سپهر سلیمی
وبلاگ سپهر سلیمی
آرشیو وبلاگ
      دوستداران حیوانات و محیط زیست (حیوانات، محیط زیست، میراث طبیعی و فرهنگی)
ایدز ، هر روز نزدیکتر از دیروز نویسنده: سپهر سلیمی - شنبه ۱٠ آذر ۱۳۸٦


امروز روز جهانی ایدز است. اخبا و شواهد حاکی از آنست که هر روز ایدز به ما نزدیکتر می شود و اقدامات انجام شده در خصوص مهار این بیماری موفقیت آمیز نبوده است. امیدوارم که همه این بیماری لاعلاج و خطرناک را جدی بگیرند و خودمان را گول نزنیم که ایدز نداریم و یا ایدز به سراغ ما می آید! مطلب زیر از ایسنا است:

و ايدز در ايران 20 ساله شد ...!

«موج سوم در راه است!»

يك اعتراف بزرگ: بدون «كنترل رفتارهاي پرخطر جنسي» ، «ايدز» كنترل نمي‌شود

خبرگزاري دانشجويان ايران / وقتي كه در سال 1366 يعني دو سال پس از ابتلاي حدود 5 درصد از بيماران تالاسمي و هموفيلي به ويروس HIV نخستين مورد ايدز به طور رسمي تاييد و بستري شد، كميته‌اي متشكل از كارشناسان و مسوولان با عنوان كميته كشوري مبارزه با ايدز آغاز به كاركرد تا به گفته دكتر مينو محرز، عضو اين كميته با اين اقدام «بي‌درنگ» از ابتلاي ساير افراد جامعه به اين بيماري جلوگيري شود.

نخستين اقدام كميته كشوري مبارزه با ايدز، غربالگري فرآورده‌هاي خوني بود. نقش وزارت بهداشت در اين كميته بسيار پررنگ ديده مي‌شد و به اعتقاد محرز در آن زمان و تاكنون وظيفه خود را به خوبي انجام داده است. اما اكنون كه ايدز در ايران 20 ساله شده و تعداد بيشتري از هموطنانمان را آلوده كرده است،‌ نقش ساير نهادهاي تصميم گيرنده نمايان‌تر و فقدان كار گروهي منسجم بين دستگاه‌هاي مختلف كشور بيشتر احساس مي‌شود.

20 سال مبارزه و يك بررسي!

پخش برنامه‌هاي تلويزيوني ايدز، بدون برنامه‌ريزي مشخص

تا كنون كشور در كنترل روند ايدز موفق نبوده است

به گزارش سرويس بهداشت و درمان خبرگزاري دانشجويان ايران، بر اساس آخرين آمار منتشر شده از سوي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، در حال حاضر 16 هزار و 90 نفر ايراني مبتلا به ايدز شناسايي شده‌اند و پيش‌بيني مي‌شود با احتساب موارد شناسايي نشده، تعداد اين افراد به 80 هزار نفر برسد. در اين ميان سهم معتادان تزريقي از مبتلايان شناسايي شده 7/66 درصد برآورد مي‌شود كه البته همين آمار نشان مي‌دهد بيشتر قربانيان از راه اعتياد تزريقي را مردان با اختصاص تعداد10 هزار و 625 نفر از تعداد كل را تشكيل مي‌دهند.

به اين ترتيب ويروس HIV كه با خون‌هاي آلوده به كشور راه پيدا كرد، موج دوم هجوم خود را در ميان معتادان تزريقي روانه ساخت.

رفتارهاي پرخطر جنسي در تعقيب اعتياد تزريقي براي پيشي گرفتن

بر اين اساس و با توجه به اين كه اعتياد تزريقي عامل اول ابتلا به ايدز در جامعه به حساب مي‌آيد، به نظر مي‌رسد كنترل و درمان بي‌سابقه اعتياد در كشور تاكنون بزرگترين گام براي مبارزه با ايدز بوده است. اطلاق لفظ بيمار به معتاد، از بين بردن تابوي اعتياد و در پي آن شناسايي معتادان و در نهايت توزيع گسترده و برنامه‌ريزي شده متادون در بين معتادان تزريقي به منظور از بين بردن روش تزريقي‌ ‌از اقدامات موثر در درمان اعتياد و به دنبال آن كاهش شيوع ايدز در ميان معتادان به شمار مي‌رود. اگر چه بنا بر اظهارات محرز، مسوولان در مواجهه با ايدز ابتدا با سكوت و انكار طولاني، ديرهنگام به فكر درمان معتادان تزريقي افتادند، اما به هر حال در اين كه با اين روش از ابتلاي بسياري از معتادان به ويروس HIV جلوگيري شده است،‌ شكي نمي‌توان قائل شد. اما آيا مي‌توان كنترل اعتياد را به منزله كنترل ايدز تلقي كرد؟

دكتر مينو محرز، عضو كميته كشور مبارزه با ايدز درپاسخ به اين سئوال با اشاره به آمار گزارش شده از سوي سازمان ملل متحد مبني بر اين كه در 80 درصد موارد ويروس ايدز از طريق تماس جنسي منتقل مي‌شود،‌ كنترل و پيشگيري از رفتار‌هاي پر خطر جنسي را از عوامل مهم كنترل ايدز بر مي‌شمارد.

