سپهر سلیمی
وبلاگ سپهر سلیمی
آرشیو وبلاگ
      دوستداران حیوانات و محیط زیست (حیوانات، محیط زیست، میراث طبیعی و فرهنگی)
ایدز ، هر روز نزدیکتر از دیروز نویسنده: سپهر سلیمی - شنبه ۱٠ آذر ۱۳۸٦


امروز روز جهانی ایدز است. اخبا و شواهد حاکی از آنست که هر روز ایدز به ما نزدیکتر می شود و اقدامات انجام شده در خصوص مهار این بیماری موفقیت آمیز نبوده است. امیدوارم که همه این بیماری لاعلاج و خطرناک را جدی بگیرند و خودمان را گول نزنیم که ایدز نداریم و یا ایدز به سراغ ما می آید! مطلب زیر از ایسنا است:

و ايدز در ايران 20 ساله شد ...!

«موج سوم در راه است!»

يك اعتراف بزرگ: بدون «كنترل رفتارهاي پرخطر جنسي» ، «ايدز» كنترل نمي‌شود

خبرگزاري دانشجويان ايران / وقتي كه در سال 1366 يعني دو سال پس از ابتلاي حدود 5 درصد از بيماران تالاسمي و هموفيلي به ويروس HIV نخستين مورد ايدز به طور رسمي تاييد و بستري شد، كميته‌اي متشكل از كارشناسان و مسوولان با عنوان كميته كشوري مبارزه با ايدز آغاز به كاركرد تا به گفته دكتر مينو محرز، عضو اين كميته با اين اقدام «بي‌درنگ» از ابتلاي ساير افراد جامعه به اين بيماري جلوگيري شود.

نخستين اقدام كميته كشوري مبارزه با ايدز، غربالگري فرآورده‌هاي خوني بود. نقش وزارت بهداشت در اين كميته بسيار پررنگ ديده مي‌شد و به اعتقاد محرز در آن زمان و تاكنون وظيفه خود را به خوبي انجام داده است. اما اكنون كه ايدز در ايران 20 ساله شده و تعداد بيشتري از هموطنانمان را آلوده كرده است،‌ نقش ساير نهادهاي تصميم گيرنده نمايان‌تر و فقدان كار گروهي منسجم بين دستگاه‌هاي مختلف كشور بيشتر احساس مي‌شود.

20 سال مبارزه و يك بررسي!

پخش برنامه‌هاي تلويزيوني ايدز، بدون برنامه‌ريزي مشخص

تا كنون كشور در كنترل روند ايدز موفق نبوده است

به گزارش سرويس بهداشت و درمان خبرگزاري دانشجويان ايران، بر اساس آخرين آمار منتشر شده از سوي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، در حال حاضر 16 هزار و 90 نفر ايراني مبتلا به ايدز شناسايي شده‌اند و پيش‌بيني مي‌شود با احتساب موارد شناسايي نشده، تعداد اين افراد به 80 هزار نفر برسد. در اين ميان سهم معتادان تزريقي از مبتلايان شناسايي شده 7/66 درصد برآورد مي‌شود كه البته همين آمار نشان مي‌دهد بيشتر قربانيان از راه اعتياد تزريقي را مردان با اختصاص تعداد10 هزار و 625 نفر از تعداد كل را تشكيل مي‌دهند.

به اين ترتيب ويروس HIV كه با خون‌هاي آلوده به كشور راه پيدا كرد، موج دوم هجوم خود را در ميان معتادان تزريقي روانه ساخت.

رفتارهاي پرخطر جنسي در تعقيب اعتياد تزريقي براي پيشي گرفتن

بر اين اساس و با توجه به اين كه اعتياد تزريقي عامل اول ابتلا به ايدز در جامعه به حساب مي‌آيد، به نظر مي‌رسد كنترل و درمان بي‌سابقه اعتياد در كشور تاكنون بزرگترين گام براي مبارزه با ايدز بوده است. اطلاق لفظ بيمار به معتاد، از بين بردن تابوي اعتياد و در پي آن شناسايي معتادان و در نهايت توزيع گسترده و برنامه‌ريزي شده متادون در بين معتادان تزريقي به منظور از بين بردن روش تزريقي‌ ‌از اقدامات موثر در درمان اعتياد و به دنبال آن كاهش شيوع ايدز در ميان معتادان به شمار مي‌رود. اگر چه بنا بر اظهارات محرز، مسوولان در مواجهه با ايدز ابتدا با سكوت و انكار طولاني، ديرهنگام به فكر درمان معتادان تزريقي افتادند، اما به هر حال در اين كه با اين روش از ابتلاي بسياري از معتادان به ويروس HIV جلوگيري شده است،‌ شكي نمي‌توان قائل شد. اما آيا مي‌توان كنترل اعتياد را به منزله كنترل ايدز تلقي كرد؟

دكتر مينو محرز، عضو كميته كشور مبارزه با ايدز درپاسخ به اين سئوال با اشاره به آمار گزارش شده از سوي سازمان ملل متحد مبني بر اين كه در 80 درصد موارد ويروس ايدز از طريق تماس جنسي منتقل مي‌شود،‌ كنترل و پيشگيري از رفتار‌هاي پر خطر جنسي را از عوامل مهم كنترل ايدز بر مي‌شمارد.

