سپهر سلیمی
وبلاگ سپهر سلیمی
آرشیو وبلاگ
      دوستداران حیوانات و محیط زیست (حیوانات، محیط زیست، میراث طبیعی و فرهنگی)
کبوتربازی از دیرباز به‌عنوان سرگرمی در بین ایرانیان رایج بوده است نویسنده: سپهر سلیمی - یکشنبه ٢٧ اردیبهشت ۱۳۸۳

کبوتربازی از دیرباز به‌عنوان سرگرمی در بین ایرانیان رایج بوده است

 

 

ازجمله سرگرمی‌هایی که در بین گروه‌هایی از مردم وجود دارد، کبوتربازی است که سابقه‌ای طولانی داشته و از دیرباز در بین ایرانیان رایج بوده است. حتا زمانی از وجود کبوتران نامه‌بر استفاده می‌شده است. در اراک نیز این رسم وجود داشته؛ دو روش در کفتربازی (کبوتربازی) در اراک وجود داشته است؛ اول روش تخصصی بابرنامه و دوم روش غیرتخصصی و بدون برنامه.
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران، در روش اول، هدف از بازی اقتصادی نبوده، بلکه تفننی است. پس از آنکه جوجه بعد از 20 روز از تخم درآمد می‌تواند بپرد. در این موقع ابتدا جوجه را با دست یا تکه چوبی می‌ترسانند تا از زمین بلند شود و پرواز کند، بعد از اینکه یک دور در حیاط منزل زد، به زمین یا پشت بام می‌نشیند. در روزهای بعد در ساعت معین پرش جوجه را مرتب بیشتر می‌کنند و در روزهای اول تلاش بر آن است که کفتر کمتر بپرد. برای پایین آمدن کبوتر در پشت بام یا حیاط منزل، یک کفتر به دست گرفته و به کبوتر در حال پرواز نشان می‌دهند تا بنشینند.
با این روش در روزهای متوالی کبوتر جلد (جل) (تیز و شتاب) می‌شود. در این حالت کبوتر با لانه خود آشنا شده و خو پیدا کرده و دیگر پس از پرواز گم نمی‌شود. اگر جوجه یا کفتری را از محلی بیاورند برای جلد کردن آن برای مدت چند روز بالهای آن را می‌بندند تا آموخته گردد. این گروه از کبوتربازان به طور معمول صبح قبل از طلوع آفتا کبوتران را به پرواز درآورده و به طور معمول 5 تا 6 ساعت‌ آنها می‌پرند و در این مدت کبوترباز کفترها را نظار کرده و پرش آنها را زیر نظر دارد.
ارتفاع پرش کبوتران متفاوت است و به ترتیب عبارتند از:
1-
با ارتفاع بسیار کم در محدوده منزل کبوترباز.
2-
دوربونی یا میون توا (میان تاب‌ها)‌ با ارتفاع متوسط.
3-
جاکار، با ارتفاع زیاد که کبوتر با چشم به زحمت دیده می‌شود.
4- (
چسب) با ارتفاع بسیار زیاد که کفترها با چشم غیر مسلح دیده نمی‌شوند. در این موقع و در این ارتفاع می‌گویند به آسمون چسبیده است.
از قدیم کفتربازی در ایران در بین گروه‌های اشرافی و مالکان و شاهزاده‌ها متداول بوده که جنبه تفننی و سرگرمی داشته است و از کبوتربازی سودی اقتصادی در نظر نبوده است و به کبوتربازان عشق‌باز ‌می‌گفتند. ولی کم کم از طبقات مرفه به سایر گروه‌ها و حتا طبقه کم‌درآمد کشیده شد و در این گروه از کبوتربازان هدف سودجویی بوده و به عنوان شغل و حرفه‌ای درآمده است. بنابراین در زمان حال در بین طبقات مرفه هدف عشق، علاقه و سرگرمی است؛ در صورتیکه در بین طبقات پایین‌تر هدف سودجویی و نوعی حرفه و پیشه است.
