سپهر سلیمی
وبلاگ سپهر سلیمی
آرشیو وبلاگ
      دوستداران حیوانات و محیط زیست (حیوانات، محیط زیست، میراث طبیعی و فرهنگی)
سرطان با طعم خيار و سيب زميني نویسنده: سپهر سلیمی - یکشنبه ۱٦ دی ۱۳۸٦


بقاياي سموم و كودهاي شيميايي در محصولات كشاورزي سلامت ا يرانيان را به خطر انداخته است

سالانه ٨٠٠ ميليارد تومان يارانه براي كودهاي سرطان زا پرداخت مي شود

سایت خبرنگار/ طاهره ساعدي : استفاده بيش از حد از سموم دفع آفات و كودهاي شيميايي در زمين هاي كشاورزي و باقي ماندن اين تركيبات و عناصر خطرناك در ميوه جات و سبزي ها باعث افزايش نگران كننده آمار ابتلا به سرطان و طيف گسترده اي از بيماري هاي خطرناك از نارسايي هاي كليه گرفته تا پاركينسون شده است. دكتر محمد جعفر ملكوتي، عضو هيئت علمي دانشگاه تربيت مدرس و دارنده مقام نخست كشاورزي آكادمي علوم جهان سوم و متخصص كود، ضمن هشدار در اين مورد مي گويد: وجود ميوه ها و سبزيجات به ظاهر درشتي كه فاقد طعم و خاصيت هاي چند دهه پيش خود است، ناشي از استفاده بي رويه از كودهاي شيميايي و سموم دفع آفات و باقي ماندن تركيبات آن ها در محصولات مي باشد. وي مي افزايد: يارانه ٨٠٠ ميليارد توماني دولت به كود و سموم دفع آفات در حقيقت دادن يارانه به يك سم مهلك و مخاطره انگيز براي سلامت جامعه است. به گفته وي با اطمينان مي توان اذعان داشت كه بسياري از سبزيجات وميوه ها آلوده به نيترات و كادميوم به عنوان ٢ عامل بيماري زا و سرطان زاست. اين در حالي است كه قانون مصوب سال ٧٨ براي دادن يارانه به كودهاي آلي كه ضرري براي انسان و محيط زيست ندارد هنوز اجرايي نشده است. دكتر مسعود تجريشي مدير دفتر مطالعات آب و محيط زيست دانشگاه صنعتي شريف، استفاده از كودهاي آلي، ارگانيك و كمپوست را راه حل رهايي از اين بحران عنوان مي كند و مي گويد: مصرف يك سوم سموم دفع آفات در شمال كشور باعث افزايش ٣ برابري سرطان روده در اين منطقه شده است.دكتر ملكوتي مي گويد: متاسفانه در كشورما ميزان مصرف كود در بخش كشاورزي بسيار بالا و سالانه حدود ٥/٤ ميليون تن است كه ٨٧ درصد آن را كودهاي اوره-فسفره تشكيل مي دهد؛ استفاده زياد از اين كودها به دليل داشتن كادميوم و نيترات، باعث سرطان زايي مي شود. در واقع اين عناصر و تركيبات جذب سبزيجات و به ويژه سبزيجات غده اي مثل سيب زميني مي شود. به عنوان نمونه غلظت نيترات در سيب زميني و پياز بايد ٥٠ ميلي گرم در هر كيلوگرم وزن تازه (وزن محصول بلافاصله پس از برداشت) باشد ولي متاسفانه ميزان كادميوم و نيترات در اغلب اوقات بسيار بيشتر از سطح استاندارد است.دكتر ملكوتي بزرگ بودن بيش از حد سيب زميني ها را يكي از نشانه هاي بالا بودن نيترات در آن عنوان مي كند و توضيح مي دهد: هر كيلوگرم سيب زميني به طور متوسط بايد دربرگيرنده حدود ٨ عدد سيب زميني باشد؛ ولي در عمل مي بينيد كه اغلب سيب زميني ها خيلي درشت است و از سوي ديگر رنگ آن ها شفاف نيست. اين ها همه آثار ناشي از وجود ميزان بالاي نيترات در سيب زميني است. وي كه مدتي رياست موسسه تحقيقات خاك و آب را برعهده داشته است، در ادامه مي افزايد: ما به معاونت ترويج كشاورزي توصيه كرديم كه در انتخاب