وي البته تصريح مي‌كند كه عامل اعتياد تزريقي در كشورهاي آسياي ميانه و آسياي شرقي و بويژه ايران همچنان عامل اول ابتلا به ايدز است.

اين استاد دانشگاه اما در عين حال الگوي گسترش ايدز در اين كشور‌ها را نيز در حال تغيير به سمت آميزش جنسي دانسته و مي‌گويد: در حال حاضر بيش از 67 درصد مبتلايان به ايدز از طريق اعتياد تزريقي مبتلا شده‌اند و سهم آميزش جنسي در اين بيماري در حدود 30 درصد برآورد مي‌شود. اما به نظر مي‌رسد كه عامل دوم يعني آميزش جنسي به سرعت در حال نزديك شدن به عامل نخست است و چنانچه راه‌هاي مقابله با رفتارهاي پرخطر در جامعه به خوبي به كار گرفته نشود،‌ بعيد نيست كه اين عامل در كشور ما نيز همچون ساير كشورهاي جهان به اولين دليل ابتلا به ايدز تبديل شود.

از سوي ديگر، با توجه به اظهارات مسوولان، معتادان تحت درمان، خود موجب شيوع ايدز هستند. چندي پيش رييس اداره ايدز وزارت بهداشت در گفت‌وگو با ايسنا با بيان اين كه معتادان تحت درمان را نبايد پس از درمان بدون ارائه آموزش بهداشت جنسي رها كرد، اظهار كرده بود كه بسياري از اين افراد علاوه بر اعتياد، رفتارهاي پرخطر ديگري از قبيل رفتارهاي ناسالم جنسي دارند.

بنابراين به نظر مي‌رسد كه پيشگيري از بروز اعتياد به عنوان يكي از بزرگترين آسيب‌هاي اجتماعي از ظهور ساير آسيب‌هاي كلان چون ايدز جلوگيري مي‌كند. اين درحاليست كه مسوولان كشور بيش از هر چيز تنها به درمان معتادان بسنده كرده‌اند. به طوري كه بر اساس اعلام مسؤولان، سرانه پيشگيري از اعتياد در ايران تنها 04/0 دلار است؛ حال آنكه ميزان اين سرانه در كشورهاي توسعه يافته در حدود 20 تا 30 دلار برآورد مي‌شود.

القائات غيرعلمي، كاذب و به دور از واقعيت!

رييس مركز تحقيقات ايدز بار ديگر با تاكيد بر لزوم كنترل رفتارهاي پرخطر جنسي براي مقابله با ايدز، از نبود آموزش شفاف در اين رابطه ابراز ناخرسندي كرده و مي‌گويد: آموزش مهمترين وسيله پيشگيري از رفتارهاي پرخطر و به دنبال آن ايدز است و در اين زمينه راديو و تلويزيون به عنوان رسانه ملي نقش بسيار حايز اهميتي را ايفا مي‌كند.اما متاسفانه تاكنون هيچ برنامه‌ريزي مشخصي در صدا و سيما براي پخش برنامه‌هاي پيشگيرانه از ايدز صورت نگرفته است.

«محرز» عضو كميته كشوري مبارزه با ايدز مداوم نبودن،‌ حجم كم و عدم اطلاع‌رساني شفاف را از جمله مشكلات اساسي اين برنامه‌ها دانسته و مي‌افزايد: در سالهاي گذشته برنامه‌هاي صدا و سيما تنها در آستانه روز جهاني ايدز پخش مي‌شد. برنامه‌هايي كه با اطلاعات ناكافي و تنها با دعوت كارشناسان مسايل مبهمي را در خصوص ايدز مطرح و از به كار بردن كلماتي از قبيل كاندوم و يا مسائل مربوط به بهداشت جنسي خودداري مي‌كردند.

وي كه معتقد است برنامه‌هاي تلويزيوني در زمينه ايدز به هيچ عنوان علمي و كارشناسي شده نيست، مي‌گويد:حتي در برخي از برنامه‌هاي تلويزيوني با نمايش افرادي كه به خارج از كشور سفر كرده و مبتلا به HIV ايدز شده‌اند، با القاي اين مطلب که هيچ کس در داخل کشور آلوده به ويروس ايدز نمي شود، بدآموزي صورت مي‌گرفت.

رييس مركز تحقيقات ايدز، نقش برنامه‌هاي تلويزيوني را در افزايش آگاهي مردم تا آنجا مهم مي‌داند كه اظهار مي‌كند: بايد برنامه‌هاي آموزشي پيشگيري از ايدز پيش از هر سريال پربيننده و نيز به صورت زيرنويس در اين سريال‌ها پخش شود.

