سپهر سلیمی
وبلاگ سپهر سلیمی
آرشیو وبلاگ
      دوستداران حیوانات و محیط زیست (حیوانات، محیط زیست، میراث طبیعی و فرهنگی)
محاکمه جنایتکاران فرهنگی و انفصال مدیران متخلف مرتبط با متروی اصفهان نویسنده: سپهر سلیمی - سه‌شنبه ۱٧ شهریور ۱۳۸۸

اگرچه انحراف مترو اصفهان از مسیر طراحی شده تایید و احتمال آسیب دیدن سی و سه پل بسیار است ولی هنوز هیچ مقام مسوولی در اصفهان این موضوع را تایید نکرده و تنها اخبار منتشرشده در این زمینه را مشتی شایعه پراکنی نامیده اند. انجمن های غیردولتی دوستدار میراث فرهنگی اصفهان در بیانیه ای خواستار محاکمه پیمانکار این پروژه و همچنین انفصال مسوولان مرتبط با پروژه مترو اصفهان از سمت های خود شده اند.

خبر کامل را در سایت جبهه همبستگی خلیج فارس بخوانید

 

توضیح عکس : این نقاشی ، تنها اطلاعات مصوری است که در یک سال و نیم گذشته در خصوص مسیر مترو در اختیار نمایندگان رسانه های گروهی قرار داده شده است . این در حالیست که تونل مترو بر خلاف مصوبه شورای عالی ترافیک از چهارباغ عباسی عبور کرده و در هفته گذشته خبرهایی مبنی بر انحراف 40 متری تونل مترو در نزدیکی سی و سه پل و احتمال برخورد آن با پایه های سی و سه پل شنیده شد. زعفرانی ، مدیر عامل مترو اصفهان انحراف 40 متری را تائید کرد ولی گفت آسیبی به سی و سه پل وارد نشده ! زعفرانی در پاسخ به درخواست خبرنگاران برای ارائه مدارک مستند و بازدید از تونل قطار شهری ، مثل همیشه وعده سر خرمن داد و این نقاشی را برای اثبات عدم برخورد دستگاه حفاری مترو با سی و سه پل کشید !!! او در صحبتهایش برای اثبات ادعاهایش گفت : " من امین نظام هستم " و شما باید حرفهایم را باور کنید!

 

لینک      نظرات ()      

بغضی به وسعت همه ی شادی های ندیده نسل من نویسنده: سپهر سلیمی - شنبه ۱٤ شهریور ۱۳۸۸

 

بوستانهای حاشیه زاینده رود خشک همچنان پذیرای انبوه مردمی است که خسته از گرفتاریهای روزمره ساعتی را برای آسودن به آنجا می آیند. در این میان پل خواجو از دیرباز پذیرای مردانی بوده که برای آواز خوانی به آنجا می آیند. تقریباً در هر ساعتی از روز می توان عده ای را در حال آواز خوانی در زیر پل خواجو پیدا کرد . شنیده ام که بسیاری از خوانندگان معروف اصفهانی خوانندگی را از همین مکان شروع کرده اند ...

در اینجا مقاله جالبی با عنوان " مردمنگاری مراسم آوازخوانی پیرمردهای اصفهانی زیر پل خواجو " آمده است . آنچه بهانه شد برای نوشتن این نوشتار حسی است که هر بار با حضور در جمع آوازخوانان پل خواجو به من دست می دهد ؛ شادی ای لحظه ای و حسرتی از موقتی بودن این شادی . چرا در یکی از جوان ترین کشورهای دنیا و در یکی از بزرگترین شهرهای ایران نباید مکانی برای شادی جوانان در محیط عمومی وجود داشته باشد ؟ چرا پیران و جوانانی که ساعتی برای آواز خوانی به این مکان می آیند باید در هراس از باتوم و توهین باشند ؟

آوازهایی که خوانده می شود نیز عجیب است ، همه شعرها و تصنیف های قدیمی است . زیر پل خواجو پیرمردان 70 ساله و جوانان 20  ساله یک نوع موسیقی را دوست دارند. شنیدن این آوازها حس عجیبی به من می دهد ؛ پیران افسوس روزهای گذشته را می خورند و جوانان افسوس روزهایی که نداشته اند و شادی هایی که ندیده اند. شادی حق مسلم جوانان ماست ...

توضیح: خیلی وقت بود می خواستم این مطلب را بنویسم ، آخرش هم اونی که میخواستم نشد و نتونستم حسمو بنویسم . خودسانسوری کردم !

پی نوشت:

تعدادی از کلیپ های آوازهای زیر پل خواجو را می توانید اینجا ، اینجا و اینجا ببینید.


 

لینک      نظرات ()      

جایی برای شنیدن صدای میراث طبیعی و فرهنگی ایران زمین نویسنده: سپهر سلیمی - چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۳۸۸


سیاست به معنای رایج آن بیشترین آسیب را به میراث طبیعی و فرهنگی کشورمان وارد کرده است . این آسیب از دو منظر قابل توجه است : نخست آنکه سیاسیون به واسطه روابط سیاسی و بدون در نظر گرفتن تخصص و علایق به مناصب دولتی مرتبط با میراث فرهنگی و طبیعی منصوب شده اند و دوم آنکه افراد جامعه آنقدر درگیر سیاست شده اند که مجالی برای توجه به میراث سرزمین شان برایشان نمانده.