توليدكننده نمونه تنها كميت و ميزان برداشت در هكتار را در نظر نگيرند بلكه كميت را در كنار كيفيت بسنجند و براساس آن كشاورز نمونه را انتخاب كنند. حتي ما پيشنهاد سنجش رايگان كيفيت سبزيجات را با ارزيابي ميزان كادميوم و نيترات در آن ها داده بوديم اما در كمال تاسف هيچ توجهي به پيشنهادهاي ما نشد. غلظت استاندارد كادميوم در سيب زميني بايد زير ٢ دهم ميلي گرم در يك كيلوگرم وزن تازه (وزن محصول بلافاصله پس از برداشت) باشد ولي متاسفانه اكثر اوقات، بيشتر از اين مقدار است. به دليل استفاده بيش از حد كودهاي شيميايي اوره-فسفره در بخش كشاورزي، ميزان نيترات و كادميوم موجود در سبزيجات و از جمله سيب زميني در اكثر مواقع بيشتر از حد استاندارد است.به گفته عضو هيئت علمي دانشگاه تربيت مدرس، تا سال ٨٠ فرهنگ استفاده بهينه كود تا حدودي جا افتاده بود ولي چون در حال حاضر دولت فقط به كود اوره-فسفره يارانه مي دهد، ميزان مصرف بي رويه اين كود افزايش يافته و اين تركيب شيميايي اكنون تبديل به بزرگ ترين سم مهلك جامعه ما شده است. در بازار بين المللي، كود اوره-فسفره كيلويي ٤٠٠ تومان است كه دولت آن را به قيمت ٥٠ تومان در اختيار كشاورزان قرار مي دهد. به اعتقاد ما دولت بايد يارانه كود را به طور كامل حذف و اين هزينه را صرف توليد بهتر و باكيفيت تر محصول كند. كشاورزان ما فقط به افزايش محصول در هكتار از طريق استفاده بيش از حد از كودهاي شيميايي، فكر مي كنند و به كمبود ريزمغذي ها، طعم، كيفيت، ماندگاري و خوش خوراكي سبزيجات و ميوه ها توجهي ندارند.وي دليل طعم نامناسب بعضي ميوه جات و سبزيجات را باقي ماندن سموم و كودهاي شيميايي در آن عنوان مي كند و مي گويد: با افزايش مصرف اين سموم و كودها، آنتي اكسيدان هاي ميوه جات و سبزيجات كاهش مي يابد، از اين رو محصولات كشاورزي بدون طعم و خاصيت مي شود. به عنوان مثال هنگامي كه سيبي را گاز مي زنيد، به سرعت كدر مي شود يا خيار ديگر طعم واقعي و قديمي خود را ندارد، چون به ويژه در خصوص خيارهاي گلخانه اي كه از سموم دفع آفات استفاده مي كنند، بايد ٢١ روز بگذرد تا اثر سم از بين برود ولي كشاورزان براي اين كه خيارهاي كوچك را وارد بازار كنند تنها ٩ روز پس از سم پاشي آن ها را مي چينند. به طور كلي سبزيجات و ميوه جات قابليت جذب سموم را در سطح بسيار بالا دارد. به همين دليل موقع خريد به عنوان مثال سعي كنيد قسمت بالايي پياز (محل خروج جوانه از پياز) بسيار باريك باشد يا سيب زميني داراي اندازه اي متوسط و رنگ روشن باشد.

دكتر ملكوتي مي گويد: دولت بايد به كودهاي زيستي و آلي و كودهاي گوگردي يارانه دهد. همچنين بايد آزمايشگاه هاي خاك متعدد در نزديكي مزارع احداث كند تا ميزان بقاياي سموم و كودهاي شيميايي در ميوه جات و سبزيجات و نيز خاك به طور دائم اندازه گيري شود. مي توان با اصلاح كود وغني كردن خاك به محيط زيست و سلامت جامعه كمك كرد. در واقع يكي از دلايل اصلي بروز بيماري هاي جديد و انواع سرطان ها همين باقي مانده سموم و كودها در محصولات كشاورزي و مصرف آن هاست.

وي مي افزايد: با وجود آن كه درآمد ملي ما بالاست، ولي رتبه سلامت و بهداشت جامعه ما ٣ رقمي است.