محرز، نداشتن آگاهي و نگرش منفي مسؤولاني در دستگاه‌هاي مخلتف، بويژه صدا و سيما درباره ايدز را موجب فقدان آموزش كافي در مورد اين بيماري در جامعه مي‌داند و مي‌گويد: در طول سال‌هاي گذشته به علت نبود استراتژي مشخص، هر مسؤول با نگرشي خاص در روند اجراي برنامه‌هاي پيشگيري از ايدز تأثير گذاشته است، بطوريكه امروز شاهد اطلاع ناكافي اغلب افراد جامعه از اين بيماري و راه‌هاي پيشگيري از ابتلاي به آن هستيم.

به اعتقاد محرز بايد در درجه نخست مسؤولان در مورد اين بيماري آموزش ببينند، اما تاكنون هيچ گاه اين امر محقق نشده است.

وي بر اين اساس اظهار مي‌كند كه تا كنون كشور در كنترل روند ايدز موفق نبوده است.

اطلاع‌رساني ناچيز در برابر تهديدي بزرگ

كنترل رفتارهاي پرخطر جنسي در فاز دوم مبارزه، غيرممكن است

اين اظهارات از سوي عضو كميته كشوري مبارزه با ايدز درحالي صورت مي‌گيرد كه بر اساس آمار، دليل ابتلاي 25 درصد از موارد به ايدز كه ناشناخته محسوب مي‌شود، از راه آميزش جنسي صورت گرفته است.

اين در حاليست كه محرز با انتقاد از نبود آموزش‌هاي لازم در مورد جلوگيري از رفتارهاي پرخطر جنسي، ميزان دسترسي به افراد داراي رفتارهاي پرخطر و در پي آن كنترل اين گونه رفتارها را در كشور غيرممكن مي‌داند.

وي مي‌گويد: اگر چه در برنامه دوم مبارزه با ايدز بحث پيشگيري از رفتارهاي پرخطر جنسي در گروه‌هاي مختلف در نظر گرفته شده است، اما در عمل، با توجه به عدم امكان دسترسي به اين افراد، اجراي آن با ترديد مواجه است.

به گفته محرز در فاز دوم مبارزه با ايدز، علاوه بر تداوم درمان معتادان تزريقي، کنترل رفتارهاي پر خطر جنسي در گروه هاي مختلف جامعه در نظر گرفته شده است. البته دارندگان برخي رفتارهاي پرخطر جنسي مثل همجنس‌گرايان که به لحاظ قانوني مجرم هم شناخته مي شوند، از اين برنامه حذف شده‌اند.

وي معتقد است فاز دوم مبارزه با ايدز در صورت همكاري نهادهاي مختلف بسيار موفقيت‌آميز خواهد بود.

رييس مركز تحقيقات ايدز مي‌افزايد: اگر چه در حال حاضر برخي از گروه‌هاي تحصيل كرده جامعه اطلاعات مناسبي در مورد ايدز دارند، اما ساير افراد، تقريبا چيزي در خصوص ايدز نمي‌دانند. بنابراين اطلاع رساني در مورد بيماري ايدز در جامعه ناچيز به نظر مي‌رسد.

اغلب افراد جامعه از وجود 70 مركز مشاوره رفتارهاي پرخطر جنسي در سراسر كشور بي‌خبرند

محرز اضافه مي‌كند: متاسفانه در حال حاضر 70 مركز مشاوره رفتارهاي پرخطر جنسي در سراسر كشور وجود دارد اما به علت عدم اطلاع رساني،اغلب از افراد جامعه از وجود اين مراكز آگاه نيستند.

وي بار ديگر به تجربه مثبت كنترل اعتياد در كشور اشاره كرده و مي‌گويد: متاسفانه به دليل عدم اطلاع‌رساني و نداشتن دسترسي به افراد داراي رفتارهاي پرخطر جنسي هيچ كاري در مورد كنترل آن‌ها نتوانسته‌ايم انجام دهيم.

موفقيتي در كنترل رفتارهاي پرخطر جنسي نداشته‌ايم

اين استاد دانشگاه كه معتقد است ايران تا كنون هيچ گونه موفقيتي را در كنترل رفتارهاي پرخطر جنسي به دست نياورده است ، با بيان اين كه در اين شرايط نمي‌توان از كنترل ايدز صحبت كرد، در عين حال مي‌گويد: با شفاف‌سازي، اطلاع‌رساني و با كمك رسانه‌ها به طور قطع در اين زمينه نيز موفق مي‌شويم.