منزلت و موقعیت اجتماعی کبوتربازان در شهر اراک به این صورت است که در شهر اراک به‌طور کلی کفتربازی در زمره کارهای ناپسند و غیرمتعارف است و هرگاه کسی به این کار دست زند، مردم با دیدی بدبینانه به او نگاه می‌کنند و او را جزو افراد شرور و ماجرجو به حساب می‌آورند؛ هرچند که در بین گروه‌های طبقه اول افرادی تحصیل‌کرده وجود دارند. همانطور که در تمام جهان افرادی به کار تفننی دست زده و به آن عشق می‌ورزند، مانند داشتن مجموعه‌های مختلف از قبیل تمبر و عکس و تابلو و غیره گروهی هم در ایران به داشتن مجموعه کفتربازی با دیدی هنری نگاه کرده و با علاقه‌ای مفرط با این کار اوقات فراغت خود را می‌گذرانند.
زشتی و قبح این کار از آنجا شروع شده است که افرادی ستیزه‌جو و متجاوز به حقوق دیگران به کبوتربازی دست زده و هدف آنان غیر از عشق و علاقه و گذراندن وقت است؛ بلکه با دیدی اقتصادی به قضیه نگاه می‌کنند و در هنگام کفتربازی غیر از اینکه در پشت بام‌ها بطور دائم مزاحم همسایه‌ها هستند در برخورد با مردم از حالت ادب و نزاکت خارج شده و مردم را نسبت به خود بدبین می‌کنند.
انواع کبوترها به دو قسمت عمده تقسیم می‌شوند:
1-
کبوتران وحشی
2-
کبوتران اهلی
و کبوتران اهلی به دو قسمت تقسیم می‌شدند. اول کبوتران پرشی با رنگ‌های مختلف و دوم کبوتران زینتی.
1-
کبوتران پرشی: با رنگ‌های سفید، زرد، سرخ، زاغ، سبز و قهوه‌یی.
از ترکیب کبوتران نامبرده کفترهای پرشی رنگین دیگری به‌وجود می‌آید که رنگ آنها مخلوطی از رنگهای اصلی بالا می‌باشد مانند طوقی، گلی، دوشونی (دوشانه‌یی) که رنگ این کبوتران منظم و مشخص است و تعدادی هم غیرمنظم هستند، مانند پلنگ، ابلق، سوسکی، آینه‌یی و غیره.
به طور معمول دم کبوتران پرشی دارای 12 تا 14 تار بوده که نمونه 14 تاری آن مرغوبتر می‌باشد.
2-
کبوتران زینتی: این گروه مانند کبوتران پرشی نمی‌توانند زیاد پرواز کنند. پرش آنها در ارتفاع کم بوده و پس از زمانی کوتاه خسته شده و می‌نشینند. مهمترین آنها عبارتند از:‌ یاهو، دم چتری، فری (هلندی).
یاهو به طور معمول سفیدرنگ بوده و به جای کاکل تاجی پهن داشته و پاهای آنها پر از پر است.
دم چتری، سفیدرنگ بوده و گردنی بلند و سینه‌ای جلوآمده دارد و همیشه سرخود را به طرف عقب می‌کشد و تعداد تاردم این کبوتران تا 34 عدد هم دیده شده است.
فری (هلندی) نژاد این گونه کبوتران خارجی است و دارای گردنی بلند و پرهایی به صورت یال در اطراف گردن آن است و رنگ آنها مخلوطی از رنگهای مختلف است.
اصطلاحاتی که معمولاð در بین کبوتربازان معمول است عبارتند از:
کفتر خون: خانه کبوتران، محل نگهداری آنان.
جفت خون: قسمتی از لانه که کبوتر نر و ماده را با هم جفت می‌کنند.
لونه ولی: کبوترانی هستند نیمه وحشی و جفت جفت در لانه‌های غیر مشخص جا می‌گیرند و کبوتربازان دنبال اینگونه کبوتران نیستند.
تیرکی: چون در کفتر خون تعداد کبوتران زیاد است و کف آنها همیشه پر از فضولات کبوتران است، بنابراین برای جلوگیری از آلوده شدن کبوترها چوب‌های باریکی (نی‌مانند) به‌صورت افقی و عمودی نصب می‌کنند تا کبوتران بتوانند روی تیرکی استراحت کنند.
گره: به کبوتری می‌گویند که به محض بلند شدن از زمین شروع به معلق زدن می‌کند و گاهی به صورت عمودی در حال معلق زدن اوج می‌گیرد که به طور معمول قبل از اوج گیری آنها را می‌نشانند.