این دو مشکل رابطه نزدیکی با هم دارند و اگر یکی از آنها حل شود ، آن دیگری نیز قابل حل خواهد بود . باید صدای میراث طبیعی و فرهنگی ایران را به گوش همه ایرانیان رساند ، نا آگاهی نسبت به این مساله ضررهای جبران ناپذیری به هویت ملی ما وارد خواهد کرد. اگر باور داشته باشیم که همه ی مشکلات کشورمان ریشه در مسائل فرهنگی دارد پس برای درمان آنها باید نسخه ای از جنس فرهنگ پیچید و خوب می دانیم که فرهنگ هر کشوری از میراث فرهنگی و طبیعی آن سرچشمه می گیرد و بر این اساس باید حساس تر و مسئولانه تر از هر زمانی پاسبان میراث کشورمان باشیم چون از بین رفتن میراث فرهنگی و طبیعی مان به معنی از بین رفتن فرهنگ مان خواهد بود و بی فرهنگی مادر همه مشکلات است.

آنچه گفتم دلیل ساده ای بود برای بیان علاقه مندی من به میراث طبیعی و فرهنگی کشورم و بهانه ای است برای شادباش پنجمین سالروز تاسیس کمیته بین المللی نجات پاسارگاد. در روزگاری که بسیاری از ایرانیان در سراسر جهان ، خوشبختی یا نگونبختی سرزمین مادریشان را در آمدن یا رفتن این یا آن سیاستمدار جستجو می کنند چشم های بیناد جهانی پاسارگاد نگران سی و سه پل ، پاسارگاد ، دماوند ، تخت جمشید ، تالاب انزلی و همه ی میراث طبیعی و فرهنگی ایران است زیرا که برای جوانه زدن و سبز شدن نیازمند نوشدارویی از جنس میراث ایران کهن هستیم .

 

لینک      نظرات ()      

فاجعه ای برای میراث فرهنگی ، احتمال برخورد دستگاه حفار تونل مترو با سی و سه پل نویسنده: سپهر سلیمی - دوشنبه ٩ شهریور ۱۳۸۸


می شود و می توانیم ! آری با این مدیران و مهندسان کاربلد و وطن دوست هر کاری می شود و می توانیم. مگر مترو از زیر چهار باغ عباسی رد نشد؟ مگر پل خواجو توسط عده ای کارنابلد  به بهانه مرمت ، تخریب نشد؟ مگر زاینده رود خشک نشد؟ خراب کردن سی و سی پل پیر که دیگر کاری ندارد ...

گزارش جبهه همبستگی خلیج فارس را از آخرین فاجعه در حوزه میراث فرهنگی ایران بخوانید :

جبهه همبستگی خلیج فارس: خبرگزاری ایلنا ساعاتی قبل با انتشار خبری از ایجاد انحراف ۴۰ متری در تونل مترو اصفهان خبر داد که  البته آن خبر به دلایل این انحراف اشاره ای نشده است. جبهه همبستگی خلیج فارس به صورت کامل و تفصیلی به بررسی دلایل این اتفاق می پردازد.

۶ متر انحراف به سمت راست در ۴۰ متر حفاری

تونل غربی خط شمال-جنوب متروی اصفهان، بر اساس خط پروژه، بر رویDTA  خود حرکت کرده اما مسیر تونل شرقی در هنگام عبور از زیر رودخانه زاینده رود در کنار سی و سه پل، در حدود ۳۰ رینگ ( طولی معادل ۴۰ متر ) به اشتباه حفاری شده است . این حفاری اشتباه باعث شده است که دهانه تونل از موقعیت تعیین شده کنونی، به میزان بیش از ۶ متر به سمت راست(غرب) جابه جا و از مسیر اصلی منحرف شود و از ان زمان حفاری متوقف شده است.

دستگاه TBM قادر به پیچش با شعاع کمتر از  ۲۲۵ متر نیست در حالی که با توجه به انحراف ایجاد شده اگر بخواهیم تونل را به مسیر اصلی خود برگردانیم و به ایستگاه تعبیه شده در خیابان چهارباغ بالا برسانیم، باید دستگاه با شعاع ۱۲۵ متر بچرخد که غیر ممکن است. اگر دستگاه مسیر خود را ادامه دهد و با کمترین شعاع یعنی ۲۲۵ بپیچد، از زیر فونداسیون هتل سوئیت و مغازه های اطراف آن عبور می کند و با این مشکل مواجه میشویم که تونل به ایستگاه تعبیه شده نمی رسد.

در واگن های حفاری مصالح غیر عادی دیده شده است

احتمال برخورد دستگاه حفار تونل متروی اصفهان با پی سی و سه پل

دستگاه TBM مورد استفاده در پروژه مترو شهر اصفهان از نوع EPB بوده که برای حفاری خاک های شهری و نرم ساخته شده است. دستگاه TMB در هر بار عملیات حفاری به طول یک و نیم متر، متوقف می شود و کار رینگ گذاری انجام می شود و سپس حفاری دوباره آغاز می شود.