وي البته تصريح مي‌كند كه عامل اعتياد تزريقي در كشورهاي آسياي ميانه و آسياي شرقي و بويژه ايران همچنان عامل اول ابتلا به ايدز است.

اين استاد دانشگاه اما در عين حال الگوي گسترش ايدز در اين كشور‌ها را نيز در حال تغيير به سمت آميزش جنسي دانسته و مي‌گويد: در حال حاضر بيش از 67 درصد مبتلايان به ايدز از طريق اعتياد تزريقي مبتلا شده‌اند و سهم آميزش جنسي در اين بيماري در حدود 30 درصد برآورد مي‌شود. اما به نظر مي‌رسد كه عامل دوم يعني آميزش جنسي به سرعت در حال نزديك شدن به عامل نخست است و چنانچه راه‌هاي مقابله با رفتارهاي پرخطر در جامعه به خوبي به كار گرفته نشود،‌ بعيد نيست كه اين عامل در كشور ما نيز همچون ساير كشورهاي جهان به اولين دليل ابتلا به ايدز تبديل شود.

از سوي ديگر، با توجه به اظهارات مسوولان، معتادان تحت درمان، خود موجب شيوع ايدز هستند. چندي پيش رييس اداره ايدز وزارت بهداشت در گفت‌وگو با ايسنا با بيان اين كه معتادان تحت درمان را نبايد پس از درمان بدون ارائه آموزش بهداشت جنسي رها كرد، اظهار كرده بود كه بسياري از اين افراد علاوه بر اعتياد، رفتارهاي پرخطر ديگري از قبيل رفتارهاي ناسالم جنسي دارند.

بنابراين به نظر مي‌رسد كه پيشگيري از بروز اعتياد به عنوان يكي از بزرگترين آسيب‌هاي اجتماعي از ظهور ساير آسيب‌هاي كلان چون ايدز جلوگيري مي‌كند. اين درحاليست كه مسوولان كشور بيش از هر چيز تنها به درمان معتادان بسنده كرده‌اند. به طوري كه بر اساس اعلام مسؤولان، سرانه پيشگيري از اعتياد در ايران تنها 04/0 دلار است؛ حال آنكه ميزان اين سرانه در كشورهاي توسعه يافته در حدود 20 تا 30 دلار برآورد مي‌شود.

القائات غيرعلمي، كاذب و به دور از واقعيت!

رييس مركز تحقيقات ايدز بار ديگر با تاكيد بر لزوم كنترل رفتارهاي پرخطر جنسي براي مقابله با ايدز، از نبود آموزش شفاف در اين رابطه ابراز ناخرسندي كرده و مي‌گويد: آموزش مهمترين وسيله پيشگيري از رفتارهاي پرخطر و به دنبال آن ايدز است و در اين زمينه راديو و تلويزيون به عنوان رسانه ملي نقش بسيار حايز اهميتي را ايفا مي‌كند.اما متاسفانه تاكنون هيچ برنامه‌ريزي مشخصي در صدا و سيما براي پخش برنامه‌هاي پيشگيرانه از ايدز صورت نگرفته است.

«محرز» عضو كميته كشوري مبارزه با ايدز مداوم نبودن،‌ حجم كم و عدم اطلاع‌رساني شفاف را از جمله مشكلات اساسي اين برنامه‌ها دانسته و مي‌افزايد: در سالهاي گذشته برنامه‌هاي صدا و سيما تنها در آستانه روز جهاني ايدز پخش مي‌شد. برنامه‌هايي كه با اطلاعات ناكافي و تنها با دعوت كارشناسان مسايل مبهمي را در خصوص ايدز مطرح و از به كار بردن كلماتي از قبيل كاندوم و يا مسائل مربوط به بهداشت جنسي خودداري مي‌كردند.

وي كه معتقد است برنامه‌هاي تلويزيوني در زمينه ايدز به هيچ عنوان علمي و كارشناسي شده نيست، مي‌گويد:حتي در برخي از برنامه‌هاي تلويزيوني با نمايش افرادي كه به خارج از كشور سفر كرده و مبتلا به HIV ايدز شده‌اند، با القاي اين مطلب که هيچ کس در داخل کشور آلوده به ويروس ايدز نمي شود، بدآموزي صورت مي‌گرفت.

رييس مركز تحقيقات ايدز، نقش برنامه‌هاي تلويزيوني را در افزايش آگاهي مردم تا آنجا مهم مي‌داند كه اظهار مي‌كند: بايد برنامه‌هاي آموزشي پيشگيري از ايدز پيش از هر سريال پربيننده و نيز به صورت زيرنويس در اين سريال‌ها پخش شود.

