فاجعه قطع 800 اصله درخت جنگلهای لویزان
مقدمه : با اینکه این نام وبلاگ دوستداران حیوانات است و تا بحال کلیه مطالب در مورد حیوانات بوده ولی شنیدن خبر فاجعه قطع 8000 درخت در جنگلهای لویزان آنهم در روزی که به دعوت اداره کل منابع طبیعی برای همکاری در برنامه های هفته منابع طبیعی به آن اداره رفته بودم ، برایم بسیار دردناک و تاسف آور بود ... شاید گذاشتن این مطلب در وبلاگ و با خبر شدن چند نفر دیگر از هموطنان عزیز کمی مرا تسکین دهد........
فاجعه قطع نزدیک به 8 هزار اصله درخت جنگلهای لویزان تهران، اگرچه جبرانی ندارد، اما به نظر میرسد که با نگاهی به حقوق شهروندی، شاید حقوق ازدسترفته شهری مورد توجه سران عدالت قرار گیرد، اما معاون دادستان از عدم مداخله دادستان شهر تهران در این مورد خبر داد و آن را در حیطه وظایف شهرداری تهران دانست.
رضا جعفری معاون قضایی دادستانی تهران در گفتوگو با خبرنگار اعتماد ملی گفت: علیالاصول قطع درختان در شهرها با اجازه شهرداریها انجام میشود و در این شرایط اگر درختان با اجازه شهرداری قطع شده باشد، نیازی به پیگیری دادستانی وجود ندارد.
او شکایت دادستانی را در شرایطی که بدون مجوز قانونی و بر اثر تبانی با قاچاقچیان چوب صورت گرفته باشد، مجاز دانست و ادامه داد: ساخت بزرگراه و کمک به ترافیک شهر تهران، ضرورت حذف قسمتی از این جنگل خوانده شده است، بنابراین جای شکایتی باقی نیست، ضرورت ملی ایجاب میکند که بزرگراه جدیدی در شهر تهران احداث شود، پس ناگزیر درختان از تهران حذف میشوند.
معاون دادستان، شهرداری را مرجع صالح صادرکننده اجازه قطع درختان میداند و میگوید: براساس قانون سازمانهای دولتی درحدود صلاحیت خود مجوز صادر میکنند و نیازی به نظارت مراجع بالاتر ندارند.
در همین حال مهندس مهدی چمران رئیس شورای اسلامی شهر تهران در حاشیه دویستویازدهمین جلسه غیرعلنی شورای شهر با خونسردی درباره ریشهکن شدن 8 هزار اصله درخت در پارک جنگلی تاکید کرد: قطع این درختان با مصوبه شورای شهر انجام شده و شهرداری نیز در جریان این موضوع بوده و اکنون باید به جای این درختان، درختان دیگری در جای دیگری غرس شوند.
رئیس شورای شهر تهران قطع دسته جمعی درختان را کاملا قانونی و درجهت فعالیتهای عمرانی شهرداری دانست و شهرداری تهران نیز اعلام کرد پیمانکار پروژه بزرگراه «شهید زینالدین» در قطع درختان این پارک تخلف کرده و شهردار تهران دستور توقف عملیات را صادر کرده است.
اما کامبیز نوروزی حقوقدان با اشاره به قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها موضوع مطرحشده ازسوی جعفری را تکرار میکند.
به گفته او قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها، قطع درختان در محدوده شهری را ممنوع دانسته، مگر با اجازه و صلاحدید شهرداریها.
البته نوروزی با اینکه به اجازه شهرداریها برای قطع درختان اشاره میکند اما قانون جبران خسارت را نیز یادآوری میکند. وی میگوید: زمانی که شهرداری به دلایل خاص موجه، مجوز قطع درخت برای اهداف مشخص را صادر میکند، باید تعداد درخت جایگزین در مکان مشخصی را نیز درنظر بگیرد.
این حقوقدان با یادآوری نظریه شهرداری در تخریب درختان جنگل لویزان میگوید: اگر بنا به تشخیص شهرداری برای گسترش بزرگراه شهری باید تعداد مشخصی درخت قطع شود، پس کارشناسان شهرداری نیز در همان زمان باید میزان خسارت واردشده به محیطزیست را اندازهگیری کرده و تعداد جایگزین ]تا دوبرابر تعداد قطعشده[ را پس از شناسایی محل، مشخص و اعلام میکردند.
نوروزی با اشاره به قانون حفظ و گسترش فضاهای سبز، شکایت دادستانی را در این موضوع اصل نمیداند اما طرح شکایت از سوی تشکلهای غیردولتی محیطزیست و یا ساکنان منطقه را تکلیف دادستان تهران برای بررسی پرونده میداند. اگر تشکلهای غیردولتی و یا ساکنان منطقه، متنی را به مراجع قضایی ارائه کنند، شکایت محسوب نمیشود، بلکه اعلام جرم است و دادستان مکلف به شروع تعقیب میشود.
این حقوقدان انتشار خبر از سوی روزنامهها و نشریات در این موضوع را تکلیف دادستان در تعقیب جرم نمیداند.
با اینکه قانون با صراحت، شهرداری را موظف کرده است که به جای درختان قطع شده، تا دو برابر جایگزین در نظر بگیرد، اما شهرداری تهران، تاکنون مکان مناسبی را برای تعداد جایگزین درختان قطعشده جنگلهای لویزان در نظر نگرفته است. شاید بیدقتی قانونگذار در تعیین محدوده زمانی برای تعیین جایگزین فاجعه زیستمحیطی، مهمترین دلیل کوتاهی مسوولان شهر تهران باشد.