کمترین زمان حفاری که در پروژه مترو اصفهان داشته ایم، ۱۵ دقیقه بوده و بیشترین زمان به ۳ ساعت نیز می رسد ولی تاکنون حفاری های طولانی نزدیک به یک شبانه روز نداشته ایم و وقتی یک حفاری توسط دستگاه EPB، ۲۴ ساعت به طول می انجامد به این معنی است که دستگاه با مصالح غیرعادی مواجه است.

در واگن های حمل خاک های حفاری شده، مصالح غیر عادی بتون مانند که به قسمتی از پی یک سازه شباهت داشته دیده شده است که احتمال این قضیه وجود دارد که دستگاه در زمان انحراف با رمپ جنوبی سی و سه پل برخورد کرده و این مصالح، قسمتی از پی سی و سه پل باشد که در صورت صحت داشتن این قضیه و آسیب دیدن پی سی و سه پل، احتمال نشست کردن پل در زمان جاری شدن آب در رودخانه وجود دارد که پی بردن به درستی این احتمال، نیازمند بررسی های بیشتر است.

آسیب دیدن سر برنده دستگاه TBM در حفاری غیرعادی

وقتی حفاری طولانی مدت شود، بدون تردید سر حفار دستگاه (Cutter Head) در حال حفاری مصالحی غیر عادی است که این حفاری ها باعث شده است، یکی از بازوهای کاتر هدر دستگاه در تونل شرقی، کاملاً منحنی و بیضی شکل شود، به شکلی که تعمیر آن به شکل عادی از طریق حضور غواصان در محفظه man lock دستگاه که بدین منظور طراحی شده است، امکان پذیر نیست، زیرا در شرایطی می توان از طریق عادی کاتر هد را تعمیر کرد که فقط قطعاتی بر روی بازو نیاز به عوض داشته باشد، ولی اکنون کل بازو کج شده و تنها راهی که وجود دارد این است که با احداث شفت(چاه عمودی) روبروی دستگاه، این بازو تعمیر یا تعویض شود.

چه شد که ۳۰ رینگ منحرف شدیم؟

VMT در بخش دیگری از نامه خود، ایراداتی که پیمانکار در زمان انجام پروژه داشته و باعث انحراف از خط پروژه شده است را بیان کرده و در این راستا به ۴ ایراد اصلی عملیات حفاری اشاره می کند.

۱)DTA یا خط پروژه، برنامه ای است که معمولاً شرکت سازنده سیستم نقشه برداری که در این پروژه VMT است طراحی و وارد سیستم نقشه برداری می کند. این برنامه حفاری را در مسیر خط پروژه به پیش می برد که برنامه خط پروژه تونل شرقی در قسمتی منحرف شده اشتباه داده شده است. این در حالی است شرکت VMT در نامه خود آورده است که DTA مترو اصفهان تا نقطه مشخصی از پروژه توسط این شرکت داده شده و وقتی شرکت VMT برای مذاکره برای واگذاری بقیه DTA نامه نگاری می کند، با این جواب مواجه میشود که نیازی به DTA شرکت VMT نبوده و خط پروژه از آن زمان به بعد توسط پیمانکار داخلی یا شرکت دیگر داده می شود. در نامه VMT آمده است که DTA مسیر منحرف شده توسط VMT تعیین نشده و در نتیجه VMT در این زمینه پاسخگو نیست و مسئولیتی ندارد.

۲-شرکت VMT در نامه خود آورده است که مانیتور نقشه برداری که در کارگاه تونل شرقی مورد استفاده قرار می گرفته است، معیوب بوده و این عیب مدت زیادی در این مانیتور وجود داشته و پیمانکار اقدامی برای حل این مشکل انجام نداده است.

۳-دستگاه نقشه برداری یک دوربین یا SLS-T دارد که در جزوه دستورالعمل آن قید شده که SLS-T پس از ۱۱ هزار ساعت کار باید سرویس شود. این در حالی است که SLS-T یا دوربین TBM در تونل شرقی مترو اصفهان بیش از ۲۲ هزار ساعت کار کرده و سرویس نشده است. این مساله در نامه VMT آمده است.

۴-در مانیتور نقشه برداری بخشی به نام Laser Intensity وجود دارد که شدت لیزر دستگاه نقشه برداری را مشخص می کند. این لیزر وظیفه مشخص کردن موقعیت دستگاه را بر عهده دارد. VMT معتقد است درجه لیزر در این پروژه دستکاری شده و به بیشترین شدت افزایش یافته است. در حالی که  این درجه لیزر باید در حد متوسط باشد و اگر پایین تر یا بالاتر برود، دستگاه دچار اشتباه می شود.

پیشنهاد شفت زدن جدی تر می شود

تونل شرقی مترو اصفهان هم اکنون با دو گزینه مواجه است. اول اینکه محل ایستگاه ابتدای چهارباغ بالا را ۱۷۰ متر به سمت جنوب ببریم که در این صورت فاصله آن با ایستگاه بعدی(ایستگاه چهار راه نظر) به شدت کم می شود و این پیشنهاد تقریباً رد میشود.