به گفته دكتر ملكوتي، يارانه كود هدفمند نيست؛ دولت سالانه ٨٠٠ ميليارد تومان يارانه مي دهد كه در حقيقت يارانه اي به مواد خطرناك و سموم مهلك براي سلامت جامعه است. وي يادآور مي شود: سال ٧٨ قانوني براي دادن يارانه به كودهاي آلي به تصويب رسيد ولي اجرايي نشد، در حالي كه كود كمپوست پس از مخلوط كردن گوگرد بهترين كود ارگانيك براي خاك هاي ماست اما مسئولان كمترين توجهي به ضرورت به كارگيري اين كود نمي كنند.دكتر مسعود تجريشي، عضو هيئت علمي و مدير دفتر مطالعات آب و محيط زيست دانشگاه صنعتي شريف، در مورد مضرات كودهاي شيميايي به خراسان مي گويد: كودهاي شيميايي باعث آلوده شدن آب هاي زيرزميني و پوك شدن خاك مي شود، در نتيجه سال به سال حاصلخيزي خاك از بين مي رود ولي كودهاي آلي مثل حيواني و كمپوست علاوه بر بالا بردن سطح سلامت جامعه، باعث حاصلخيزي خاك نيز مي شود. وي مي گويد: حدود ٧٠ تا ٨٠ درصد زباله هاي توليد شده در شهرها داراي مواد آلي است كه مي تواند كمپوست شود. در حال حاضر بسياري از كشورهاي پيشرفته به سمت جايگزين كردن كودهاي شيميايي از طريق كودهاي آلي و ارگانيك رفته اند، ولي چون در كشور ما حساسيت لازم در اين زمينه به دليل ناآگاهي مردم و كشاورزان وجود ندارد، مسئولان هم خود را ملزم به ترويج كودهاي ارگانيك و مبارزه بيولوژيك نمي بينند. وي در ادامه هشدار مي دهد: سرطان هاي روده در ايران به نحو خطرناكي افزايش يافته و در استان مازندران ٣ برابر ديگر نقاط كشور است، چون يك سوم سموم دفع آفات كشور در اين ناحيه مصرف مي شود. كادميوم موجود در سبزي ها باعث نارسايي شديد كليه و بروز سرطان مي شود.دكتر تجريشي مي افزايد: سرمايه گذاري براي مبارزه بيولوژيك با آفات گياهي و كشت ارگانيك (با كودهاي طبيعي و آلي) در حقيقت نوعي سرمايه گذاري براي پيشگيري از بيماري هاي خطرناك و صعب العلاجي همچون سرطان است. محققان انگليسي دريافته اند كه قرار گرفتن در معرض حشره كش ها و سموم دفع آفات و نيز مصرف ميوه جات و سبزيجات حاوي بقاياي اين سموم، خطر ابتلا به پاركينسون را به ميزان ٩٣ درصد افزايش مي دهد.دكتر سروش مدبري، مديركل دفتر بررسي آلودگي آب و خاك سازمان حفاظت از محيط زيست، مي گويد: هرچند وزارت بهداشت ممكن است وجود هرگونه آلودگي حاصل از كودها و سموم شيميايي را در ميوه جات و محصولات رد كند، ولي نمي توان منكر اين واقعيت شد. هرچند مطالعات جامعي در اين زمينه در كشور صورت نگرفته است ولي با توجه به مصرف بي رويه سموم و كودهاي شيميايي نمي توان وجود اين آلودگي ها را رد كرد.وي مي گويد: كشورهاي اتريش، ايتاليا و آلمان با وجود وسعت كمي كه دارند بالغ بر ٨٠٠ هزار هكتار از محصولات كشاورزي شان حاصل كشت ارگانيك است.حال بايد از مسئولان وزارت كشاورزي پرسيد كه چرا در ترويج كشت ارگانيك و مبارزه بيولوژيك موفق عمل نكرده اند.