سايه سنگين ايدز بر سر زنان

موج سوم ايدز زنان را به ساحل مرگ مي کشاند

به گزارش ايسنا، در حاليكه كنترل رفتارهاي پرخطر جنسي و اطلاع‌رساني در اين زمينه تا كنون در كشور مغفول مانده، آمارها نشان مي‌دهند كه زنان بيش از هر عامل ديگري، تحت تاثير رفتارهاي جنسي، مبتلا به ايدز مي‌شوند. بطوريكه در آخرين آمار وزارت بهداشت ، زنان تنها يك درصد كساني كه از راه اعتياد تزريقي به ايدز مبتلا شده‌اند را تشكيل مي‌دهند. حال آنكه حدود 50 درصد مبتلايان از طريق آميزشي، زنان هستند. اين در حاليست که بر اساس اعلام سازمان ملل احتمال ابتلاي زنان جوان به ايدز 6/1 بيشتر از مردان است.

در اين ميان آمار‌ها نشان مي‌دهد كه در جهان، با افزايش رفتارهاي پر خطرجنسي، تعداد زنان مبتلا به ايدز نيز روز به روز در حال افزايش است، بطوريكه از سال 1985 تا 2003 ميلادي اين رقم از 35درصد به 48 درصد افزايش پيدا كرده است.

اما با اين وجود، بر اساس گزارش‌هاي سازمان ملل، بسياري از دختران و زنان در زمينه ويروس ايدز و ابتلا از طريق آميزشي، اطلاعات بسيار اندكي دارند. در عين حال بسياري از زنان آموزش جنسي نمي‌بينند و از وسايل پيشگيري از انتقال بيماري توسط خود و يا شريك جنسي‌شان اطلاعي ندارند.

بسياري از زنان درحالي در متقاعد كردن شركاي‌ جنسي خود به استفاده از كاندوم ناتوان هستند كه بر اساس تحقيقات ميزان اطلاع زناني كه بدون استفاده از كاندوم رابطه جنسي برقرار مي‌كنند دو برابر مرداني است كه هنگام برقراري رابطه جنسي از كاندوم استفاده نمي‌كنند.

دكتر مينو محرز در اين زمينه به ضعف اطلاع‌رساني در خانواده‌ها اشاره كرده و مي‌گويد: همسران افراد معتاد و يا داراي رفتارهاي پرخطرجنسي در معرض شديد ابتلا به ايدز قرار دارند؛ اما از آنجايي كه هيچ گونه اطلاع‌رساني در مورد مسائل جنسي در جامعه و خانوادها صورت نمي‌گيرد، بي‌شك اين زنان از خطر در امان نمانده و براحتي به ويروس ايدز مبتلا مي‌شوند.

از سوي ديگر بر اساس گزارش‌هاي منتشر شده از سازمان ملل متحد كه معتقد است با آگاهي بخشيدن به زنان و رفع تبعيض جنسي مي‌توان شيوع ايدز را در جهان مهار كرد، بسياري از زنان تحت خشونت‌هاي رفتاري ناچار به برقراري رابطه جنسي با مردان مبتلا به ويروس HIV مي‌شوند.

افزايش زنان مبتلا با آغاز موج سوم ايدز

افزايش شمار نوزادان مبتلا به ويروس ايدز

در اين شرايط ،عضو كميته كشوري مبارزه با ايدز با بيان اين كه موج سوم ايدز يعني انتقال ويروس از طريق آميزش در صورت پيشگيري نكردن از رفتارهاي پرخطر جنسي در جامعه به وجود مي‌آيد، مي‌گويد: در صورت آغاز موج سوم شاهد افزايش زنان مبتلا به ايدز خواهيم بود و به دنبال آن شمار تولد نوزادان آلوده به اين ويروس نيز افزايش خواهد يافت.

وي با اشاره به اين كه در تمام كشورها ميزان شيوع ايدز از طريق اعتياد تزريقي افزايش پيدا كرده و سپس با رفتارهاي جنسي گسترش مي‌يابد، يادآور مي‌شود كه خوشبختانه هنوز موج سوم در ايران آغاز نشده و همچنان الگوي انتقال ايدز در كشور اعتياد تزريقي به حساب مي‌آيد.

محرز براي مقابله با موج سوم، كشور را نيازمند امكانات بهداشتي و آموزشي دانسته و اضافه مي‌كند: در حال حاضر امكانات بهداشتي كشور در حد مطلوبي قرار دارد و مبتلايان به ايدز با جديدترين روش‌هاي درماني، درمان مي‌شوند. اما از نظر آموزشي همچنان نگاه منفي مسئولان بر ادامه برنامه‌هاي اطلاع‌رساني و پيشگيري سيطره دارد.

عضو كميته كشوري مبارزه با ايدز در عين حال كه مقاومت كشور را در مقابل موج سوم منوط به اما و اگر‌هاي بسياري از قبيل اطلاع‌رساني شفاف، تغيير نگرش مسوولان و افزايش سطح آگاهي جوانان در خصوص مسائل بهداشت باروري مي‌داند، خاطرنشان مي‌كند: البته در صورت ارائه آموزش مداوم و شفاف به افراد جامعه براحتي مي‌توان آغاز موج سوم را در كشور مهار كرد.