راه دوم این است که به دو دلیل روبروی دستگاه TBM شفت(چاله عمودی) بزنیم که این چاله برای ما دو کاربرد متفاوت دارد. اول اینکه از این چاله می توان برای تعمیر بازوی کاتر هدر که اکنون آسیب دیده است و نیاز به تعمیر اساسی دارد، استفاده کنیم و کاربرد دیگر آن این است که به وسیله شفت، می توانیم دستگاه را از مسیر منحرف شده به مسیر اصلی بازگردانده و به شعاعی برسانیم که از این مرحله حفاری، به مسیر اصلی برگردیم.

در حال حاضر دستگاه TBM در نزدیکی رمپ جنوبی سی و سه پل متوقف است و احتمالاً شفت پیش بینی شده بین سی و سه پل و هتل سوئیت زده میشود که البته ممکن است با ایراداتی از سوی سازمان میراث فرهنگی مواجه شود.

دستگاه TBM مترو اصفهان یکی از ارزان ترین دستگاه حفاری است که وجود دارد

در حالی که حساسیت های حفر تونل مترو در شهر تاریخی اصفهان از سایر شهرهای کشور بسیار بیشتر است، دستگاه TBM اصفهان کیفیت بسیار پایینی دارد.

به عنوان مثال دستگاه TBM مترو اصفهان مشکلات زیادی برای گروت کار دستگاه ایجاد میکند و کار گروت کاری در تونل به سختی و با کیفیت پایین صورت می گیرد، چون هزینه صحیح انجام نشده است.

مدیران بی لیاقت شهری پاسخگو باشند

مشخص نیست مردم اصفهان تا چه زمانی باید تاوان ضعف و بی لیاقتی مدیران شهری را پرداخت کنند. در حال حاضر بحران مدیریت در شهر اصفهان جدی است و هر روز بخشی از هویت شهر اصفهان در اثر بی لیاقتی این مدیران به تاراج می رود.

 

این خبر را اینجا نیز بخوانید ( البته با کمی سانسور) :

تونل مترو اصفهان 40متر از مسیر خود منحرف شده است

احتمال برخورد دستگاه حفار تونل متروی اصفهان با پی سی و سه پل  

 

لینک      نظرات ()      

زاینده‌رود ، طعمه‌ی نگاه استانی و سوء مدیریت ! نویسنده: سپهر سلیمی - جمعه ٦ شهریور ۱۳۸۸

هفته گذشته در خصوص خشکی زاینده رود گفتگویی با خبرگزاری صدای آلمان داشتم . از آنجائیکه سایتش اخیراً فیلتر شده ، متن گزارش در ادامه آمده است :

زاینده‌رود ، طعمه‌ی نگاه استانی و سوء مدیریت

خشکی زاینده‌رود صدها هزار کشاورز اصفهانی را با فقر شدید مواجه کرده است. کارشناسان عدم مدیریت صحیح و تصمیم مدیران استان چهارمحال و بختیاری به استفاده‌ی بیش از حد از آب این رودخانه را از دلایل اصلی خشکی آن می‌دانند.

چندی است که خشکی زاینده‌رود برای مردم اصفهان و بخصوص کشاورزان مشکلات بزرگی ایجاد کرده است.

به گفته‌ی رئیس هیأت مدیره‌ی انجمن حمایت از کشاورزان اصفهان، از سال گذشته تا کنون ۵۰۰ هزار کشاورز با بحران مواجه شده و خانواده‌های آنها با فقر شدید دست و پنجه نرم می‌کنند.

سپهر سلیمی، از فعالان زیست‌محیطی اصفهان، خشکسالی، عدم مدیریت صحیح و مصرف بهینه‌ی آب زاینده‌رود، انتقال آب این رودخانه به شهرها و مناطق دوردست و عدم نگاه کارشناسانه به مدیریت آب را از علل خشکی زاینده‌رود می‌داند. اما به اعتقاد وی، علت اصلی، «نگاه استانی» به آب این رودخانه از سوی «مدیران استان چهارمحال و بختیاری» است.

وی می‌گوید: «برخی از مدیران این استان از این آب به این دلیل که می‌گویند، سرچشمه‌های زاینده‌رود در چهار محال و بختیاری است، بیش از اندازه‌ی لازم استفاده می‌کنند.»

سلیمی می‌افزاید : «الان در هر ثانیه ۴۰ تا ۵۰ متر مکعب آب از سد زاینده‌رود خارج می‌شود که از این مقدار حتی یک متر مکعب آن هم به شهر اصفهان وارد نمی‌شود.»

به گفته‌ی سلیمی، مدیران استان چهار محال و بختیاری با استفاده از «۳۵۰ پمپ، آب را به ارتفاعات» این استان پمپاز می‌کنند تا به مصرف احداث «باغات و شهرکی در سرچشمه‌های زاینده‌رود» برسانند.

این فعال محیط زیست اصفهان در ادامه می‌افزاید: «حتی به دنبال این هستند که خط مرزی آبی بین استان اصفهان و استان چهارمحال بختیاری را تغییر بدهند تا بتوانند مدیریت آب را در دست بگیرند و می‌گویند نگاهی که به آب زاینده‌رود می‌شود باید نگاه استانی باشد که عمده‌ی مشکلات از همین جا شروع شده است. چون نگاه استانی به این مسئله‌ و دیگر مسایل و زیست‌محیطی و اکولوژیکی زیانبار است و می‌تواند مناطق زیادی از اصفهان را با بحران زیست‌محیطی مواجه کند.».