به گفته دكتر مدبري، به طور متوسط در كشور روزانه هر نفر ٧٥٠ گرم زباله توليد مي كند كه ٨٠ درصد آن آلي است كه جداسازي صحيح زباله و تبديل آن به كمپوست مي تواند تاثير بسيار زيادي در برطرف كردن آلودگي هاي حاصل از استفاده از كودهاي شيميايي و سموم دفع آفات داشته باشد .دكتر غلامرضا ميركي، مدير گروه محيط زيست وزارت جهادكشاورزي نيز در مورد باقي ماندن سموم در ميوه جات و سبزيجات مي گويد: با گذشت حدود ٣٨ سال براي اولين بار، ميزان مجاز بقاياي سموم در محصولات كشاورزي و باغي براي حدود ٢٥٠ تركيب سمي تدوين و به موسسه استاندارد ارائه شد ولي بيشتر از يك سال است كه هنوز تبديل به استاندارد اجباري ملي نشده است.دكتر ميركي مي افزايد: براساس ماده ٢٨ آيين نامه اجرايي قانون حفظ نباتات، وزارت بهداشت بايد باقي مانده سموم در محصولات كشاورزي عرضه شده براي فروش را اندازه گيري كند و در صورت وجود باقي مانده سموم ناشي از كودهاي شيميايي و سموم دفع آفات در محصول، مسئله را به شهرداري اعلام و محصول را نابود كند، در حالي كه چنين كاري صورت نمي گيرد، اين امر نشان دهنده اين است كه وزارت بهداشت به سلامت غذا اهميت نمي دهد.در بحث كودهاي شيميايي و سموم دفع آفات بايد وزارت بهداشت و سازمان حفاظت محيط زيست به صورت جدي وارد شوند. با توجه به مصرف بي رويه كود و سموم دفع آفات و عمل نكردن سازمان ها و نهادهاي ذي ربط به وظيفه و مسئوليت خود در اين زمينه، سازمان بازرسي كل كشور بايد نظارت بيشتري اعمال و دستگاه هاي متخلف را مجازات كند، چون اين موضوع ارتباط مستقيم با سلامت جامعه دارد.اين متخصص مديريت محيط زيست و ايمني يادآور مي شود: در حال حاضر حتي دستگاه هايي در داخل كشور براي اندازه گيري ميزان سموم و مواد شيميايي باقي مانده در محصولات كشاورزي ساخته شده است كه مي توان به صورت سرزده به مزارع رفت و ميزان سموم در محصولات را با آن ابزار سنجيد اما متاسفانه در حال حاضر حتي اين كار ساده و كم هزينه نيز انجام نمي شود، چون برخي مسئولان معتقدند بايد محصول را نمونه برداري كرد و سپس با انتقال به آزمايشگاه ها و انجام آزمايش، ميزان سموم را در آن تعيين كرد كه اين كار چند روز طول مي كشد و طي انجام اين فرآيند، محصول كشاورزي به ويژه آن دسته از محصولاتي كه بايد تازه مصرف شود وارد بازار شده و به دست مصرف كننده رسيده است.

لینک      نظرات ()      

آخرین نوشته ها روز جهانی بدون خودرو و لزوم بومی سازی پویش های جهانی محیط زیستی دومین نشست تخصصی حقوق حیوانات سه شنبه های بدون خودرو در زیستگاه یوزپلنگ گسترش بی سر و صدای دلفیناریوم ها، هشدار به حامیان حقوق حیوانات و محیط زیست برگزاری همایش کودک، زمین، محیط بان و اختتامیه جشنواره نقاشی و نامه به محیط بانان پشت پرده دلفیناریوم/ اطلاعات مشخصی از گونه های آکواریوم اصفهان وجود ندارد نامه سمن های محیط زیستی اصفهان به شهردار اصفهان در مخالفت با ایجاد دلفیناریوم وزارت ورزش مانع از ذبح حیوانات در اماکن ورزشی شود! رنج اسب ها در میدان تاریخی اصفهان! زاینده رود کجاست؟!
