاکسیدرمی کردن آنها نیست.

دراین مجموعه پرندگان کمیابی از جمله هوبره ، میش مرغ ، کبک دری ،بالابان ، درنای سیبری و ... وجود دارد .

هر کدام از این پرنده ها دارای دفترچه مخصوصی در مورد نحوه ساخت هستند و این امکان وجود دارد که بتوان نحوه ساخت این پرندگان را به علاقمندان آموزش داد . با این کار علاوه بر جلوگیری از کشتار حیوانات بمنظور تاکسیدرمی ، می توان اشتغالزایی خوبی ایجاد کرد وهر کدام از این مظاهر زیبای الهی را مهمان خانه های دوستداران پرندگان کرد.

پرستگاری با ذوق و شوق خاصی در مورد پرندگان صحبت می کند . او اشاره ای به آیه 41 سوره نور می کند و پرندگان را از زیباترین و اعجاب برانگیز ترین مخلوقات الهی می داند. وی این مجموعه را هنر علمی – آموزشی می داند و هدف از ایجاد این مجموعه را کمک گرفتن برای آموزش و آشنایی با پرندگان می داند.

این مجموعه حاصل 24 سال تحقیق و مطالعه کاظم پرستگاری در مورد پرندگان است . به همین خاطر در کنار این مجموعه خانواده پرستگاری اقدام به ساخت نرم افزار کاملی در مورد پرندگان ایران و خاورمیانه نموده اند. در این نرم افزار که همانند مجموعه پرندگان بی نظیر می باشد اطلاعات کاملی در مورد بیش از 500 گونه پرنده ایران و خاورمیانه وجود دارد . این اطلاعات شامل : نام ، اندازه ، اندازه بال باز ، وزن ، تعداد تخم ، طبقه بندی ، خانواده ، زیستگاه ، مسیرهای مهاجرت و اطلاعات تصویری شامل شکل نر و ماده ، شکل جوجه ، شکل تخم ، زیستگاهها و همچنین فیلم هایی در مورد نحوه زندگی و صدای آواز هر پرنده می باشد.

این نرم افزار از سیستم جستجوی پیشرفته ای به 7 زبان ( زبان علمی ، انگلیسی ، فرانسوی ، آلمانی ، عربی ، اسپانیایی و فارسی ) برخوردار است و هر کس با کمترین میزان اطلاعات در مورد هر پرنده ای می تواند پرنده مورد نظر را پیدا کند.

در این دانشکده پرنده شناسی 60 فیلم سه ساعته و 600 لوح فشرده و تعداد بسیار زیادی کتاب ، جزوه و مجله در مورد پرندگان وجود دارد.

مجموعه بی نظیر پرندگان خاورمیانه هم اکنون در منزل استاد پرستگاری نگهداری می شود . در صورتیکه از سوی مسئولان کشوری و شهری مساعدتهای لازم در خصوص اختصاص مکانی جهت نگهداری این مجموعه صورت گیرد می تواند بعنوان یکی از جاذبه های علمی – هنری شهر اصفهان و حتی کشور پذیرای تعداد زیادی از علاقهمندان طبیعت ایران و خاورمیانه باشد . این مجموعه می تواند موجبات آشنایی و دیدن همه ی پرندگان خاورمیانه را زیر یک سقف فراهم نماید ، کاری که شاید در محیط طبیعی غیر ممکن باشد و یا در خوشبینانه ترین حالت سالها زمان ببرد.

چه خوب است مسئولان شهر اصفهان نیم نگاهی به این مجموعه ارزشمند داشته باشند . این مجموعه ارزشمند کماکان مهجور مانده است و داستان مسئولانی که می آیند و وعده های فراوان می دهند همچنان ادامه دارد....

تا کنون پرنده شناسان و محققانی از کشورهای اسپانیا ، سوئد، انگلستان ، ژاپن و مجموعه دارانی از کشورهای حوزه خلیج فارس تمایل خود را به خرید و در اختیار داشتن این مجموعه ابراز کرده اند ولی استاد پرستگاری می گوید این مجموعه باید در ایران بماند حتی به این شکل.

علاقمندانی که مایل به کسب اطلاعات بیشتر در مورد این مجموعه ارزشمند هستند می توانند از طریق ایمیل : parastegarikazem@yahoo.com با کاظم پرستگاری تماس بگیرند.

لینک گزارش چاپ شده در روزنامه آینده نو

ایها الناس بشنوید ...

چند وقتیه میخواهم یه مطلبی راجع به وضعیت NGO ها بنویسم اما چون به موضوع وبلاگ بطور مشخص ربط نداره مردد بودم.

شک ندارم اکثر دوستانی که در زمینه محیط زیست و مسائل فرهنگی ، اجتماعی و از این قبیل فعالیت می کنند یا از یک NGO شروع کردن و یا در یک NGO ای فعالیت دارند . من خودم اینطوری هستم و به جرات میتونم بگم تاثیری که این فضا بر من داشته از تمام سالهایی که  درس خوندم برام آموزنده تر و هدفمندتر بوده.

اما متاسفانه فضا برای فعالیت این گروههای مردمی در یکی دو سال گذشته هر روز تنگ و تنگتر شده . انواع و اقسام فشارهای آشکار و پنهانی که بر این گروهها وارد میشه باعث خستگی  و تعطیلی NGO ها شده . باطل کردن مجوز ها ، تعطیل کردن خانه های تشکلها ، ندادن مجوز برگزاری برنامه ، دخالت در شبکه ها و صدها مورد دیگه .

واقعاً نمیدونم این گروههای جوان چه گناهی کردن که اینطوری با اونها برخورد میشه . در همین شهر اصفهان در اثر پیگیریهای همین دوستان  NGO ای جهان نما تعدیل شد و میدان نقش جهان از خطر خارج شدن از فهرست آثار جهانی نجات پیدا کرد و یا تغییر مسیر مترو نتیجه تلاش همین دوستان بود. در زمینه محیط زیست تنها گروههایی که دلسوزانه و عاشقانه فعالیت می کنند همین داوطلبان سازمانهای غیر دولتی هستند و یا در بحث آسیبهای اجتماعی ، زنان ، خیریه ها و .....

جوونهایی که بچه های همین انقلاب هستن و در این سیستم و نظام رشد پیدا کردن امروز برای انجام یک فعالیت مردمی و داوطلبانه باید هزار جور فشار و مشکل رو تحمل کنن.

حتماً دو هفته پیش دیدید که خانم جوادی رئیس سازمان محیط زیست در جواب مجری گفتگوی خبری در مورد NGO ها ، چقدر براحتی از این موضوع رد شد و چند ثانیه بیشتر حرف نزد. واقعاً سازمان محیط زیست در سالهای گذشته جز تخریب و حمایت از صنایع آلاینده مگه کار دیگه ای هم کرده ؟! اگر کاری هم انجام شده در اثر تذکرات و فشارهای همین سازمانهای زیست محیطی بوده و اگر مسئولی هم کارشو بخوبی انجام داده بخاطر این بوده که از بدنه همین سازمانها بوده و عاشقانه به کار و فعالیتش اعتقاد داشته ....

والا به خدا این گروهها نه جاسوسن ، نه خرابکار و نه چیزی دیگه ..!  گفتنی و درددل در این زمینه خیلی زیاده ... ولی حیف که گوش شنوایی نیست!