محرز، نداشتن آگاهي و نگرش منفي مسؤولاني در دستگاه‌هاي مخلتف، بويژه صدا و سيما درباره ايدز را موجب فقدان آموزش كافي در مورد اين بيماري در جامعه مي‌داند و مي‌گويد: در طول سال‌هاي گذشته به علت نبود استراتژي مشخص، هر مسؤول با نگرشي خاص در روند اجراي برنامه‌هاي پيشگيري از ايدز تأثير گذاشته است، بطوريكه امروز شاهد اطلاع ناكافي اغلب افراد جامعه از اين بيماري و راه‌هاي پيشگيري از ابتلاي به آن هستيم.

به اعتقاد محرز بايد در درجه نخست مسؤولان در مورد اين بيماري آموزش ببينند، اما تاكنون هيچ گاه اين امر محقق نشده است.

وي بر اين اساس اظهار مي‌كند كه تا كنون كشور در كنترل روند ايدز موفق نبوده است.

اطلاع‌رساني ناچيز در برابر تهديدي بزرگ

كنترل رفتارهاي پرخطر جنسي در فاز دوم مبارزه، غيرممكن است

اين اظهارات از سوي عضو كميته كشوري مبارزه با ايدز درحالي صورت مي‌گيرد كه بر اساس آمار، دليل ابتلاي 25 درصد از موارد به ايدز كه ناشناخته محسوب مي‌شود، از راه آميزش جنسي صورت گرفته است.

اين در حاليست كه محرز با انتقاد از نبود آموزش‌هاي لازم در مورد جلوگيري از رفتارهاي پرخطر جنسي، ميزان دسترسي به افراد داراي رفتارهاي پرخطر و در پي آن كنترل اين گونه رفتارها را در كشور غيرممكن مي‌داند.

وي مي‌گويد: اگر چه در برنامه دوم مبارزه با ايدز بحث پيشگيري از رفتارهاي پرخطر جنسي در گروه‌هاي مختلف در نظر گرفته شده است، اما در عمل، با توجه به عدم امكان دسترسي به اين افراد، اجراي آن با ترديد مواجه است.

به گفته محرز در فاز دوم مبارزه با ايدز، علاوه بر تداوم درمان معتادان تزريقي، کنترل رفتارهاي پر خطر جنسي در گروه هاي مختلف جامعه در نظر گرفته شده است. البته دارندگان برخي رفتارهاي پرخطر جنسي مثل همجنس‌گرايان که به لحاظ قانوني مجرم هم شناخته مي شوند، از اين برنامه حذف شده‌اند.

وي معتقد است فاز دوم مبارزه با ايدز در صورت همكاري نهادهاي مختلف بسيار موفقيت‌آميز خواهد بود.

رييس مركز تحقيقات ايدز مي‌افزايد: اگر چه در حال حاضر برخي از گروه‌هاي تحصيل كرده جامعه اطلاعات مناسبي در مورد ايدز دارند، اما ساير افراد، تقريبا چيزي در خصوص ايدز نمي‌دانند. بنابراين اطلاع رساني در مورد بيماري ايدز در جامعه ناچيز به نظر مي‌رسد.

اغلب افراد جامعه از وجود 70 مركز مشاوره رفتارهاي پرخطر جنسي در سراسر كشور بي‌خبرند

محرز اضافه مي‌كند: متاسفانه در حال حاضر 70 مركز مشاوره رفتارهاي پرخطر جنسي در سراسر كشور وجود دارد اما به علت عدم اطلاع رساني،اغلب از افراد جامعه از وجود اين مراكز آگاه نيستند.

وي بار ديگر به تجربه مثبت كنترل اعتياد در كشور اشاره كرده و مي‌گويد: متاسفانه به دليل عدم اطلاع‌رساني و نداشتن دسترسي به افراد داراي رفتارهاي پرخطر جنسي هيچ كاري در مورد كنترل آن‌ها نتوانسته‌ايم انجام دهيم.

موفقيتي در كنترل رفتارهاي پرخطر جنسي نداشته‌ايم

اين استاد دانشگاه كه معتقد است ايران تا كنون هيچ گونه موفقيتي را در كنترل رفتارهاي پرخطر جنسي به دست نياورده است ، با بيان اين كه در اين شرايط نمي‌توان از كنترل ايدز صحبت كرد، در عين حال مي‌گويد: با شفاف‌سازي، اطلاع‌رساني و با كمك رسانه‌ها به طور قطع در اين زمينه نيز موفق مي‌شويم.

سايه سنگين ايدز بر سر زنان

موج سوم ايدز زنان را به ساحل مرگ مي کشاند

به گزارش ايسنا، در حاليكه كنترل رفتارهاي پرخطر جنسي و اطلاع‌رساني در اين زمينه تا كنون در كشور مغفول مانده، آمارها نشان مي‌دهند كه زنان بيش از هر عامل ديگري، تحت تاثير رفتارهاي جنسي، مبتلا به ايدز مي‌شوند. بطوريكه در آخرين آمار وزارت بهداشت ، زنان تنها يك درصد كساني كه از راه اعتياد تزريقي به ايدز مبتلا شده‌اند را تشكيل مي‌دهند. حال آنكه حدود 50 درصد مبتلايان از طريق آميزشي، زنان هستند. اين در حاليست که بر اساس اعلام سازمان ملل احتمال ابتلاي زنان جوان به ايدز 6/1 بيشتر از مردان است.