کلمات کلیدی وبلاگ محیط زیست (٦۳۸) اصفهان (٢٧٦) حقوق حیوانات (٢٠٩) ایران (۱٩٢) زاینده رود (۱۱٠) حیوانات (۱٠٩) حیات وحش (۱٠٦) فرهنگ (۱٠۱) حمایت از حیوانات (٩٠) میراث فرهنگی (٧۸) سیاست (٧٤) شکار (٥٦) حیوان آزاری (٥٥) سازمان حفاظت محیط زیست (٥٥) آب (٥۳) خشکی زاینده رود (٤۸) هندوستان (٤٧) ماهی قرمز (٤٧) مترو (٤٠) باغ وحش (٤٠) سازمانهای غیر دولتی (۳٩) آلودگی محیط زیست (۳۸) عکس (۳٦) سگ (۳٦) حیوان خانگی (۳٦) دیده بان حقوق حیوانات (۳٥) گفتگو (۳٤) آموزش (۳٢) جهانی (۳٢) طنز (۳۱) وبلاگ (٢٧) شبکه سازمانهای غیر دولتی زیست محیطی استان اصفهان (٢٧) وبلاگستان فارسی (٢٧) سلامت (٢٥) انجمن حمایت از حیوانات (٢٢) ساعت زمین (٢٢) سیرک (٢۱) آلودگی هوا (٢۱) موج سبز (٢٠) وبلاگهای زیست محیطی (٢٠) تخریب (٢٠) گرمایش جهانی (۱۸) حیوانات شهری (۱۸) عکس جمعه (۱۸) گونه در خطر انقراض (۱۸) خشکسالی (۱۸) فقر (۱۸) درخت (۱٧) گاوخونی (۱٧) قطع درخت (۱٧) محیط بان (۱٦) مجلس (۱٦) بهداشت (۱٥) ذبح حیوانات (۱٥) جمعیت (۱٥) پرندگان (۱٤) فرهنگ سازی (۱٤) مردم (۱۳) تالاب (۱۳) بنیاد جهانی میراث پاسارگاد (۱۳) نگهداری حیوانات (۱٢) قانون (۱٢) دولت (۱۱) ترجمه (۱۱) وبلاگ نویسان زیست محیطی (۱۱) اقتصاد (۱۱) رسانه (۱۱) دروغ (۱۱) کوشندگان محیط زیست (۱۱) قاچاق حیات وحش (۱۱) سی و سه پل (۱۱) هنر (۱٠) نوروز (۱٠) گربه (٩) حفاظت از محیط زیست (٩) مناطق حفاظت شده (۸) قوه قضائیه (۸) خروس سپید (۸) شهرداری (۸) هنرمندان (۸) مینیمال (۸) انتخابات (۸) اینترنت (٧) گیاهخواری (٧) روزنامه (٧) ماهی رزمجو (٧) فیسبوک (٧) دولت نهم (٧) معصومه ابتکار (٧) یوزپلنگ (٧) شیر ایرانی (٦) خلیج فارس (٦) صدا و سیما (٦) دلفیناریوم (٦) نشان خرس قهوه ای (٦) سیزده بدر (٦) دامپزشکی (٦) اعتراض (٦) انسان (٦) شعر (٦) ورزش (٥) زلزله (٥) فوتبال (٥) طبیعت (٥) نابودی (٥) زباله (٥) عقیم کردن (٥) زمین برای همه (٥) سمندر (٥) بهمنگان (٥) پالایشگاه (٥) رئیس جمهور (٥) سد (٥) حیوان ستیزی (٥) پارازیت (٤) احمدی نژاد (٤) صنایع (٤) پرشین بلاگ (٤) زیستا (٤) فرهنگ دره شوری (٤) پایگاه آگاهی رسانی محیط زیست (٤) تلوبزیون (٤) انجمن زمین برای همه (٤) اگزوتیک پت (٤) یاسر انصاری (٤) شورای شهر (٤) فاجعه (٤) کوروش بزرگ (٤) امریکا (٤) سبز (٤) سرطان (٤) ngo (٤) مرگ (٤) زن (۳) ایدز (۳) تاریخ (۳) نفت (۳) خاتمی (۳) عقاب (۳) کودکان (۳) توسعه پایدار (۳) خوزستان (۳) مناسبت ها (۳) آفریقا (۳) همایش اشتغال سبز (۳) کارون (۳) گردشگری (۳) خرافات (۳) جنگل (۳) یلدا (۳) روز مبارزه با خشونت علیه حیوانات (۳) wwf (۳) تغییرات اقلیمی (۳) روز زمین (۳) ماهی آکواریومی (۳) کاریکاتور زیست محیطی (۳) صلح سبز (۳) میراث طبیعی (۳) پناهگاه (۳) منابع طبیعی (۳) شهروند (۳) greenblog (۳) پارک ملی (۳) اکوسیستم (۳) پاسخ (٢) روز جهانی محیط زیست (٢) لاک پشت (٢) صرفه جویی (٢) مهدی بوترابی (٢) پاکسازی (٢) آّب (٢) انرژی هسته ای (٢) حزب سبز (٢) باغ پرندگان (٢) عکس های جمعه (٢) مخالف آزمایش روی حیوانات (٢) آکواریوم اصفهان (٢) بلای طبیعی (٢) مناطق طبیعی (٢) جایزه نوروز (٢) حیوانات خاص (٢) تجارت حیوانات (٢) آزمایش روی حیوانات (٢) انرژی سبز (٢) خدا (٢) المپیک (٢) مهاجرت (٢) دریاچه ارومیه (٢) اوباما (٢) انرژی (٢) اسب (٢) خرس (٢) تنوع زیستی (٢) شیراز (٢) مطبوعات (٢) اخلاق (٢) تهران (٢) آینده (٢) اعتیاد (٢) خانواده (٢) فیلم (٢) کتاب (٢) جشن (٢) شادی (٢) من (٢) دانشجو (۱) پول (۱) پرشین بلاگ (۱) عشق (۱) دین (۱) دانشگاه (۱) مسابقه (۱) علم (۱) اروپا (۱) نشریه (۱) شعار (۱) حشرات (۱) مهرگان (۱) مهرورزی (۱) ترافیک (۱) خشونت (۱) فلسفه (۱) کروبی (۱) ادبیات (۱) اصلاحات (۱) اخلاقی (۱) جوان (۱) بزرگداشت (۱) عرب (۱) نذر (۱) دلار (۱) حسادت (۱) مانور آلودگی هوا (۱) آثار تاریخی (۱) تجمع (۱) پژوهش (۱) خیانت (۱) پاسارگاد (۱) جنگلهای ابر (۱) جنگ (۱) هفت سین (۱) دموکراسی (۱) امداد رسانی به حیوانات (۱) چغاخور (۱) زاینده رود کجاست (۱) سازمان حفاظت محیط زیست ش (۱) کرگدن سفید (۱) فوک خزری (۱) حیات وحش س (۱) پویش اصفهان بدون کیسه پلاستیکی (۱) کودک و محیط زیست (۱) طبیعت س (۱) اتلاف آب (۱) آندره گرز (۱) تلاش جهانی برای محیط زیست (۱) مرگ دلفین ها (۱) پرنده زینتی (۱) دکتر کهرم (۱) پاسداری از وطن (۱) امنیت زیستی (۱) میر حسین (۱) معماری سبز (۱) change (۱) سمن (۱) mtv (۱) آینده نو (۱) تخل (۱) صنعت سبز (۱) آزبست (۱) مجموعه دروغ ها (۱) روز جهانی وبلاگ (۱) حفظ محیط زیست (۱) شگفتی های آفرینش (۱) ژورنالیست (۱) global warming (۱) قطع برق (۱) گل آقا (۱) آموزش و پرورش (۱) حسن روحانی (۱) پایگاه اطلاع رسانی محیط زیست (۱) مسائل اجتماعی (۱) مواد مخدر (۱) ام اس (۱) بمب (۱) فاضلاب (۱) حیوان (۱) نادانی (۱) تنظیم خانواده (۱) دولت الکترونیک (۱) اصلاح طلبان (۱) مافیا (۱) اسبچه خزر (۱) لوئیس فیروز (۱)
دوستان من + + فرم اهداء عضو + action on earth-element AN INCONVENIENT TRUTH Animal Science catalogue of life CATICEF Green Iran IUCN List of All Endangered Species Organic Agriculture Second ثـــانیــه TVE (Television Trust for the Environment). UNDP UNEP آبزي دان آبشار و كوه اتحادیه رفع آلودگی های هسته ای آتش‌نوشت اداره کل دامپزشکی اصفهان ارتباط صنعت ارمغان اشک های طبیعت آشیانه سبز میانکاله اعضاي هيأت علمي مؤسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع اقتصاد منابع طبیعی و محیط زیست اقیانوس آبی اکوگیک الفبای آب آلماگل اله تی تی گیلان آلودگی نوری آلودگی های هسته ای آلودگی هوا آموزش برپايي آکواريوم آمیزقلمدون انجمن اسب ایران انجمن پاسداران محيط طبيعی ايران انجمن حاميان سفر ايمن انجمن حمایت از حیوانات اسکاتلند انجمن حمایت از حیوانات امریکا انجمن حمایت از حیوانات انگلستان انجمن حمایت از حیوانات تگزاس انجمن حمایت از حیوانات تهران انجمن حمایت از حیوانات مالزی انجمن حمایت از حیوانات ویرجینیا انجمن حمايت از گربه ها انجمن دوچرخه سواران کوهستان رشت انجمن دوست داران محیط زیست