موج سوم در راه است، برايم از اعتماد سدي بساز

محرز، اعتمادسازي از سوي مسؤولان را يكي از اركان مهم جلب توجه افراد جامعه به سوي پيام‌هاي بهداشتي و آموزشي مي‌داند و مي‌گويد: متاسفانه به طور كلي همواره اعتماد مردم در اين زمينه‌ها كم بوده است. اما شايد اگر در رابطه با ايدز مسؤولان، اطلاع‌رساني شفاف‌تري داشته باشند، مردم به آنها بيشتر اعتماد كرده و راحت‌تر به سوي مراكز مشاوره رفتاري روي آورند.

وي مصداق نبود اعتماد را شكسته نشدن تابوي ايدز دانسته و مي‌افزايد: متاسفانه پس از 20 سال، هنوز انگ زدن به بيماران مبتلا به ايدز در جامعه وجود دارد، به همين دليل هيچ يك از مبتلايان نمي‌توانند بيماري خود را براحتي بازگو كنند.

به اعتقاد رييس مركز تحقيقات ايدز، اعتمادسازي مردم نسبت به مسؤولان سدي محكم در برابر موج سوم است؛ بنابراين مسؤولان كشور بايد با افزايش اطلاع‌رساني شفاف و مداوم و در پي آن بالا بردن سطح اعتماد مردم از شيوع ايدز در كشور جلوگيري كنند.

لینک دوستان:

- این لینک را خیلی دوست دارم و خیلی وقت بود که دنبالش می گشتم. سایت اهداء عضو پس از مرگ مغزی

- 4 برابر شدن مبتلایان به ایدز در صورت جدی نگرفتن پیشگیری در کشور

- ایدز همچنان علت پیشتاز مرگ در سراسر جهان

- دومین تجمع اعتراض آمیز نسبت به سیاستهای غلط سازمان محیط زیست در کمتر از 3 ماه

لینک      نظرات ()      