در اين ميان آمار‌ها نشان مي‌دهد كه در جهان، با افزايش رفتارهاي پر خطرجنسي، تعداد زنان مبتلا به ايدز نيز روز به روز در حال افزايش است، بطوريكه از سال 1985 تا 2003 ميلادي اين رقم از 35درصد به 48 درصد افزايش پيدا كرده است.

اما با اين وجود، بر اساس گزارش‌هاي سازمان ملل، بسياري از دختران و زنان در زمينه ويروس ايدز و ابتلا از طريق آميزشي، اطلاعات بسيار اندكي دارند. در عين حال بسياري از زنان آموزش جنسي نمي‌بينند و از وسايل پيشگيري از انتقال بيماري توسط خود و يا شريك جنسي‌شان اطلاعي ندارند.

بسياري از زنان درحالي در متقاعد كردن شركاي‌ جنسي خود به استفاده از كاندوم ناتوان هستند كه بر اساس تحقيقات ميزان اطلاع زناني كه بدون استفاده از كاندوم رابطه جنسي برقرار مي‌كنند دو برابر مرداني است كه هنگام برقراري رابطه جنسي از كاندوم استفاده نمي‌كنند.

دكتر مينو محرز در اين زمينه به ضعف اطلاع‌رساني در خانواده‌ها اشاره كرده و مي‌گويد: همسران افراد معتاد و يا داراي رفتارهاي پرخطرجنسي در معرض شديد ابتلا به ايدز قرار دارند؛ اما از آنجايي كه هيچ گونه اطلاع‌رساني در مورد مسائل جنسي در جامعه و خانوادها صورت نمي‌گيرد، بي‌شك اين زنان از خطر در امان نمانده و براحتي به ويروس ايدز مبتلا مي‌شوند.

از سوي ديگر بر اساس گزارش‌هاي منتشر شده از سازمان ملل متحد كه معتقد است با آگاهي بخشيدن به زنان و رفع تبعيض جنسي مي‌توان شيوع ايدز را در جهان مهار كرد، بسياري از زنان تحت خشونت‌هاي رفتاري ناچار به برقراري رابطه جنسي با مردان مبتلا به ويروس HIV مي‌شوند.

افزايش زنان مبتلا با آغاز موج سوم ايدز

افزايش شمار نوزادان مبتلا به ويروس ايدز

در اين شرايط ،عضو كميته كشوري مبارزه با ايدز با بيان اين كه موج سوم ايدز يعني انتقال ويروس از طريق آميزش در صورت پيشگيري نكردن از رفتارهاي پرخطر جنسي در جامعه به وجود مي‌آيد، مي‌گويد: در صورت آغاز موج سوم شاهد افزايش زنان مبتلا به ايدز خواهيم بود و به دنبال آن شمار تولد نوزادان آلوده به اين ويروس نيز افزايش خواهد يافت.

وي با اشاره به اين كه در تمام كشورها ميزان شيوع ايدز از طريق اعتياد تزريقي افزايش پيدا كرده و سپس با رفتارهاي جنسي گسترش مي‌يابد، يادآور مي‌شود كه خوشبختانه هنوز موج سوم در ايران آغاز نشده و همچنان الگوي انتقال ايدز در كشور اعتياد تزريقي به حساب مي‌آيد.

محرز براي مقابله با موج سوم، كشور را نيازمند امكانات بهداشتي و آموزشي دانسته و اضافه مي‌كند: در حال حاضر امكانات بهداشتي كشور در حد مطلوبي قرار دارد و مبتلايان به ايدز با جديدترين روش‌هاي درماني، درمان مي‌شوند. اما از نظر آموزشي همچنان نگاه منفي مسئولان بر ادامه برنامه‌هاي اطلاع‌رساني و پيشگيري سيطره دارد.

عضو كميته كشوري مبارزه با ايدز در عين حال كه مقاومت كشور را در مقابل موج سوم منوط به اما و اگر‌هاي بسياري از قبيل اطلاع‌رساني شفاف، تغيير نگرش مسوولان و افزايش سطح آگاهي جوانان در خصوص مسائل بهداشت باروري مي‌داند، خاطرنشان مي‌كند: البته در صورت ارائه آموزش مداوم و شفاف به افراد جامعه براحتي مي‌توان آغاز موج سوم را در كشور مهار كرد.

موج سوم در راه است، برايم از اعتماد سدي بساز

محرز، اعتمادسازي از سوي مسؤولان را يكي از اركان مهم جلب توجه افراد جامعه به سوي پيام‌هاي بهداشتي و آموزشي مي‌داند و مي‌گويد: متاسفانه به طور كلي همواره اعتماد مردم در اين زمينه‌ها كم بوده است. اما شايد اگر در رابطه با ايدز مسؤولان، اطلاع‌رساني شفاف‌تري داشته باشند، مردم به آنها بيشتر اعتماد كرده و راحت‌تر به سوي مراكز مشاوره رفتاري روي آورند.