حسین محمدرضایی، رئیس هیأت مدیره‌ی انجمن حمایت از کشاورزان اصفهان، می‌گوید، سازمان جهاد کشاورزی چهار محال و بختیاری برای احداث ۱۰ هزار هکتار باغ مجوز صادر کرده است، در حالی که احداث باغ روی تپه‌های مشرف به زاینده‌رود در این استان هیچ توجیه کشاورزی و منطقه‌ای ندارد.

سپهر سلیمی، فعال محیط زیست اصفهان، معتقد است، شهرکی که قرار است در چهار محال ایجاد شود به آب زیادی نیاز دارد و چون فاضلاب این شهرک به زاینده‌رود وارد می‌شود، خود باعث آلودگی‌های زیست‌محیطی خواهد شد.

وی بیکاری، خشک شدن بیشه‌ی تاژوان و تالاب گاوخونی، تخریب میراث طبیعی و فرهنگی و زیان به صنعت گردشگری اصفهان را از جمله پیامدهای خشکی زاینده‌رود می‌داند.

 سلیمی به اعتراض‌هایی که تاکنون انجام شده اشاره می‌کند و می‌گوید: «در سطح استان اصفهان اعتراض‌های زیادی انجام شده، هم در بخش مردمی، کشاورزان و سازمان‌های غیر دولتی و هم اساتید و کارشناسان و مدیران شهری و استانی که مخاطب این اعتراض‌ها مدیران استان چهارمحال بختیاری و حتی وزارت نیرو بوده‌اند، از آنها خواسته شده که نگاه استانی نداشته باشند و مدیریت باید همان مدیریت قبلی منطقه‌ای بوده باشد تا این آسیب‌ها به حداقل برسد.»

نگاه به آب زاینده‌رود باید منطقه‌ای باشد نه استانی

سپهر سلیمی بهترین راهکار خروج از این بحران را «نگاه منطقه‌ای به زاینده‌رود» می‌داند: «مهمترین مشکل زاینده‌رود این است که همیشه به آن نگاهی بخشی می‌شده. در همین شهر شاهد این هستیم که در کنار و حریم طبیعی زاینده‌رود ساختمان‌های بلندی ساخته می‌شود که بر خلاف قوانین و مقررات است و حق‌آبه‌ای که باید به تالاب گاوخونی داده می‌شده، پرداخت نشده. شاید این فرصت، فرصتی باشد که دریابیم که زاینده‌رود فراتر از یک رود است و باید نگاه جامعی به آن داشته باشیم، از سرچشمه تا پایاب و این نگاه باید منطقه‌ا‌ی باشد و باید به عنوان عاملی که باعث به وجود آوردن شهر اصفهان شده به آن نگاه کنیم. اگر قبول کنیم که این شهر یکی از شهرهای بی‌نظیر ایران است، زاینده‌ی آن زاینده‌رود بوده.»

 

لینک      نظرات ()      