انجمن سرزمین ما انجمن شوکای کرمانشاه انجمن علمی بیابان انجمن متخصصین علوم دام ایران انجمن نسیم سراب آناهیتا کنگاور انجمن يوزپلنگ آسيايي آنچه نمي دانيم نيز با ارزش است انستيتو آب و هوا اهواز سبز آوای سبز آوای فاخته آوای محیط زیست آونگ خاطره های ما ایران سبز ايران نامه ایرانیان گواه ایرانیان وبلاگ نویس در مالزی ایستاده زیر باران با طبیعت بالابان بام ایران بانک اطلاعات بخشی از زندگی براي طبيعت بلاگ نيوز بنیاد آزادی، رشد و آبادانی ایران-باران به کجا پناه ببریم بهار زمستانی بیولوژی و بیوتکنولوژی کشاورزی پرانتز پرشين تونز پرندگان ایران پریمک پژوهش در تاریخ ایران پلنگ زخمی پيام سبز پیچ گوشتی پیدا پنهان تابناک تاکستان تحقیق_تکنولوژی_توسعه_محیط زیست تقليل لايه ازن تلاش ايرانيان گياهخوار تلاش براي حيوانات مشهد تنوع زيستي توسعه پایدار جامعه جهاني حمايت از حيوانات جایی برای همه جبهه سبز همدان جستجوگر محیط زیست جمعیت حمایت از منابع طبیعی و محیط زیست جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست اصفهان جمعیت طبیعت یاران جمعیت کویر سبز جنبش ایرانیان مخالف سیرک حیوانات جنگل جنگلبان شهید ناصر پیروی جنگلهای کرانه خليج فارس چشم انداز چشم به چشم چشمهای همیشه بیدارزمین _محیط زیست حامی گرگ های ایران حفظ محيط زيست اساس توسعه پايدار حمايت از حقوق حیوانات حمايت از حيوانات بي خانمان حمایت از حیوانات و محیط زیست حمایت از حیوانات/نیلوفر حیوانات آموزه های خلقت حيوانات ايران حيوانات هم همانند انسان حق زندگي دارند خاک خوب خانه مطبوعات و خبرنگاران اصفهان خانه وبلاگ درویش خانواده سبز خبرخوان سبز خبرگزاری ایسنا خبرگزاری ایلنا خبرگزاری کشاورزی خبرنامه ی مالزی خبرهای اکسیژن خبری تحلیلی نو اندیش خدای من خرده گیری دانشجوی دامپزشکی دانشجویان محیط زیست تهران شمال دانشجويان محيط زيست کرج دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان در انتظار باران درخواست انتشار یادگارهای ماندگار دردسرهای یک دامپزشک درک زیباییهای حیات دفترچه ی ممنوع دکتر غلامعلی بسکی دکتر هومن دلتنگی های مادر زمین دنکیشوت معمار دنيای زير آب دنیای زیر آب دوچرخه سواری برای صلح دور روزگاران دوستداران حیوانات و طبیعت دوستداران حیوانات و محیط زیست در اعتماد ملی دوستداران حيوانات و محیط زیست در ايسنا دوستداران حيوانات و محیط زیست در ايسنا دیده بان حیوانات ایران دیده بان کوهستان ديده بان محيط زيست ايران دیده بان میانکاله دیر تش باد راپورتهای یومیه رادیکال سبز رادیو وبلاگستان رستاخیز سبز رفتن رسيدن است رفقای شیلاتی روایت روزنامه اصفهان امروز روزنامه اعتماد روزنامه اعتماد ملی روزنامه تايمز روزنامه تفاهم روزنامه خبر ورزشی روزنامه سرمایه روزنامه شرق روزنامه کارگزاران روزنامه هم میهن روزنامه همبستگی زادگاهم ایران است، فرزند ایرانم زمین انسان ها زمین سیاره زنده زمین ما زمین ما زن نوشت زیتون زيست بان زیست محیطی کوچک زیستن حق همیشگی حیوانات است زیگ زاگ های ذهنی یک خبرنگار سایت انجمن های