سفت: به کبوتری می‌گویند که از ابتدای پرش شروع به بازی (معلق زدن) می‌کند تا جا کار ادامه دارد، این نوع کبوتران بر خلاف گره‌ها کمتر گم می‌شوند.
پنچه: نوعی از حالت پرش کبوتر را گویند که در حال پرواز کمی توقف کوتاه کرده و سپس بطور عمودی معلق می‌زند و این حالت تا اوج‌گیری ادامه دارد.
تنگ بون: چون در هنگام فرود‌ آمدن کبوتر، آهنگ پرش تنظیم، تبدیل به نامنظم می‌شود؛ بدین جهت کبوتر دوباره اوج می‌گیرد و دوباره مشغول معلق زدن می‌شود این کار را بدان سبب انجام می‌دهد که بتواند راحت فرود آید.
به محل فروش کبوتران سهله گویند و به طور معمول مغازه‌ای است که جلو آنرا با تورهای فلزی یا نخی مسدود می‌کنند و چون در این محل کبوتر را به آسانی می‌توانند بگیرند، سهله گویند. سهله دارای حرفه و شغلی معین است که کار سهله‌دار خرید و فروش کبوتر می‌باشد و سهله به‌طور معمول پاطوق کبوتربازان حرفه‌یی بوده که مورد سرزنش مردم شهر است.
دانه کبوتر پرشی فقط ارزن است که عصرها به کبوتر داده می‌شود و گاهی قبل از پرواز مشتی ارزن به کفتر می‌دهند که به آن چاشنی گویند. کبوتران جوجه کشی را روزی دوبار دانه می‌دهند که عبارت است از مخلوطی از گندم و ارزن یا گندم و ماشک یا قره‌ماش.
در بهار و تابستان از دادن دانه‌های چربی‌دار خودداری می‌کنند؛ زیرا باعث پیدایش غدد چربی در بدن کبوتر می‌گردد.
اهم بیماریهای کبوتران عبارتند از خناق، اسهال، آبله، سل، طاعون، صرع و فلج.
مسابقه کبوتربازان به این ترتیب است که کفتربازها اغلب بر سرپوش کبوتران پرشی خود شرطبندی می‌کنند که گاهی به صورت جایزه نقدی گزاف است.

منبع:خبرگزاری ایسنا

 

لینک      نظرات ()      

آخرین نوشته ها روز جهانی بدون خودرو و لزوم بومی سازی پویش های جهانی محیط زیستی دومین نشست تخصصی حقوق حیوانات سه شنبه های بدون خودرو در زیستگاه یوزپلنگ گسترش بی سر و صدای دلفیناریوم ها، هشدار به حامیان حقوق حیوانات و محیط زیست برگزاری همایش کودک، زمین، محیط بان و اختتامیه جشنواره نقاشی و نامه به محیط بانان پشت پرده دلفیناریوم/ اطلاعات مشخصی از گونه های آکواریوم اصفهان وجود ندارد نامه سمن های محیط زیستی اصفهان به شهردار اصفهان در مخالفت با ایجاد دلفیناریوم وزارت ورزش مانع از ذبح حیوانات در اماکن ورزشی شود! رنج اسب ها در میدان تاریخی اصفهان! زاینده رود کجاست؟!
