بيش از 5/2 سال از آغاز برنامهء چهارم توسعه ميگذرد اما بسياري از
مواد و بندهاي اين برنامه معطل مانده يا اينكه درصد پيشرفت آنها، در حد اندكي
است.
در حالي كه اصولا اهداف برنامههاي توسعه در كشورهاي در حال توسعه كمتر
تا تحقق كامل پيش ميروند و معمولا اهداف كمي آن 40 تا 70 درصد تحقق مييابد اما
برخي از كارشناسان در ارزيابي روند اين برنامهها، بيشتر به درست بودن جهتگيري
دولتها در راستاي اهداف برنامه استناد ميكنند. بر اين اساس آنان اعتقاد دارند كه
اگر دولت نهم، در جهتگيريهاي خود همسو با اهداف برنامهء چهارم حركت ميكرد
انتقاد چنداني به ميزان تحقق اهداف سالانهء برنامه وارد نبود.
برنامهء چهارم از آن رو از اهميت ويژهاي در ميان چهار برنامهء چشمانداز
20 ساله برخوردار است كه پايههاي سه برنامهء پنجم، ششم و هفتم توسعه كه طي سالهاي
1388 تا 1404 شمسي تدوين و اجرا ميشوند را شكل ميدهد.
تدوين سندها، لوايح، آييننامه و دستورالعملهاي مختلف ملي و استاني
در حوزههاي اقتصادي، اجتماعي، سياسي، دفاعي، قضايي و ... در برنامهء چهارم توسعه
پيشبيني شدهاند كه اغلب آنها بايد در سال اول برنامه تهيه و جهت تصويب به مجلس
يا هيات وزيران ارجاع ميشد اما اكنون ميتوان گفت كه كمتر از 10 درصد اين سندها،
لوايح و آييننامهها، تهيه شده يا به مرحلهءاجرا رسيدهاند اين در حالي است كه
دولت نهم تدوين برنامهء پنجم را با تشكيل
گروه 27 نفره آغاز كرده است. قاعدتا اين افراد در گام اول بايد ساختار برنامهء
پنجم را تدوين و سپس پايههاي تحقق چشمانداز را مجددا تدوين كنند. در اين وضعيت
اگر دولت نهم به برنامهء چهارم اهتمام چنداني نورزد و بخواهد برنامهء پنجم را
معيار قرار دهد،در خوشبيانهترين حالت، پنج سال از زمان مقرر براي رسيدن به اهداف
چشمانداز را از دست دادهايم.
هماكنونبالغ بر 99 ماده يا بند برنامه چهارم توسعه كه اغلب بايد در
سال اول برنامه اجرا ميشدند، معطل مانده يا اينكه درصد اجراي آنها محدود است.
برخي از مواد قانون برنامه چهارم كه معطل مانده يا بهطور كامل اجرا نشده و در
ارتباط با محیط زیست ، آمایش سرزمین و ارتقاي سلامت و بهبود كيفيت زندگي می باشد
عبارتند از:
فصل پنجم :حفظ محيطزيست
ماده 59: تدوين و تصويب دستورالعملهاي محاسبه ارزشها و هزينههاي
موارد داراي اولويت از قبيل: جنگل، آب، خاك، انرژي، تنوعزيستي و آلودگيهاي
محيطي
ماده 61 بند الف: آغاز طرح خوداظهاري براي پالايش منابع آلودهكننده
ماده 61- بند ب: تهيه و تصويب ضوابط ورود ساخت فرمولاسيون و مصرف
كودهاي شيميايي و سموم دفع آفات نباتي از جهت زيستمحيطي توسط دستگاههاي ذيربط
ماده 61- بند ج: ارايه برنامه مديريت پسماندهاي كشور
ماده 63: تدوين طرح جامع ساماندهي سواحل كشور تا پايان سال اول
برنامه
ماده 64: تدوين آييننامه مربوط به دستيابي به توسعه پايدار به منظور
حفظ محيطزيست و ... توسط سازمان حفاظت از محيطزيست
ماده 65: تدوين اصول توسعه پايدار بومشناختي توسط دولت
ماده 67: تدوين برنامه زيست بومي
ماده 68- بند الف: تدوين طرح حفاظت، احيا، بازسازي ذخاير و رفع
آلودگي و شيوههاي بهرهبرداري پايدار تا پايان سال اول
ماده 68- بند ب: تاسيس صندوق
ملي محيطزيست، با رعايت اصول 72 و 85
فصل ششم:ماده 72: تدوين و اجراي سند ملي آمايش سرزميني
سند ملي سندي راهبردي است كه جهتگيريهاي اصلي بخش استان يا طرحهاي
ويژه را در چارچوب تحقق چشمانداز 20ساله توسعه، تبيين و حسب مورد به تصويب شوراي
اسلامي يا هيات وزيران ميرساند.