آخرین نوشته ها شروع پانزدهمین سال فعالیت وبلاگ دوستداران حیوانات و محیط زیست تبرئه انسان, تهمت به حیوان! ثبت یزد در میراث جهانی یونسکو و امید به بازگشت به مسیر توسعه پایدار حراج امنیت! کاشت برنج در روزهای هشدار بی آبی تروجان های آبی، مصیبت تازه زاینده رود! امید بی صدایان وبلاگم همین جاست، صحیح و سالم بعد از نامه جعلی؛ قاچاق یا انتقال قانونی شیرها به تهران؟! تجاوز به زاینده رود / گزارش تصویری
کلمات کلیدی وبلاگ محیط زیست (٦٠٩) اصفهان (٢٤٢) ایران (۱۸٩) حقوق حیوانات (۱٧٧) حیوانات (۱٠٧) زاینده رود (۱٠٢) فرهنگ (٩٦) حیات وحش (۸٧) حمایت از حیوانات (۸٦) میراث فرهنگی (٧٧) سیاست (٧۱) شکار (٥٤) حیوان آزاری (٥۱) سازمان حفاظت محیط زیست (٤۸) خشکی زاینده رود (٤۸) هندوستان (٤٧) ماهی قرمز (٤٧) آب (٤٤) مترو (٤٠) آلودگی محیط زیست (۳٧) عکس (۳٦) حیوان خانگی (۳٥) دیده بان حقوق حیوانات (۳٤) سگ (۳۳) سازمانهای غیر دولتی (۳٢) باغ وحش (۳٢) طنز (۳۱) آموزش (۳٠) جهانی (۳٠) وبلاگستان فارسی (٢۸) وبلاگ (٢٧) گفتگو (٢٦) سلامت (٢٥) انجمن حمایت از حیوانات (٢٢) شبکه سازمانهای غیر دولتی زیست محیطی استان اصفهان (٢٠) وبلاگهای زیست محیطی (٢٠) تخریب (٢٠) موج سبز (٢٠) ساعت زمین (٢٠) عکس جمعه (۱۸) حیوانات شهری (۱۸) آلودگی هوا (۱۸) فقر (۱۸) گاوخونی (۱٧) گرمایش جهانی (۱٧) سیرک (۱٧) قطع درخت (۱٧) گونه در خطر انقراض (۱٧) خشکسالی (۱٦) درخت (۱٦) بهداشت (۱٥) جمعیت (۱٥) پرندگان (۱٤) محیط بان (۱٤) فرهنگ سازی (۱۳) ذبح حیوانات (۱۳) بنیاد جهانی میراث پاسارگاد (۱۳) نگهداری حیوانات (۱٢) تالاب (۱٢) مجلس (۱٢) مردم (۱٢) رسانه (۱۱) اقتصاد (۱۱) دروغ (۱۱) وبلاگ نویسان زیست محیطی (۱۱) سی و سه پل (۱۱) کوشندگان محیط زیست (۱٠) ترجمه (۱٠) نوروز (۱٠) دولت (۱٠) هنر (۱٠) قانون (٩) گربه (٩) حفاظت از محیط زیست (٩) خروس سپید (۸) مینیمال (۸) انتخابات (٧) اینترنت (٧) شهرداری (٧) هنرمندان (٧) ماهی رزمجو (٧) فیسبوک (٧) مناطق حفاظت شده (٧) قوه قضائیه (٧) دولت نهم (٧) شیر ایرانی (٦) یوزپلنگ (٦) صدا و سیما (٦) خلیج فارس (٦) نشان خرس قهوه ای (٦) گیاهخواری (٦) روزنامه (٦) سیزده بدر (٦) دامپزشکی (٦) اعتراض (٦) انسان (٦) شعر (٦) زلزله (٥) فوتبال (٥) نابودی (٥) طبیعت (٥) سد (٥) عقیم کردن (٥) قاچاق حیات وحش (٥) سمندر (٥) بهمنگان (٥) معصومه ابتکار (٥) پالایشگاه (٥) حیوان ستیزی (٥) احمدی نژاد (٤) زیستا (٤) پارازیت (٤) پرشین بلاگ (٤) رئیس جمهور (٤) پایگاه آگاهی رسانی محیط زیست (٤) فرهنگ دره شوری (٤) یاسر انصاری (٤) اگزوتیک پت (٤) فاجعه (٤) کوروش بزرگ (٤) امریکا (٤) گردشگری (٤) شورای شهر (٤) سبز (٤) مرگ (٤) ورزش (٤) سرطان (٤) یلدا (۳) خاتمی (۳) عقاب (۳) زن (۳) ایدز (۳) تاریخ (۳) نفت (۳) کارون (۳) خرافات (۳) جنگل (۳) توسعه پایدار (۳) خوزستان (۳) همایش اشتغال سبز (۳) مناسبت ها (۳) روز مبارزه با خشونت علیه حیوانات (۳) wwf (۳) میراث طبیعی (۳) ماهی آکواریومی (۳) کاریکاتور زیست محیطی (۳) روز زمین (۳) صلح سبز (۳) تغییرات اقلیمی (۳) تلوبزیون (۳) greenblog (۳) شهروند (۳) منابع طبیعی (۳) صنایع (۳) اکوسیستم (۳) پاسخ (٢) آّب (٢) لاک پشت (٢) صرفه جویی (٢) مهدی بوترابی (٢) پارک ملی (٢) انرژی هسته ای (٢) حزب سبز (٢) پناهگاه (٢) بلای طبیعی (٢) عکس های جمعه (٢) دلفیناریوم (٢) آزمایش روی حیوانات (٢) انرژی سبز (٢) مخالف آزمایش روی حیوانات (٢) مناطق طبیعی (٢) جایزه نوروز (٢) حیوانات خاص (٢) تجارت حیوانات (٢) پاکسازی (٢) کودکان (٢) خرس (٢) تنوع زیستی (٢) مهاجرت (٢) زباله (٢) المپیک (٢) دریاچه ارومیه (٢) انرژی (٢) اوباما (٢) کتاب (٢) جشن (٢) شادی (٢) من (٢) خانواده (٢) مطبوعات (٢) خدا (٢) اخلاق (٢) کشاورزی (٢) تهران (٢) آینده (٢) اعتیاد (٢) شعار (۱) حشرات (۱) مهرگان (۱) امنیت (۱) مهرورزی (۱) خشونت (۱) کروبی (۱) ادبیات (۱) اصلاحات (۱) دانشجو (۱) پرشین بلاگ (۱) فیلم (۱) عشق (۱) دانشگاه (۱) نشریه (۱) مسابقه (۱) علم (۱) فلسفه (۱) اروپا (۱) تجمع (۱) خیانت (۱) پاسارگاد (۱) پژوهش (۱) هفت سین (۱) دموکراسی (۱) جنگلهای ابر (۱) جنگ (۱) اخلاقی (۱) جوان (۱) اسب (۱) بزرگداشت (۱) عرب (۱) نذر (۱) مانور آلودگی هوا (۱) آثار تاریخی (۱) دلار (۱) حسادت (۱) طبیعت س (۱) اتلاف آب (۱) تروجانهای آبی (۱) امداد رسانی به حیوانات (۱) چغاخور (۱) مرگ دلفین ها (۱) آندره گرز (۱) تلاش جهانی برای محیط زیست (۱) پاسداری از وطن (۱) پرنده زینتی (۱) امنیت زیستی (۱) باغ پرندگان (۱) دکتر کهرم (۱) میر حسین (۱) معماری سبز (۱) change (۱) پایگاه اطلاع رسانی محیط زیست (۱) مسائل اجتماعی (۱) مواد مخدر (۱) ام اس (۱) mtv (۱) آینده نو (۱) تخل (۱) global warming (۱) شگفتی های آفرینش (۱) ژورنالیست (۱) صنعت سبز (۱) آزبست (۱) مجموعه دروغ ها (۱) روز جهانی وبلاگ (۱) حفظ محیط زیست (۱) قطع برق (۱) گل آقا (۱) اصلاح طلبان (۱) دولت الکترونیک (۱) مافیا (۱) اسبچه خزر (۱) لوئیس فیروز (۱) فاضلاب (۱) حیوان (۱) بمب (۱) نادانی (۱) تنظیم خانواده (۱) روز جهانی محیط زیست (۱)
دوستان من + + فرم اهداء عضو + action on earth-element AN INCONVENIENT TRUTH Animal Science catalogue of life CATICEF Green Iran IUCN List of All Endangered Species Organic Agriculture Second ثـــانیــه TVE (Television Trust for the Environment). UNDP UNEP آبزي دان آبشار و كوه اتحادیه رفع آلودگی های هسته ای آتش‌نوشت اداره کل دامپزشکی اصفهان ارتباط صنعت ارمغان اشک های طبیعت آشیانه سبز میانکاله اعضاي هيأت علمي مؤسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع اقتصاد منابع طبیعی و محیط زیست اقیانوس آبی اکوگیک الفبای آب آلماگل اله تی تی گیلان آلودگی نوری آلودگی های هسته ای آلودگی هوا آموزش برپايي آکواريوم آمیزقلمدون انجمن اسب ایران انجمن پاسداران محيط طبيعی ايران انجمن حاميان سفر ايمن انجمن حمایت از حیوانات اسکاتلند انجمن حمایت از حیوانات امریکا انجمن حمایت از حیوانات انگلستان انجمن حمایت از حیوانات تگزاس انجمن حمایت از حیوانات تهران انجمن حمایت از حیوانات مالزی انجمن حمایت از حیوانات ویرجینیا انجمن حمايت از گربه ها انجمن دوچرخه سواران کوهستان رشت انجمن دوست داران محیط زیست انجمن سرزمین ما انجمن شوکای کرمانشاه انجمن علمی بیابان انجمن متخصصین علوم دام ایران انجمن نسیم سراب آناهیتا کنگاور انجمن يوزپلنگ آسيايي آنچه نمي دانيم نيز با ارزش است انستيتو آب و هوا اهواز سبز آوای سبز آوای فاخته آوای محیط زیست آونگ خاطره های ما ایران سبز ايران نامه ایرانیان گواه ایرانیان وبلاگ نویس در مالزی ایستاده زیر باران با طبیعت بالابان بام ایران بانک اطلاعات بخشی از زندگی براي طبيعت بلاگ نيوز بنیاد آزادی، رشد و آبادانی ایران-باران به کجا پناه ببریم بهار زمستانی بیولوژی و بیوتکنولوژی کشاورزی پرانتز پرشين تونز پرندگان ایران پریمک پژوهش در تاریخ ایران پلنگ زخمی پيام سبز پیچ گوشتی پیدا پنهان تابناک تاکستان تحقیق_تکنولوژی_توسعه_محیط زیست تقليل لايه ازن تلاش ايرانيان گياهخوار تلاش براي حيوانات مشهد تنوع زيستي توسعه پایدار جامعه جهاني حمايت از حيوانات جایی برای همه جبهه سبز همدان جستجوگر محیط زیست جمعیت حمایت از منابع طبیعی و محیط زیست جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست اصفهان جمعیت طبیعت یاران جمعیت کویر سبز جنبش ایرانیان مخالف سیرک حیوانات جنگل جنگلبان شهید ناصر پیروی جنگلهای کرانه خليج فارس چشم انداز چشم به چشم چشمهای همیشه بیدارزمین _محیط زیست حامی گرگ های ایران حفظ محيط زيست اساس توسعه پايدار حمايت از حقوق حیوانات حمايت از حيوانات بي خانمان حمایت از حیوانات و محیط زیست حمایت از حیوانات/نیلوفر حیوانات آموزه های خلقت حيوانات ايران حيوانات هم همانند انسان حق زندگي دارند خاک خوب خانه مطبوعات و خبرنگاران اصفهان خانه وبلاگ درویش خانواده سبز خبرخوان سبز خبرگزاری ایسنا خبرگزاری ایلنا خبرگزاری کشاورزی خبرنامه ی مالزی خبرهای اکسیژن خبری تحلیلی نو اندیش خدای من خرده گیری دانشجوی دامپزشکی دانشجویان محیط زیست تهران شمال دانشجويان محيط زيست کرج دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان در انتظار باران درخواست انتشار یادگارهای ماندگار دردسرهای یک دامپزشک درک زیباییهای حیات دفترچه ی ممنوع دکتر غلامعلی بسکی دکتر هومن دلتنگی های مادر زمین دنکیشوت معمار دنيای زير آب دنیای زیر آب دوچرخه سواری برای صلح دور روزگاران دوستداران حیوانات و طبیعت دوستداران حیوانات و محیط زیست در اعتماد ملی دوستداران حيوانات و محیط زیست در ايسنا دوستداران حيوانات و محیط زیست در ايسنا دیده بان حیوانات ایران دیده بان کوهستان ديده بان محيط زيست ايران دیده بان میانکاله دیر تش باد راپورتهای یومیه رادیکال سبز رادیو وبلاگستان رستاخیز سبز رفتن رسيدن است رفقای شیلاتی روایت روزنامه اصفهان امروز روزنامه اعتماد روزنامه اعتماد ملی روزنامه تايمز روزنامه تفاهم روزنامه خبر ورزشی روزنامه سرمایه روزنامه شرق روزنامه کارگزاران روزنامه هم میهن روزنامه همبستگی زادگاهم ایران است، فرزند ایرانم زمین انسان ها زمین سیاره زنده زمین ما زمین ما زن نوشت زیتون زيست بان زیست محیطی کوچک زیستن حق همیشگی حیوانات است زیگ زاگ های ذهنی یک خبرنگار سایت انجمن های تخصصی محیط زیست سایت ایرانیان گیاهخوار سایت بانو انوشه انصاری سايت تخصصی ماهيان آکواريومی سایت خبری بهار سایت خبری تحلیلی زیست بوم سایت مرجع متخصصین ایران سبز کوه بختیاری سبز نوشته های من سبزگامان سرباز زمین سردبیر: خودم سرو آزاد سکوت سلامت نیوز سلول سوپرپوزیشن سید محمد خاتمی شهر خرم آباد شهر سالم شهرزاد ایرانی شهرمن M.I.S صد سال تنهايی صداهای جهانی صدای آسمان صدای دامپزشکی ایران صفحه محيط زيست نشنال جيوگرافيك صلح سبز بین الملل صلح،حقوق بشر،محیط زیست صندوق تسهیلات جهانی محیط زیست طبیعت ایران طبیعت بختیاری طبیعت زیبای ایران طبيعت سبز بجنورد طبیعت سیستان طبیعت و حیات وحش طبیعت و حیوانات طبیعت وحشی طبیعت،فرهنگ، زندگی،دانش، آینده طراحی با طبيعت عرصه سوم علائم گرم شدن کره زمین علیه تخریب محیط زیست فاکوليت فریاد خروشان فصل سبز فوتوبلاگ در انتظار باران قناری كانون ديده بانان زمين كشاورزی ارگانیک كنوانسيون تغيير آب و هوا کابل پرس کاغذ کاربن کانون دامپزشک سفید کانون دوستداران حیوانات کانون زیست شناسی کانون عالی گسترش فضای سبز و حفظ محیط زیست ایران کانون مطالعات استراتژيک آب و محیط زيست کاه گل کلاغ (زرین دخت عالی) کلام من۷۸۶ کلینیک دامپزشکی پرشین کهن دیار کیمیای سبز گازهای گلخانه ای گالري طبيعت سبز گاه نوشت های باران گربه ايراني گردش در طبيعت ايران گردش در طبيعت ايران گرگ تنها گرگ خاکستري گروه پیگیری اصلاح قوانین و مقررات NGOs گرین بلاگ-مهدی گریوان گلچین زیست گهواره سبز گوناگون از زيست شناسي گونه های در خطر انفراض گوهر سبز گیاهان دارویی آکش گیاهخواری،حمایت از حیوانات لحظه هایی که می گذرند لیست وبلاگهای زیست محیطی مادرم زمین ماندانا مجله زندگی سالم محيط بان محیط بان محیط بان بدون مرز محیط برای زندگی محیط زیست محیط زیست البرز محيط زيست بافق محیط زیست دانشگاه اهواز محيط زيست در جام حم محيط زيست در همشهری محیط زیست دماوند محیط زیست زمین محيط زيست سرزمين من محیط زیست همدان محیط زیست و اخلاق محیط زیست-دوزيستان ايران مخالف شکار و شکارچی مدیریت کشاورزی مرتع و مرتعداري در ايران مرد خاکي مطالعات زیستی معجزه ای به نام زمین من و MS من و گربه ها من و ویلی منابع طبيعي منم محیط بان مهار بيابان زايي مهندس اکبر همدانيــــان مهندسی محيط زيست موج سبز موسسه حفاظت محیط زیست آمریکا میراث ماندگار گچساران و باشت- سبزگامان میهن سبز نشريه الکترونيکي داروگ نصفهان نگذار به بادبادکها شلیک کنند نور شب نوشته های سبز همستر ايران همنهاد همین جا روی زمین هواداران پرشين بلاگ اصفهان هوبره واگويه هاي نانوشته وب نوشت وبگاه کویرهای ایران وبلاگ جمعی از طلاب وبلاگ دکتر ناصر کرمی وبلاگ فهیمه خضر حیدری وبلاگ گروه حیات وحش ایران وبلاگ مهدی بوترابی وسایل نقلیه سبز یاوران محیط زیست سیمره دره شهر یخاب یک روان پزشک انجمن حمایت از کشاورزان شهرستان اصفهان بوم سا گرافیست کوچولو جانوربان شهروحش طبیعت زنده،نبض زندگی وت پارس اشک یلدا