کلمات کلیدی وبلاگ محیط زیست (٦۳۸) اصفهان (٢٧٦) حقوق حیوانات (٢٠٩) ایران (۱٩٢) زاینده رود (۱۱٠) حیوانات (۱٠٩) حیات وحش (۱٠٦) فرهنگ (۱٠۱) حمایت از حیوانات (٩٠) میراث فرهنگی (٧۸) سیاست (٧٤) شکار (٥٦) حیوان آزاری (٥٥) سازمان حفاظت محیط زیست (٥٥) آب (٥۳) خشکی زاینده رود (٤۸) هندوستان (٤٧) ماهی قرمز (٤٧) مترو (٤٠) باغ وحش (٤٠) سازمانهای غیر دولتی (۳٩) آلودگی محیط زیست (۳۸) عکس (۳٦) سگ (۳٦) حیوان خانگی (۳٦) دیده بان حقوق حیوانات (۳٥) گفتگو (۳٤) آموزش (۳٢) جهانی (۳٢) طنز (۳۱) وبلاگ (٢٧) شبکه سازمانهای غیر دولتی زیست محیطی استان اصفهان (٢٧) وبلاگستان فارسی (٢٧) سلامت (٢٥) انجمن حمایت از حیوانات (٢٢) ساعت زمین (٢٢) سیرک (٢۱) آلودگی هوا (٢۱) موج سبز (٢٠) وبلاگهای زیست محیطی (٢٠) تخریب (٢٠) گرمایش جهانی (۱۸) حیوانات شهری (۱۸) عکس جمعه (۱۸) گونه در خطر انقراض (۱۸) خشکسالی (۱۸) فقر (۱۸) درخت (۱٧) گاوخونی (۱٧) قطع درخت (۱٧) محیط بان (۱٦) مجلس (۱٦) بهداشت (۱٥) ذبح حیوانات (۱٥) جمعیت (۱٥) پرندگان (۱٤) فرهنگ سازی (۱٤) مردم (۱۳) تالاب (۱۳) بنیاد جهانی میراث پاسارگاد (۱۳) نگهداری حیوانات (۱٢) قانون (۱٢) دولت (۱۱) ترجمه (۱۱) وبلاگ نویسان زیست محیطی (۱۱) اقتصاد (۱۱) رسانه (۱۱) دروغ (۱۱) کوشندگان محیط زیست (۱۱) قاچاق حیات وحش (۱۱) سی و سه پل (۱۱) هنر (۱٠) نوروز (۱٠) گربه (٩) حفاظت از محیط زیست (٩) مناطق حفاظت شده (۸) قوه قضائیه (۸) خروس سپید (۸) شهرداری (۸) هنرمندان (۸) مینیمال (۸) انتخابات (۸) اینترنت (٧) گیاهخواری (٧) روزنامه (٧) ماهی رزمجو (٧) فیسبوک (٧) دولت نهم (٧) معصومه ابتکار (٧) یوزپلنگ (٧) شیر ایرانی (٦) خلیج فارس (٦) صدا و سیما (٦) دلفیناریوم (٦) نشان خرس قهوه ای (٦) سیزده بدر (٦) دامپزشکی (٦) اعتراض (٦) انسان (٦) شعر (٦) ورزش (٥) زلزله (٥) فوتبال (٥) طبیعت (٥) نابودی (٥) زباله (٥) عقیم کردن (٥) زمین برای همه (٥) سمندر (٥) بهمنگان (٥) پالایشگاه (٥) رئیس جمهور (٥) سد (٥) حیوان ستیزی (٥) پارازیت (٤) احمدی نژاد (٤) صنایع (٤) پرشین بلاگ (٤) زیستا (٤) فرهنگ دره شوری (٤) پایگاه آگاهی رسانی محیط زیست (٤) تلوبزیون (٤) انجمن زمین برای همه (٤) اگزوتیک پت (٤) یاسر انصاری (٤) شورای شهر (٤) فاجعه (٤) کوروش بزرگ (٤) امریکا (٤) سبز (٤) سرطان (٤) ngo (٤) مرگ (٤) زن (۳) ایدز (۳) تاریخ (۳) نفت (۳) خاتمی (۳) عقاب (۳) کودکان (۳) توسعه پایدار (۳) خوزستان (۳) مناسبت ها (۳) آفریقا (۳) همایش اشتغال سبز (۳) کارون (۳) گردشگری (۳) خرافات (۳) جنگل (۳) یلدا (۳) روز مبارزه با خشونت علیه حیوانات (۳) wwf (۳) تغییرات اقلیمی (۳) روز زمین (۳) ماهی آکواریومی (۳) کاریکاتور زیست محیطی (۳) صلح سبز (۳) میراث طبیعی (۳) پناهگاه (۳) منابع طبیعی (۳) شهروند (۳) greenblog (۳) پارک ملی (۳) اکوسیستم (۳) پاسخ (٢) روز جهانی محیط زیست (٢) لاک پشت (٢) صرفه جویی (٢) مهدی بوترابی (٢) پاکسازی (٢) آّب (٢) انرژی هسته ای (٢) حزب سبز (٢) باغ پرندگان (٢) عکس های جمعه (٢) مخالف آزمایش روی حیوانات (٢) آکواریوم اصفهان (٢) بلای طبیعی (٢) مناطق طبیعی (٢) جایزه نوروز (٢) حیوانات خاص (٢) تجارت حیوانات (٢) آزمایش روی حیوانات (٢) انرژی سبز (٢) خدا (٢) المپیک (٢) مهاجرت (٢) دریاچه ارومیه (٢) اوباما (٢) انرژی (٢) اسب (٢) خرس (٢) تنوع زیستی (٢) شیراز (٢) مطبوعات (٢) اخلاق (٢) تهران (٢) آینده (٢) اعتیاد (٢) خانواده (٢) فیلم (٢) کتاب (٢) جشن (٢) شادی (٢) من (٢) دانشجو (۱) پول (۱) پرشین بلاگ (۱) عشق (۱) دین (۱) دانشگاه (۱) مسابقه (۱) علم (۱) اروپا (۱) نشریه (۱) شعار (۱) حشرات (۱) مهرگان (۱) مهرورزی (۱) ترافیک (۱) خشونت (۱) فلسفه (۱) کروبی (۱) ادبیات (۱) اصلاحات (۱) اخلاقی (۱) جوان (۱) بزرگداشت (۱) عرب (۱) نذر (۱) دلار (۱) حسادت (۱) مانور آلودگی هوا (۱) آثار تاریخی (۱) تجمع (۱) پژوهش (۱) خیانت (۱) پاسارگاد (۱) جنگلهای ابر (۱) جنگ (۱) هفت سین (۱) دموکراسی (۱) امداد رسانی به حیوانات (۱) چغاخور (۱) زاینده رود کجاست (۱) سازمان حفاظت محیط زیست ش (۱) کرگدن سفید (۱) فوک خزری (۱) حیات وحش س (۱) پویش اصفهان بدون کیسه پلاستیکی (۱) کودک و محیط زیست (۱) طبیعت س (۱) اتلاف آب (۱) آندره گرز (۱) تلاش جهانی برای محیط زیست (۱) مرگ دلفین ها (۱) پرنده زینتی (۱) دکتر کهرم (۱) پاسداری از وطن (۱) امنیت زیستی (۱) میر حسین (۱) معماری سبز (۱) change (۱) سمن (۱) mtv (۱) آینده نو (۱) تخل (۱) صنعت سبز (۱) آزبست (۱) مجموعه دروغ ها (۱) روز جهانی وبلاگ (۱) حفظ محیط زیست (۱) شگفتی های آفرینش (۱) ژورنالیست (۱) global warming (۱) قطع برق (۱) گل آقا (۱) آموزش و پرورش (۱) حسن روحانی (۱) پایگاه اطلاع رسانی محیط زیست (۱) مسائل اجتماعی (۱) مواد مخدر (۱) ام اس (۱) بمب (۱) فاضلاب (۱) حیوان (۱) نادانی (۱) تنظیم خانواده (۱) دولت الکترونیک (۱) اصلاح طلبان (۱) مافیا (۱) اسبچه خزر (۱) لوئیس فیروز (۱)
دوستان من + + فرم اهداء عضو + action on earth-element AN INCONVENIENT TRUTH Animal Science catalogue of life CATICEF Green Iran IUCN List of All Endangered Species Organic Agriculture Second ثـــانیــه TVE (Television Trust for the Environment). UNDP UNEP آبزي دان آبشار و كوه اتحادیه رفع آلودگی های هسته ای آتش‌نوشت اداره کل دامپزشکی اصفهان ارتباط صنعت ارمغان اشک های طبیعت آشیانه سبز میانکاله اعضاي هيأت علمي مؤسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع اقتصاد منابع طبیعی و محیط زیست اقیانوس آبی اکوگیک الفبای آب آلماگل اله تی تی گیلان آلودگی نوری آلودگی های هسته ای آلودگی هوا آموزش برپايي آکواريوم آمیزقلمدون انجمن اسب ایران انجمن پاسداران محيط طبيعی ايران انجمن حاميان سفر ايمن انجمن حمایت از حیوانات اسکاتلند انجمن حمایت از حیوانات امریکا انجمن حمایت از حیوانات انگلستان انجمن حمایت از حیوانات تگزاس انجمن حمایت از حیوانات تهران انجمن حمایت از حیوانات مالزی انجمن حمایت از حیوانات ویرجینیا انجمن حمايت از گربه ها انجمن دوچرخه سواران کوهستان رشت انجمن دوست داران محیط زیست