وي مصداق نبود اعتماد را شكسته نشدن تابوي ايدز دانسته و مي‌افزايد: متاسفانه پس از 20 سال، هنوز انگ زدن به بيماران مبتلا به ايدز در جامعه وجود دارد، به همين دليل هيچ يك از مبتلايان نمي‌توانند بيماري خود را براحتي بازگو كنند.

به اعتقاد رييس مركز تحقيقات ايدز، اعتمادسازي مردم نسبت به مسؤولان سدي محكم در برابر موج سوم است؛ بنابراين مسؤولان كشور بايد با افزايش اطلاع‌رساني شفاف و مداوم و در پي آن بالا بردن سطح اعتماد مردم از شيوع ايدز در كشور جلوگيري كنند.

لینک دوستان:

- این لینک را خیلی دوست دارم و خیلی وقت بود که دنبالش می گشتم. سایت اهداء عضو پس از مرگ مغزی

- 4 برابر شدن مبتلایان به ایدز در صورت جدی نگرفتن پیشگیری در کشور

- ایدز همچنان علت پیشتاز مرگ در سراسر جهان

- دومین تجمع اعتراض آمیز نسبت به سیاستهای غلط سازمان محیط زیست در کمتر از 3 ماه

لینک      نظرات ()      

آخرین نوشته ها روز جهانی بدون خودرو و لزوم بومی سازی پویش های جهانی محیط زیستی دومین نشست تخصصی حقوق حیوانات سه شنبه های بدون خودرو در زیستگاه یوزپلنگ گسترش بی سر و صدای دلفیناریوم ها، هشدار به حامیان حقوق حیوانات و محیط زیست برگزاری همایش کودک، زمین، محیط بان و اختتامیه جشنواره نقاشی و نامه به محیط بانان پشت پرده دلفیناریوم/ اطلاعات مشخصی از گونه های آکواریوم اصفهان وجود ندارد نامه سمن های محیط زیستی اصفهان به شهردار اصفهان در مخالفت با ایجاد دلفیناریوم وزارت ورزش مانع از ذبح حیوانات در اماکن ورزشی شود! رنج اسب ها در میدان تاریخی اصفهان! زاینده رود کجاست؟!
کلمات کلیدی وبلاگ محیط زیست (٦۳۸) اصفهان (٢٧٦) حقوق حیوانات (٢٠٩) ایران (۱٩٢) زاینده رود (۱۱٠) حیوانات (۱٠٩) حیات وحش (۱٠٦) فرهنگ (۱٠۱) حمایت از حیوانات (٩٠) میراث فرهنگی (٧۸) سیاست (٧٤) شکار (٥٦) حیوان آزاری (٥٥) سازمان حفاظت محیط زیست (٥٥) آب (٥۳) خشکی زاینده رود (٤۸) هندوستان (٤٧) ماهی قرمز (٤٧) مترو (٤٠) باغ وحش (٤٠) سازمانهای غیر دولتی (۳٩) آلودگی محیط زیست (۳۸) عکس (۳٦) سگ (۳٦) حیوان خانگی (۳٦) دیده بان حقوق حیوانات (۳٥) گفتگو (۳٤) آموزش (۳٢) جهانی (۳٢) طنز (۳۱) وبلاگ (٢٧) شبکه سازمانهای غیر دولتی زیست محیطی استان اصفهان (٢٧) وبلاگستان فارسی (٢٧) سلامت (٢٥) انجمن حمایت از حیوانات (٢٢) ساعت زمین (٢٢) سیرک (٢۱) آلودگی هوا (٢۱) موج سبز (٢٠) وبلاگهای زیست محیطی (٢٠) تخریب (٢٠) گرمایش جهانی (۱۸) حیوانات شهری (۱۸) عکس جمعه (۱۸) گونه در خطر انقراض (۱۸) خشکسالی (۱۸) فقر (۱۸) درخت (۱٧) گاوخونی (۱٧) قطع درخت (۱٧) محیط بان (۱٦) مجلس (۱٦) بهداشت (۱٥) ذبح حیوانات (۱٥) جمعیت (۱٥) پرندگان (۱٤) فرهنگ سازی (۱٤) مردم (۱۳) تالاب (۱۳) بنیاد جهانی میراث پاسارگاد (۱۳) نگهداری حیوانات (۱٢) قانون (۱٢) دولت (۱۱) ترجمه (۱۱) وبلاگ نویسان زیست محیطی (۱۱) اقتصاد (۱۱) رسانه (۱۱) دروغ (۱۱) کوشندگان محیط زیست (۱۱) قاچاق حیات وحش (۱۱) سی و سه پل (۱۱) هنر (۱٠) نوروز (۱٠) گربه (٩) حفاظت از محیط زیست (٩) مناطق حفاظت شده (۸) قوه قضائیه (۸) خروس سپید (۸) شهرداری (۸) هنرمندان (۸) مینیمال (۸) انتخابات (۸) اینترنت (٧) گیاهخواری (٧) روزنامه (٧) ماهی رزمجو (٧) فیسبوک (٧) دولت نهم (٧) معصومه ابتکار (٧) یوزپلنگ (٧) شیر ایرانی (٦) خلیج فارس (٦) صدا و سیما (٦) دلفیناریوم (٦) نشان خرس قهوه ای (٦) سیزده بدر (٦) دامپزشکی (٦) اعتراض (٦) انسان (٦) شعر (٦) ورزش (٥) زلزله (٥) فوتبال (٥) طبیعت (٥) نابودی (٥) زباله (٥) عقیم کردن (٥) زمین برای همه (٥) سمندر (٥) بهمنگان (٥) پالایشگاه (٥) رئیس جمهور (٥) سد (٥) حیوان ستیزی (٥) پارازیت (٤) احمدی نژاد (٤) صنایع (٤) پرشین بلاگ (٤) زیستا (٤) فرهنگ دره شوری (٤) پایگاه آگاهی رسانی محیط زیست (٤) تلوبزیون (٤) انجمن زمین برای همه (٤) اگزوتیک پت (٤) یاسر انصاری (٤) شورای شهر (٤) فاجعه (٤) کوروش بزرگ (٤) امریکا (٤) سبز (٤) سرطان (٤) ngo (٤) مرگ (٤) زن (۳) ایدز (۳) تاریخ (۳) نفت (۳) خاتمی (۳) عقاب (۳) کودکان (۳) توسعه پایدار (۳) خوزستان (۳) مناسبت ها (۳) آفریقا (۳) همایش اشتغال سبز (۳) کارون (۳) گردشگری (۳) خرافات (۳) جنگل (۳) یلدا (۳) روز مبارزه با خشونت علیه حیوانات (۳) wwf (۳) تغییرات اقلیمی (۳) روز زمین (۳) ماهی آکواریومی (۳) کاریکاتور زیست محیطی (۳) صلح سبز (۳) میراث طبیعی (۳) پناهگاه (۳) منابع طبیعی (۳) شهروند (۳) greenblog (۳) پارک ملی (۳) اکوسیستم (۳) پاسخ (٢) روز جهانی محیط زیست (٢) لاک پشت (٢) صرفه جویی (٢) مهدی بوترابی (٢) پاکسازی (٢) آّب (٢) انرژی هسته ای (٢) حزب سبز (٢) باغ پرندگان (٢) عکس های جمعه (٢) مخالف آزمایش روی حیوانات (٢) آکواریوم اصفهان (٢) بلای طبیعی (٢) مناطق طبیعی (٢) جایزه نوروز (٢) حیوانات خاص (٢) تجارت حیوانات (٢) آزمایش روی حیوانات (٢) انرژی سبز (٢) خدا (٢) المپیک (٢) مهاجرت (٢) دریاچه ارومیه (٢) اوباما (٢) انرژی (٢) اسب (٢) خرس (٢) تنوع زیستی (٢) شیراز (٢) مطبوعات (٢) اخلاق (٢) تهران (٢) آینده (٢) اعتیاد (٢) خانواده (٢) فیلم (٢) کتاب (٢) جشن (٢) شادی (٢) من (٢) دانشجو (۱) پول (۱) پرشین بلاگ (۱) عشق (۱) دین (۱) دانشگاه (۱) مسابقه (۱) علم (۱) اروپا (۱) نشریه (۱) شعار (۱) حشرات (۱) مهرگان (۱) مهرورزی (۱) ترافیک (۱) خشونت (۱) فلسفه (۱) کروبی (۱) ادبیات (۱) اصلاحات (۱) اخلاقی (۱) جوان (۱) بزرگداشت (۱) عرب (۱) نذر (۱) دلار (۱) حسادت (۱) مانور آلودگی هوا (۱) آثار تاریخی (۱) تجمع (۱) پژوهش (۱) خیانت (۱) پاسارگاد (۱) جنگلهای ابر (۱) جنگ (۱) هفت سین (۱) دموکراسی (۱) امداد رسانی به حیوانات (۱) چغاخور (۱) زاینده رود کجاست (۱) سازمان حفاظت محیط زیست ش (۱) کرگدن سفید (۱) فوک خزری (۱) حیات وحش س (۱) پویش اصفهان بدون کیسه پلاستیکی (۱) کودک و محیط زیست (۱) طبیعت س (۱) اتلاف آب (۱) آندره گرز (۱) تلاش جهانی برای محیط زیست (۱) مرگ دلفین ها (۱) پرنده زینتی (۱) دکتر کهرم (۱) پاسداری از وطن (۱) امنیت زیستی (۱) میر حسین (۱) معماری سبز (۱) change (۱) سمن (۱) mtv (۱) آینده نو (۱) تخل (۱) صنعت سبز (۱) آزبست (۱) مجموعه دروغ ها (۱) روز جهانی وبلاگ (۱) حفظ محیط زیست (۱) شگفتی های آفرینش (۱) ژورنالیست (۱) global warming (۱) قطع برق (۱) گل آقا (۱) آموزش و پرورش (۱) حسن روحانی (۱) پایگاه اطلاع رسانی محیط زیست (۱) مسائل اجتماعی (۱) مواد مخدر (۱) ام اس (۱) بمب (۱) فاضلاب (۱) حیوان (۱) نادانی (۱) تنظیم خانواده (۱) دولت الکترونیک (۱) اصلاح طلبان (۱) مافیا (۱) اسبچه خزر (۱) لوئیس فیروز (۱)