تخصصی محیط زیست سایت ایرانیان گیاهخوار سایت بانو انوشه انصاری سايت تخصصی ماهيان آکواريومی سایت خبری بهار سایت خبری تحلیلی زیست بوم سایت مرجع متخصصین ایران سبز کوه بختیاری سبز نوشته های من سبزگامان سرباز زمین سردبیر: خودم سرو آزاد سکوت سلامت نیوز سلول سوپرپوزیشن سید محمد خاتمی شهر خرم آباد شهر سالم شهرزاد ایرانی شهرمن M.I.S صد سال تنهايی صداهای جهانی صدای آسمان صدای دامپزشکی ایران صفحه محيط زيست نشنال جيوگرافيك صلح سبز بین الملل صلح،حقوق بشر،محیط زیست صندوق تسهیلات جهانی محیط زیست طبیعت ایران طبیعت بختیاری طبیعت زیبای ایران طبيعت سبز بجنورد طبیعت سیستان طبیعت و حیات وحش طبیعت و حیوانات طبیعت وحشی طبیعت،فرهنگ، زندگی،دانش، آینده طراحی با طبيعت عرصه سوم علائم گرم شدن کره زمین علیه تخریب محیط زیست فاکوليت فریاد خروشان فصل سبز فوتوبلاگ در انتظار باران قناری كانون ديده بانان زمين كشاورزی ارگانیک كنوانسيون تغيير آب و هوا کابل پرس کاغذ کاربن کانون دامپزشک سفید کانون دوستداران حیوانات کانون زیست شناسی کانون عالی گسترش فضای سبز و حفظ محیط زیست ایران کانون مطالعات استراتژيک آب و محیط زيست کاه گل کلاغ (زرین دخت عالی) کلام من۷۸۶ کلینیک دامپزشکی پرشین کهن دیار کیمیای سبز گازهای گلخانه ای گالري طبيعت سبز گاه نوشت های باران گربه ايراني گردش در طبيعت ايران گردش در طبيعت ايران گرگ تنها گرگ خاکستري گروه پیگیری اصلاح قوانین و مقررات NGOs گرین بلاگ-مهدی گریوان گلچین زیست گهواره سبز گوناگون از زيست شناسي گونه های در خطر انفراض گوهر سبز گیاهان دارویی آکش گیاهخواری،حمایت از حیوانات لحظه هایی که می گذرند لیست وبلاگهای زیست محیطی مادرم زمین ماندانا مجله زندگی سالم محيط بان محیط بان محیط بان بدون مرز محیط برای زندگی محیط زیست محیط زیست البرز محيط زيست بافق محیط زیست دانشگاه اهواز محيط زيست در جام حم محيط زيست در همشهری محیط زیست دماوند محیط زیست زمین محيط زيست سرزمين من محیط زیست همدان محیط زیست و اخلاق محیط زیست-دوزيستان ايران مخالف شکار و شکارچی مدیریت کشاورزی مرتع و مرتعداري در ايران مرد خاکي مطالعات زیستی معجزه ای به نام زمین من و MS من و گربه ها من و ویلی منابع طبيعي منم محیط بان مهار بيابان زايي مهندس اکبر همدانيــــان مهندسی محيط زيست موج سبز موسسه حفاظت محیط زیست آمریکا میراث ماندگار گچساران و باشت- سبزگامان میهن سبز نشريه الکترونيکي داروگ نصفهان نگذار به بادبادکها شلیک کنند نور شب نوشته های سبز همستر ايران همنهاد همین جا روی زمین هواداران پرشين بلاگ اصفهان هوبره واگويه هاي نانوشته وب نوشت وبگاه کویرهای ایران وبلاگ جمعی از طلاب وبلاگ دکتر ناصر کرمی وبلاگ فهیمه خضر حیدری وبلاگ گروه حیات وحش ایران وبلاگ مهدی بوترابی وسایل نقلیه سبز یاوران محیط زیست سیمره دره شهر یخاب یک روان پزشک انجمن حمایت از کشاورزان شهرستان اصفهان بوم سا گرافیست کوچولو جانوربان شهروحش طبیعت زنده،نبض زندگی وت پارس اشک یلدا انجمن زمین برای همه مطالب صنعتی | عمرانی | محیط زیست