انجمن سرزمین ما انجمن شوکای کرمانشاه انجمن علمی بیابان انجمن متخصصین علوم دام ایران انجمن نسیم سراب آناهیتا کنگاور انجمن يوزپلنگ آسيايي آنچه نمي دانيم نيز با ارزش است انستيتو آب و هوا اهواز سبز آوای سبز آوای فاخته آوای محیط زیست آونگ خاطره های ما ایران سبز ايران نامه ایرانیان گواه ایرانیان وبلاگ نویس در مالزی ایستاده زیر باران با طبیعت بالابان بام ایران بانک اطلاعات بخشی از زندگی براي طبيعت بلاگ نيوز بنیاد آزادی، رشد و آبادانی ایران-باران به کجا پناه ببریم بهار زمستانی بیولوژی و بیوتکنولوژی کشاورزی پرانتز پرشين تونز پرندگان ایران پریمک پژوهش در تاریخ ایران پلنگ زخمی پيام سبز پیچ گوشتی پیدا پنهان تابناک تاکستان تحقیق_تکنولوژی_توسعه_محیط زیست تقليل لايه ازن تلاش ايرانيان گياهخوار تلاش براي حيوانات مشهد تنوع زيستي توسعه پایدار جامعه جهاني حمايت از حيوانات جایی برای همه جبهه سبز همدان جستجوگر محیط زیست جمعیت حمایت از منابع طبیعی و محیط زیست جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست اصفهان جمعیت طبیعت یاران جمعیت کویر سبز جنبش ایرانیان مخالف سیرک حیوانات جنگل جنگلبان شهید ناصر پیروی جنگلهای کرانه خليج فارس چشم انداز چشم به چشم چشمهای همیشه بیدارزمین _محیط زیست حامی گرگ های ایران حفظ محيط زيست اساس توسعه پايدار حمايت از حقوق حیوانات حمايت از حيوانات بي خانمان حمایت از حیوانات و محیط زیست حمایت از حیوانات/نیلوفر حیوانات آموزه های خلقت حيوانات ايران حيوانات هم همانند انسان حق زندگي دارند خاک خوب خانه مطبوعات و خبرنگاران اصفهان خانه وبلاگ درویش خانواده سبز خبرخوان سبز خبرگزاری ایسنا خبرگزاری ایلنا خبرگزاری کشاورزی خبرنامه ی مالزی خبرهای اکسیژن خبری تحلیلی نو اندیش خدای من خرده گیری دانشجوی دامپزشکی دانشجویان محیط زیست تهران شمال دانشجويان محيط زيست کرج دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان در انتظار باران درخواست انتشار یادگارهای ماندگار دردسرهای یک دامپزشک درک زیباییهای حیات دفترچه ی ممنوع دکتر غلامعلی بسکی دکتر هومن دلتنگی های مادر زمین دنکیشوت معمار دنيای زير آب دنیای زیر آب دوچرخه سواری برای صلح دور روزگاران دوستداران حیوانات و طبیعت دوستداران حیوانات و محیط زیست در اعتماد ملی دوستداران حيوانات و محیط زیست در ايسنا دوستداران حيوانات و محیط زیست در ايسنا دیده بان حیوانات ایران دیده بان کوهستان ديده بان محيط زيست ايران دیده بان میانکاله دیر تش باد راپورتهای یومیه رادیکال سبز رادیو وبلاگستان رستاخیز سبز رفتن رسيدن است رفقای شیلاتی روایت روزنامه اصفهان امروز روزنامه اعتماد روزنامه اعتماد ملی روزنامه تايمز روزنامه تفاهم روزنامه خبر ورزشی روزنامه سرمایه روزنامه شرق روزنامه کارگزاران روزنامه هم میهن روزنامه همبستگی زادگاهم ایران است، فرزند ایرانم زمین انسان ها زمین سیاره زنده زمین ما زمین ما زن نوشت زیتون زيست بان زیست محیطی کوچک زیستن حق همیشگی حیوانات است زیگ زاگ های ذهنی یک خبرنگار سایت انجمن های