دوستان من + + فرم اهداء عضو + action on earth-element AN INCONVENIENT TRUTH Animal Science catalogue of life CATICEF Green Iran IUCN List of All Endangered Species Organic Agriculture Second ثـــانیــه TVE (Television Trust for the Environment). UNDP UNEP آبزي دان آبشار و كوه اتحادیه رفع آلودگی های هسته ای آتش‌نوشت اداره کل دامپزشکی اصفهان ارتباط صنعت ارمغان اشک های طبیعت آشیانه سبز میانکاله اعضاي هيأت علمي مؤسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع اقتصاد منابع طبیعی و محیط زیست اقیانوس آبی اکوگیک الفبای آب آلماگل اله تی تی گیلان آلودگی نوری آلودگی های هسته ای آلودگی هوا آموزش برپايي آکواريوم آمیزقلمدون انجمن اسب ایران انجمن پاسداران محيط طبيعی ايران انجمن حاميان سفر ايمن انجمن حمایت از حیوانات اسکاتلند انجمن حمایت از حیوانات امریکا انجمن حمایت از حیوانات انگلستان انجمن حمایت از حیوانات تگزاس انجمن حمایت از حیوانات تهران انجمن حمایت از حیوانات مالزی انجمن حمایت از حیوانات ویرجینیا انجمن حمايت از گربه ها انجمن دوچرخه سواران کوهستان رشت انجمن دوست داران محیط زیست انجمن سرزمین ما انجمن شوکای کرمانشاه انجمن علمی بیابان انجمن متخصصین علوم دام ایران انجمن نسیم سراب آناهیتا کنگاور انجمن يوزپلنگ آسيايي آنچه نمي دانيم نيز با ارزش است انستيتو آب و هوا اهواز سبز آوای سبز آوای فاخته آوای محیط زیست آونگ خاطره های ما ایران سبز ايران نامه ایرانیان گواه ایرانیان وبلاگ نویس در مالزی ایستاده زیر باران با طبیعت بالابان بام ایران بانک اطلاعات بخشی از زندگی براي طبيعت بلاگ نيوز بنیاد آزادی، رشد و آبادانی ایران-باران به کجا پناه ببریم بهار زمستانی بیولوژی و بیوتکنولوژی کشاورزی پرانتز پرشين تونز پرندگان ایران پریمک پژوهش در تاریخ ایران پلنگ زخمی پيام سبز پیچ گوشتی پیدا پنهان تابناک تاکستان تحقیق_تکنولوژی_توسعه_محیط زیست تقليل لايه ازن تلاش ايرانيان گياهخوار تلاش براي حيوانات مشهد تنوع زيستي توسعه پایدار جامعه جهاني حمايت از حيوانات جایی برای همه جبهه سبز همدان جستجوگر محیط زیست جمعیت حمایت از منابع طبیعی و محیط زیست جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست اصفهان جمعیت طبیعت یاران جمعیت کویر سبز جنبش ایرانیان مخالف سیرک حیوانات جنگل جنگلبان شهید ناصر پیروی جنگلهای کرانه خليج فارس چشم انداز چشم به چشم چشمهای همیشه بیدارزمین _محیط زیست حامی گرگ های ایران حفظ محيط زيست اساس توسعه پايدار حمايت از حقوق حیوانات حمايت از حيوانات بي خانمان حمایت از حیوانات و محیط زیست حمایت از حیوانات/نیلوفر حیوانات آموزه های خلقت حيوانات ايران حيوانات هم همانند انسان حق زندگي دارند خاک خوب خانه مطبوعات و خبرنگاران اصفهان خانه وبلاگ درویش خانواده سبز خبرخوان سبز خبرگزاری ایسنا خبرگزاری ایلنا خبرگزاری کشاورزی خبرنامه ی مالزی خبرهای اکسیژن خبری تحلیلی نو اندیش خدای من خرده گیری دانشجوی دامپزشکی دانشجویان محیط زیست تهران شمال دانشجويان محيط زيست کرج دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان در انتظار باران درخواست انتشار یادگارهای ماندگار دردسرهای یک دامپزشک درک زیباییهای حیات دفترچه ی ممنوع دکتر غلامعلی بسکی دکتر هومن دلتنگی های مادر زمین دنکیشوت معمار دنيای زير آب دنیای زیر آب دوچرخه سواری برای صلح دور روزگاران دوستداران حیوانات و طبیعت دوستداران حیوانات و محیط زیست در اعتماد ملی دوستداران حيوانات و محیط زیست در ايسنا دوستداران حيوانات و محیط زیست در ايسنا دیده بان حیوانات ایران دیده بان کوهستان ديده بان محيط زيست ايران دیده بان میانکاله دیر تش باد راپورتهای یومیه رادیکال سبز رادیو وبلاگستان رستاخیز سبز رفتن رسيدن است رفقای شیلاتی روایت روزنامه اصفهان امروز روزنامه