آخرین نوشته ها تبرئه انسان, تهمت به حیوان! ثبت یزد در میراث جهانی یونسکو و امید به بازگشت به مسیر توسعه پایدار حراج امنیت! کاشت برنج در روزهای هشدار بی آبی تروجان های آبی، مصیبت تازه زاینده رود! امید بی صدایان وبلاگم همین جاست، صحیح و سالم بعد از نامه جعلی؛ قاچاق یا انتقال قانونی شیرها به تهران؟! تجاوز به زاینده رود / گزارش تصویری اقدام عجیب معاون ابتکار؛ صدور مجوز فعالیت برای سیرک حیوانات پرتغال!
کلمات کلیدی وبلاگ محیط زیست (٦٠۸) اصفهان (٢٤٢) ایران (۱۸٩) حقوق حیوانات (۱٧٧) حیوانات (۱٠٧) زاینده رود (۱٠٢) فرهنگ (٩٦) حیات وحش (۸٦) حمایت از حیوانات (۸٦) میراث فرهنگی (٧٧) سیاست (٧۱) شکار (٥٤) حیوان آزاری (٥۱) سازمان حفاظت محیط زیست (٤۸) خشکی زاینده رود (٤۸) هندوستان (٤٧) ماهی قرمز (٤٧) آب (٤٤) مترو (٤٠) آلودگی محیط زیست (۳٧) عکس (۳٦) حیوان خانگی (۳٥) دیده بان حقوق حیوانات (۳٤) سگ (۳۳) سازمانهای غیر دولتی (۳٢) باغ وحش (۳٢) طنز (۳۱) آموزش (۳٠) جهانی (۳٠) وبلاگستان فارسی (٢٧) وبلاگ (٢٦) گفتگو (٢٦) سلامت (٢٥) انجمن حمایت از حیوانات (٢٢) شبکه سازمانهای غیر دولتی زیست محیطی استان اصفهان (٢٠) وبلاگهای زیست محیطی (٢٠) تخریب (٢٠) موج سبز (٢٠) ساعت زمین (٢٠) عکس جمعه (۱۸) حیوانات شهری (۱۸) آلودگی هوا (۱۸) فقر (۱۸) گاوخونی (۱٧) گرمایش جهانی (۱٧) سیرک (۱٧) قطع درخت (۱٧) گونه در خطر انقراض (۱٧) خشکسالی (۱٦) درخت (۱٦) بهداشت (۱٥) جمعیت (۱٥) پرندگان (۱٤) محیط بان (۱٤) فرهنگ سازی (۱۳) ذبح حیوانات (۱۳) بنیاد جهانی میراث پاسارگاد (۱۳) نگهداری حیوانات (۱٢) تالاب (۱٢) مجلس (۱٢) مردم (۱٢) رسانه (۱۱) اقتصاد (۱۱) دروغ (۱۱) وبلاگ نویسان زیست محیطی (۱۱) سی و سه پل (۱۱) کوشندگان محیط زیست (۱٠) ترجمه (۱٠) نوروز (۱٠) دولت (۱٠) هنر (۱٠) قانون (٩) گربه (٩) حفاظت از محیط زیست (٩) خروس سپید (۸) مینیمال (۸) انتخابات (٧) اینترنت (٧) شهرداری (٧) هنرمندان (٧) ماهی رزمجو (٧) فیسبوک (٧) مناطق حفاظت شده (٧) قوه قضائیه (٧) دولت نهم (٧) شیر ایرانی (٦) یوزپلنگ (٦) صدا و سیما (٦) خلیج فارس (٦) نشان خرس قهوه ای (٦) گیاهخواری (٦) روزنامه (٦) سیزده بدر (٦) دامپزشکی (٦) اعتراض (٦) انسان (٦) شعر (٦) زلزله (٥) فوتبال (٥) نابودی (٥) طبیعت (٥) سد (٥) عقیم کردن (٥) قاچاق حیات وحش (٥) سمندر (٥) بهمنگان (٥) معصومه ابتکار (٥) پالایشگاه (٥) حیوان ستیزی (٥) احمدی نژاد (٤) زیستا (٤) پارازیت (٤) پرشین بلاگ (٤) رئیس جمهور (٤) پایگاه آگاهی رسانی محیط زیست (٤) فرهنگ دره شوری (٤) یاسر انصاری (٤) اگزوتیک پت (٤) فاجعه (٤) کوروش بزرگ (٤) امریکا (٤) گردشگری (٤) شورای شهر (٤) سبز (٤) مرگ (٤) ورزش (٤) سرطان (٤) یلدا (۳) خاتمی (۳) عقاب (۳) زن (۳) ایدز (۳) تاریخ (۳) نفت (۳) کارون (۳) خرافات (۳) جنگل (۳) توسعه پایدار (۳) خوزستان (۳) همایش اشتغال سبز (۳) مناسبت ها (۳) روز مبارزه با خشونت علیه حیوانات (۳) wwf (۳) میراث طبیعی (۳) ماهی آکواریومی (۳) کاریکاتور زیست محیطی (۳) روز زمین (۳) صلح سبز (۳) تغییرات اقلیمی (۳) تلوبزیون (۳) greenblog (۳) شهروند (۳) منابع طبیعی (۳) صنایع (۳) اکوسیستم (۳) پاسخ (٢) آّب (٢) لاک پشت (٢) صرفه جویی (٢) مهدی بوترابی (٢) پارک ملی (٢) انرژی هسته ای (٢) حزب سبز (٢) پناهگاه (٢) بلای طبیعی (٢) عکس های جمعه (٢) دلفیناریوم (٢) آزمایش روی حیوانات (٢) انرژی سبز (٢) مخالف آزمایش روی حیوانات (٢) مناطق طبیعی (٢) جایزه نوروز (٢) حیوانات خاص (٢) تجارت حیوانات (٢) پاکسازی (٢) کودکان (٢) خرس (٢) تنوع زیستی (٢) مهاجرت (٢) زباله (٢) المپیک (٢) دریاچه ارومیه (٢) انرژی (٢) اوباما (٢) کتاب (٢) جشن (٢) شادی (٢) من (٢) خانواده (٢) مطبوعات (٢) خدا (٢) اخلاق (٢) کشاورزی (٢) تهران (٢) آینده (٢) اعتیاد (٢) شعار (۱) حشرات (۱) مهرگان (۱) امنیت (۱) مهرورزی (۱) خشونت (۱) کروبی (۱) ادبیات (۱) اصلاحات (۱) دانشجو (۱) پرشین بلاگ (۱) فیلم (۱) عشق (۱) دانشگاه (۱) نشریه (۱) مسابقه (۱) علم (۱) فلسفه (۱) اروپا (۱) تجمع (۱) خیانت (۱) پاسارگاد (۱) پژوهش (۱) هفت سین (۱) دموکراسی (۱) جنگلهای ابر (۱) جنگ (۱) اخلاقی (۱) جوان (۱) اسب (۱) بزرگداشت (۱) عرب (۱) نذر (۱) مانور آلودگی هوا (۱) آثار تاریخی (۱) دلار (۱) حسادت (۱) طبیعت س (۱) اتلاف آب (۱) تروجانهای آبی (۱) امداد رسانی به حیوانات (۱) چغاخور (۱) مرگ دلفین ها (۱) آندره گرز (۱) تلاش جهانی برای محیط زیست (۱) پاسداری از وطن (۱) پرنده زینتی (۱) امنیت زیستی (۱) باغ پرندگان (۱) دکتر کهرم (۱) میر حسین (۱) معماری سبز (۱) change (۱) پایگاه اطلاع رسانی محیط زیست (۱) مسائل اجتماعی (۱) مواد مخدر (۱) ام اس (۱) mtv (۱) آینده نو (۱) تخل (۱) global warming (۱) شگفتی های آفرینش (۱) ژورنالیست (۱) صنعت سبز (۱) آزبست (۱) مجموعه دروغ ها (۱) روز جهانی وبلاگ (۱) حفظ محیط زیست (۱) قطع برق (۱) گل آقا (۱) اصلاح طلبان (۱) دولت الکترونیک (۱) مافیا (۱) اسبچه خزر (۱) لوئیس فیروز (۱) فاضلاب (۱) حیوان (۱) بمب (۱) نادانی (۱) تنظیم خانواده (۱) روز جهانی محیط زیست (۱)
دوستان من + + فرم اهداء عضو + action on earth-element AN INCONVENIENT TRUTH Animal Science catalogue of life CATICEF Green Iran IUCN List of All Endangered Species Organic Agriculture Second ثـــانیــه TVE (Television Trust for the Environment). UNDP UNEP آبزي دان آبشار و كوه اتحادیه رفع آلودگی های هسته ای آتش‌نوشت اداره کل دامپزشکی اصفهان ارتباط صنعت ارمغان اشک های طبیعت آشیانه سبز میانکاله اعضاي هيأت علمي مؤسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع اقتصاد منابع طبیعی و محیط زیست اقیانوس آبی اکوگیک الفبای آب آلماگل اله تی تی گیلان آلودگی نوری آلودگی های هسته ای آلودگی هوا آموزش برپايي آکواريوم آمیزقلمدون انجمن اسب ایران انجمن پاسداران محيط طبيعی ايران انجمن حاميان سفر ايمن انجمن حمایت از حیوانات اسکاتلند انجمن حمایت از حیوانات امریکا انجمن حمایت از حیوانات انگلستان انجمن حمایت از حیوانات تگزاس انجمن حمایت از حیوانات تهران انجمن حمایت از حیوانات مالزی انجمن حمایت از حیوانات ویرجینیا انجمن حمايت از گربه ها انجمن دوچرخه سواران کوهستان رشت انجمن دوست داران محیط زیست انجمن سرزمین ما انجمن شوکای کرمانشاه انجمن علمی بیابان انجمن متخصصین علوم دام ایران انجمن نسیم سراب آناهیتا کنگاور انجمن يوزپلنگ آسيايي آنچه نمي دانيم نيز با ارزش است انستيتو آب و هوا اهواز سبز آوای سبز آوای فاخته آوای محیط زیست آونگ خاطره های ما ایران سبز ايران نامه ایرانیان گواه ایرانیان وبلاگ نویس در مالزی ایستاده زیر باران با طبیعت بالابان بام ایران بانک اطلاعات بخشی از زندگی براي طبيعت بلاگ نيوز بنیاد آزادی، رشد و آبادانی ایران-باران به کجا پناه ببریم بهار زمستانی بیولوژی و بیوتکنولوژی کشاورزی پرانتز پرشين تونز پرندگان ایران پریمک پژوهش در تاریخ ایران پلنگ زخمی پيام سبز پیچ گوشتی پیدا پنهان تابناک تاکستان تحقیق_تکنولوژی_توسعه_محیط زیست تقليل لايه ازن تلاش ايرانيان گياهخوار تلاش براي حيوانات مشهد تنوع زيستي توسعه پایدار جامعه جهاني حمايت از حيوانات جایی برای همه جبهه سبز همدان جستجوگر محیط زیست جمعیت حمایت از منابع طبیعی و محیط زیست جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست اصفهان جمعیت طبیعت یاران جمعیت کویر سبز جنبش ایرانیان مخالف سیرک حیوانات جنگل جنگلبان شهید ناصر پیروی جنگلهای کرانه خليج فارس چشم انداز چشم به چشم چشمهای همیشه بیدارزمین _محیط زیست حامی گرگ های ایران حفظ محيط زيست اساس توسعه پايدار حمايت از حقوق حیوانات حمايت از حيوانات بي خانمان حمایت از حیوانات و محیط زیست حمایت از حیوانات/نیلوفر حیوانات آموزه های خلقت حيوانات ايران حيوانات هم همانند انسان حق زندگي دارند خاک خوب خانه مطبوعات و خبرنگاران اصفهان خانه وبلاگ درویش خانواده سبز خبرخوان سبز خبرگزاری ایسنا خبرگزاری ایلنا خبرگزاری کشاورزی خبرنامه ی مالزی خبرهای اکسیژن خبری تحلیلی نو اندیش خدای من خرده گیری دانشجوی دامپزشکی دانشجویان محیط زیست تهران شمال دانشجويان محيط زيست کرج دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان در انتظار باران درخواست انتشار یادگارهای ماندگار دردسرهای یک دامپزشک درک زیباییهای حیات دفترچه ی ممنوع دکتر غلامعلی بسکی دکتر هومن دلتنگی های مادر زمین دنکیشوت معمار دنيای زير آب دنیای زیر آب دوچرخه سواری برای صلح دور روزگاران دوستداران حیوانات و طبیعت دوستداران حیوانات و محیط زیست در اعتماد ملی دوستداران حيوانات و محیط زیست در ايسنا دوستداران حيوانات و محیط زیست در ايسنا دیده بان حیوانات ایران دیده بان کوهستان ديده بان محيط زيست ايران دیده بان میانکاله دیر تش باد راپورتهای یومیه رادیکال سبز رادیو وبلاگستان رستاخیز سبز رفتن رسيدن است رفقای شیلاتی روایت روزنامه اصفهان امروز روزنامه اعتماد روزنامه اعتماد ملی روزنامه تايمز روزنامه تفاهم روزنامه خبر ورزشی روزنامه سرمایه روزنامه شرق روزنامه کارگزاران روزنامه هم میهن روزنامه همبستگی زادگاهم ایران است، فرزند ایرانم زمین انسان ها زمین سیاره زنده زمین ما زمین ما زن نوشت زیتون زيست بان زیست محیطی کوچک زیستن حق همیشگی حیوانات است زیگ زاگ های ذهنی یک خبرنگار سایت انجمن های تخصصی محیط زیست سایت ایرانیان گیاهخوار سایت بانو انوشه انصاری سايت تخصصی ماهيان آکواريومی سایت خبری بهار سایت خبری تحلیلی زیست بوم سایت مرجع متخصصین ایران سبز کوه بختیاری سبز نوشته های من سبزگامان سرباز زمین سردبیر: خودم سرو آزاد سکوت سلامت نیوز سلول سوپرپوزیشن سید محمد خاتمی شهر خرم آباد شهر سالم شهرزاد ایرانی شهرمن M.I.S صد سال تنهايی صداهای جهانی صدای آسمان صدای دامپزشکی ایران صفحه محيط زيست نشنال جيوگرافيك صلح سبز بین الملل صلح،حقوق بشر،محیط زیست صندوق تسهیلات جهانی محیط زیست طبیعت ایران طبیعت بختیاری طبیعت زیبای ایران طبيعت سبز بجنورد طبیعت سیستان طبیعت و حیات وحش طبیعت و حیوانات طبیعت وحشی طبیعت،فرهنگ، زندگی،دانش، آینده طراحی با طبيعت عرصه سوم علائم گرم شدن کره زمین علیه تخریب محیط زیست فاکوليت فریاد خروشان فصل سبز فوتوبلاگ در انتظار باران قناری كانون ديده بانان زمين كشاورزی ارگانیک كنوانسيون تغيير آب و هوا کابل پرس کاغذ کاربن کانون دامپزشک سفید کانون دوستداران حیوانات کانون زیست شناسی کانون عالی گسترش فضای سبز و حفظ محیط زیست ایران کانون مطالعات استراتژيک آب و محیط زيست کاه گل کلاغ (زرین دخت عالی) کلام من۷۸۶ کلینیک دامپزشکی پرشین کهن دیار کیمیای سبز گازهای گلخانه ای گالري طبيعت سبز گاه نوشت های باران گربه ايراني گردش در طبيعت ايران گردش در طبيعت ايران گرگ تنها گرگ خاکستري گروه پیگیری اصلاح قوانین و مقررات NGOs گرین بلاگ-مهدی گریوان گلچین زیست گهواره سبز گوناگون از زيست شناسي گونه های در خطر انفراض گوهر سبز گیاهان دارویی آکش گیاهخواری،حمایت از حیوانات لحظه هایی که می گذرند لیست وبلاگهای زیست محیطی مادرم زمین ماندانا مجله زندگی سالم محيط بان محیط بان محیط بان بدون مرز محیط برای زندگی محیط زیست محیط زیست البرز محيط زيست بافق محیط زیست دانشگاه اهواز محيط زيست در جام حم محيط زيست در همشهری محیط زیست دماوند محیط زیست زمین محيط زيست سرزمين من محیط زیست همدان محیط زیست و اخلاق محیط زیست-دوزيستان ايران مخالف شکار و شکارچی مدیریت کشاورزی مرتع و مرتعداري در ايران مرد خاکي مطالعات زیستی معجزه ای به نام زمین من و MS من و گربه ها من و ویلی منابع طبيعي منم محیط بان مهار بيابان زايي مهندس اکبر همدانيــــان مهندسی محيط زيست موج سبز موسسه حفاظت محیط زیست آمریکا میراث ماندگار گچساران و باشت- سبزگامان میهن سبز نشريه الکترونيکي داروگ نصفهان نگذار به بادبادکها شلیک کنند نور شب نوشته های سبز همستر ايران همنهاد همین جا روی زمین هواداران پرشين بلاگ اصفهان هوبره واگويه هاي نانوشته وب نوشت وبگاه کویرهای ایران وبلاگ جمعی از طلاب وبلاگ دکتر ناصر کرمی وبلاگ فهیمه خضر حیدری وبلاگ گروه حیات وحش ایران وبلاگ مهدی بوترابی وسایل نقلیه سبز یاوران محیط زیست سیمره دره شهر یخاب یک روان پزشک انجمن حمایت از کشاورزان شهرستان اصفهان بوم سا گرافیست کوچولو جانوربان شهروحش طبیعت زنده،نبض زندگی وت پارس اشک یلدا