تخصصی محیط زیست سایت ایرانیان گیاهخوار سایت بانو انوشه انصاری سايت تخصصی ماهيان آکواريومی سایت خبری بهار سایت خبری تحلیلی زیست بوم سایت مرجع متخصصین ایران سبز کوه بختیاری سبز نوشته های من سبزگامان سرباز زمین سردبیر: خودم سرو آزاد سکوت سلامت نیوز سلول سوپرپوزیشن سید محمد خاتمی شهر خرم آباد شهر سالم شهرزاد ایرانی شهرمن M.I.S صد سال تنهايی صداهای جهانی صدای آسمان صدای دامپزشکی ایران صفحه محيط زيست نشنال جيوگرافيك صلح سبز بین الملل صلح،حقوق بشر،محیط زیست صندوق تسهیلات جهانی محیط زیست طبیعت ایران طبیعت بختیاری طبیعت زیبای ایران طبيعت سبز بجنورد طبیعت سیستان طبیعت و حیات وحش طبیعت و حیوانات طبیعت وحشی طبیعت،فرهنگ، زندگی،دانش، آینده طراحی با طبيعت عرصه سوم علائم گرم شدن کره زمین علیه تخریب محیط زیست فاکوليت فریاد خروشان فصل سبز فوتوبلاگ در انتظار باران قناری كانون ديده بانان زمين كشاورزی ارگانیک كنوانسيون تغيير آب و هوا کابل پرس کاغذ کاربن کانون دامپزشک سفید کانون دوستداران حیوانات کانون زیست شناسی کانون عالی گسترش فضای سبز و حفظ محیط زیست ایران کانون مطالعات استراتژيک آب و محیط زيست کاه گل کلاغ (زرین دخت عالی) کلام من۷۸۶ کلینیک دامپزشکی پرشین کهن دیار کیمیای سبز گازهای گلخانه ای گالري طبيعت سبز گاه نوشت های باران گربه ايراني گردش در طبيعت ايران گردش در طبيعت ايران گرگ تنها گرگ خاکستري گروه پیگیری اصلاح قوانین و مقررات NGOs گرین بلاگ-مهدی گریوان گلچین زیست گهواره سبز گوناگون از زيست شناسي گونه های در خطر انفراض گوهر سبز گیاهان دارویی آکش گیاهخواری،حمایت از حیوانات لحظه هایی که می گذرند لیست وبلاگهای زیست محیطی مادرم زمین ماندانا مجله زندگی سالم محيط بان محیط بان محیط بان بدون مرز محیط برای زندگی محیط زیست محیط زیست البرز محيط زيست بافق محیط زیست دانشگاه اهواز محيط زيست در جام حم محيط زيست در همشهری محیط زیست دماوند محیط زیست زمین محيط زيست سرزمين من محیط زیست همدان محیط زیست و اخلاق محیط زیست-دوزيستان ايران مخالف شکار و شکارچی مدیریت کشاورزی مرتع و مرتعداري در ايران مرد خاکي مطالعات زیستی معجزه ای به نام زمین من و MS من و گربه ها من و ویلی منابع طبيعي منم محیط بان مهار بيابان زايي مهندس اکبر همدانيــــان مهندسی محيط زيست موج سبز موسسه حفاظت محیط زیست آمریکا میراث ماندگار گچساران و باشت- سبزگامان میهن سبز نشريه الکترونيکي داروگ نصفهان نگذار به بادبادکها شلیک کنند نور شب نوشته های سبز همستر ايران همنهاد همین جا روی زمین هواداران پرشين بلاگ اصفهان هوبره واگويه هاي نانوشته وب نوشت وبگاه کویرهای ایران وبلاگ جمعی از طلاب وبلاگ دکتر ناصر کرمی وبلاگ فهیمه خضر حیدری وبلاگ گروه حیات وحش ایران وبلاگ مهدی بوترابی وسایل نقلیه سبز یاوران محیط زیست سیمره دره شهر یخاب یک روان پزشک انجمن حمایت از کشاورزان شهرستان اصفهان بوم سا گرافیست کوچولو جانوربان شهروحش طبیعت زنده،نبض زندگی وت پارس اشک یلدا انجمن زمین برای همه مطالب صنعتی | عمرانی | محیط زیست