ماده 73: تهيه طرح لايحه تقسيمات كشوري ظرف سال اول برنامه كه در
بردارنده شاخصهاي ناظر بر بازنگري واحدهاي تقسيماتي موجود براي ايجاد تقسيماتي
جديد و با جهتگيري عدم تمركز و تفويض اختيار به مديران محلي و تقويت نقش
استانداران به عنوان عالي دولت
ماده 74 – بند ب: به هنگام كردن سند ملي آمايش سرزمين با تحولات
جهاني، منطقهاي و ... به گونهاي كه برنامه پنجم توسعه، در سازگاري سند ملي آمايش
سرزمين تنظيم شود.
ماده 76: تدوين برنامههاي ويژه (فرابخشي) در راستاي ايجاد هماهنگي
بين فعاليتهاي آن دسته از اهداف و مضامين برنامه چهارم كه تحقق آنها مستلزم
مشاركت چند بخش و استان است.
ماده 77: تدوين آييننامه منطقهبندي از ديدگاه آمايش سرزميني
ماده 78 تا 80: تدوين آييننامهها
و نسبتهاي مربوط به درآمدهاي هر استان كه صرف خود استان ميشود
ماده 81: تدوين تصويب سند ملي استان ظرف مدت شش ماه از تصويب قانون
برنامه در هيات وزيران
فصل هفتم:ارتقاي سلامت و بهبود كيفيت زندگي
ماده 84 - بند الف: تشكيل شوراي عالي سلامت و امنيت غذايي با ادغام
شوراي غذا و تغذيه و شورايعالي سلامت
ماده 84- بند د: تهيه و اجراي برنامههاي ايمني غذا و كاهش ضايعات
مواد غذايي از توليد به مصرف.
ماده 85: تدوين لايحه حفظ و ارتقاي سلامت آحاد جامعه و كاهش مخاطرات
تهديدكننده سلامتي طي مدت شش ماه پس از تصويب قانون برنامه
ماده 88- بند الف: تدوين نظام نظارت و ارزشيابي استانداردها و شاخصهاي
بهبود كيفيت خدمات و اصلاح رتبهبندي بيمارستانها
ماده 88 – بند ه: طراحي و استقرار نظام جامع اطلاعات سلامت شهروندان
ايراني
ماده 89: طرح نظام ارايه حداقل استاندارد خدمات بهداشتي درماني كشور
ماده 90: تدوين آييننامه متعادل نمودن سهم مردم در تامين منابع
بهداشت و درمان ظرف شش ماه پس از تصويب قانون برنامه
ماده 91: تدوين آييننامه مربوط به اثربخشي نظام خدمات سلامت و تقويت
نظام بيمه خدمات درماني ظرف مدت سه ماه از تصويب قانون برنامه چهارم
منبع : روزنامه سرمایه ( دیگر مواد معطلماندهء برنامهء چهارم را می
توانید در مطلبی که محمود فراهانی در روزنامه سرمایه نوشته بخوانید)