اعتماد روزنامه اعتماد ملی روزنامه تايمز روزنامه تفاهم روزنامه خبر ورزشی روزنامه سرمایه روزنامه شرق روزنامه کارگزاران روزنامه هم میهن روزنامه همبستگی زادگاهم ایران است، فرزند ایرانم زمین انسان ها زمین سیاره زنده زمین ما زمین ما زن نوشت زیتون زيست بان زیست محیطی کوچک زیستن حق همیشگی حیوانات است زیگ زاگ های ذهنی یک خبرنگار سایت انجمن های تخصصی محیط زیست سایت ایرانیان گیاهخوار سایت بانو انوشه انصاری سايت تخصصی ماهيان آکواريومی سایت خبری بهار سایت خبری تحلیلی زیست بوم سایت مرجع متخصصین ایران سبز کوه بختیاری سبز نوشته های من سبزگامان سرباز زمین سردبیر: خودم سرو آزاد سکوت سلامت نیوز سلول سوپرپوزیشن سید محمد خاتمی شهر خرم آباد شهر سالم شهرزاد ایرانی شهرمن M.I.S صد سال تنهايی صداهای جهانی صدای آسمان صدای دامپزشکی ایران صفحه محيط زيست نشنال جيوگرافيك صلح سبز بین الملل صلح،حقوق بشر،محیط زیست صندوق تسهیلات جهانی محیط زیست طبیعت ایران طبیعت بختیاری طبیعت زیبای ایران طبيعت سبز بجنورد طبیعت سیستان طبیعت و حیات وحش طبیعت و حیوانات طبیعت وحشی طبیعت،فرهنگ، زندگی،دانش، آینده طراحی با طبيعت عرصه سوم علائم گرم شدن کره زمین علیه تخریب محیط زیست فاکوليت فریاد خروشان فصل سبز فوتوبلاگ در انتظار باران قناری كانون ديده بانان زمين كشاورزی ارگانیک كنوانسيون تغيير آب و هوا کابل پرس کاغذ کاربن کانون دامپزشک سفید کانون دوستداران حیوانات کانون زیست شناسی کانون عالی گسترش فضای سبز و حفظ محیط زیست ایران کانون مطالعات استراتژيک آب و محیط زيست کاه گل کلاغ (زرین دخت عالی) کلام من۷۸۶ کلینیک دامپزشکی پرشین کهن دیار کیمیای سبز گازهای گلخانه ای گالري طبيعت سبز گاه نوشت های باران گربه ايراني گردش در طبيعت ايران گردش در طبيعت ايران گرگ تنها گرگ خاکستري گروه پیگیری اصلاح قوانین و مقررات NGOs گرین بلاگ-مهدی گریوان گلچین زیست گهواره سبز گوناگون از زيست شناسي گونه های در خطر انفراض گوهر سبز گیاهان دارویی آکش گیاهخواری،حمایت از حیوانات لحظه هایی که می گذرند لیست وبلاگهای زیست محیطی مادرم زمین ماندانا مجله زندگی سالم محيط بان محیط بان محیط بان بدون مرز محیط برای زندگی محیط زیست محیط زیست البرز محيط زيست بافق محیط زیست دانشگاه اهواز محيط زيست در جام حم محيط زيست در همشهری محیط زیست دماوند محیط زیست زمین محيط زيست سرزمين من محیط زیست همدان محیط زیست و اخلاق محیط زیست-دوزيستان ايران مخالف شکار و شکارچی مدیریت کشاورزی مرتع و مرتعداري در ايران مرد خاکي مطالعات زیستی معجزه ای به نام زمین من و MS من و گربه ها من و ویلی منابع طبيعي منم محیط بان مهار بيابان زايي مهندس اکبر همدانيــــان مهندسی محيط زيست موج سبز موسسه حفاظت محیط زیست آمریکا میراث ماندگار گچساران و باشت- سبزگامان میهن سبز نشريه الکترونيکي داروگ نصفهان نگذار به بادبادکها شلیک کنند نور شب نوشته های سبز همستر ايران همنهاد همین جا روی زمین هواداران پرشين بلاگ اصفهان هوبره واگويه هاي نانوشته وب نوشت وبگاه کویرهای ایران وبلاگ جمعی از طلاب وبلاگ دکتر ناصر کرمی وبلاگ فهیمه خضر حیدری وبلاگ گروه حیات وحش ایران وبلاگ مهدی بوترابی وسایل نقلیه سبز یاوران محیط زیست سیمره دره شهر یخاب یک روان پزشک انجمن حمایت از کشاورزان شهرستان اصفهان بوم سا گرافیست کوچولو جانوربان شهروحش طبیعت زنده،نبض زندگی وت پارس اشک یلدا انجمن زمین برای همه مطالب صنعتی | عمرانی | محیط زیست