این همان موضوعی است که نوروزی هم به آن اشاره میکند و میگوید: شاید قوانین کافی برای تعیین زمان مقرر برای جبران خسارت وجود ندارد.
البته او معتقد است که قانون مدیریت شهری اگر در نگاه جامع مدیریت استراتژیک اصولی و دقیق اجرا شود، بهترین قوانین اداره شهری است.
نوروزی فراتر از نگاه خشک کیفری به موضوع نگاه میکند. وی میگوید: «حقوق شهری در کشور وضعیت متوازن ندارد و اگر از بنیاد و ساختار به این موضوع نگاه شود، وضعیت حقوق شهری در تهران، وضعیت مدیریت استراتژیک شهری را از بین برده و مدیریت شهری را در حد گذران نیازهای روزمره شهری تنزل داده است.»
او بار دیگر تاکید میکند: «قوانین شهری خوب و کامل است اما متأسفانه عدم توجه به اصول آن و تداخل وظایف شهرداری و شورای شهر با دستگاههای دولتی، کارایی قوانین شهری را کاهش داده است.»
دادستان مکلف به شکایت است
تصریح قانون مجازات اسلامی به حفظ درختان و برخورد سریع با متخلفان و تعیین مجازات ششماه تا 3 سال حبس تعزیری و یا جزای نقدی از سه میلیون تا 18 میلیون ریال تاکیدی است بر حفظ حیثیت عمومی در این جرم.
بهمن کشاورز حقوقدان نیز با توجه به صراحت قانون در ماده 686 قانون مجازات اسلامی میافزاید: جبران خسارت پیشآمده و نظریه مشورتی مصوب 25 آبانماه سال 72 قطع درختان جرمی عمومی است و بدون شکایت، شاکیخصوصی قابل تعقیب است.
به گفته او از این صراحت قانون میتوان نتیجه گرفت که دادستان تهران از هر طریقی مطلع شود، مکلف به اقدام است و باید مجوز قطع درختان و صلاحیت و حدود اختیارات صادرکننده مجوز بررسی شود و درصورتیکه خلافی صورت گرفته باشد، مباشرین و آمران، مجازات شوند.
او بار دیگر تاکید میکند: «این جرم از جرایم قابل گذشت نیست و نیازی به شکایت شاکی خصوصی ندارد و اعلام جرم برای پیگیری آن کافی است و انتشار مطلب در روزنامه اعلام جرم و نقطه آغاز تعقیب است.»
فاجعه قطع درختان جنگل لویزان که به گفته مسوولان، ضرورتی ملی است موضوعی است که پس از چند روز در غبار فراموشی گرفتار میشود و وظایف دادستان و یا تاکید قانونگذار بر جبران خسارت از یاد میرود. همان غباری که تپههای سرسبز عباسآباد را نیز در خود فرو برد و امروز کسی از جبران فضای سبز از بین رفته شده، حرفی نمیزند.
فراموش نکنیم ورزشگاه انقلاب در برنامههای گسترش بزرگراههای شهر تهران گنجانده شده است. طرحی که قرار است زمین جایگزین آن هم پیشبینی شود!
درصورت ادامه تخلفات زیستمحیطی شهرداری تهران
مجلس طرح دوفوریتی میدهد
در پی شبیخون به آخرین روزنههای تنفسی کلانشهر بینفس تهران و ریشهکن شدن 8هزار اصله درخت کهنسال که ریشه در سکوت اعماق خاک داشتند و سر بر آسمان گرفته و خاکستری پایتخت میساییدند، حمیدرضا کاتوزیان، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی با اظهار تأسف از این فاجعه توجیهناپذیر زیستمحیطی، گفت: شهرداری با مجوز شورای اسلامی شهر تهران این کار را انجام داده و برای ادامه دادن پروژه اتوبان زینالدین مجبور به انجام چنین عملی بوده است چراکه در غیر این صورت بزرگراه زینالدین به بنبست میرسید و ابتر باقی میماند.» در همین حال حیدرزاده، کارشناس محیطزیست ضمن جدی دانستن مشکل ترافیک تهران و توجه به نقش مهم بزرگراهها در حل این گروه ناگشودنی گفت: حتی ضروری بودن توسعه و ادامه بزرگراه نیز نمیتواند توجیه زیستمحیطی مناسبی برای تخریب اندک فضای سبز باقیمانده در شهر تهران بخصوص جنگل لویزان که تلاش زیادی برای ایجاد و نگهداری آن صورت گرفته، باشد.
از سوی دیگر حمیدرضا کاتوزیان که خود نیز از شنیدن خبر قطع وسیع درختان متاثر بود گفت: «ظاهرا برای توسعه اتوبان مجبور بودند یا درختها را از بین ببرند و یا خانههای شهروندان را خریداری کرده از بین ببرند که راه حل دوم مستلزم هزینههای بسیار سنگینی بوده است.»
اما این نماینده مجلس در عین حال از بین بردن وسیع فضای سبز را نقض قانون و مغایر با برنامههای چهارم توسعه و مصوبات گذشته دانسته و تصریح کرد که شهرداری تهران تنها در صورتی عمل خلاف قانون انجام نداده است که در اسرع وقت فضای سبزی با وسعت دو برابر آنچه که ضایع شده است را در نواحی نزدیک منطقه پارک جنگلی لویزان ایجاد کند.
کاتوزیان گفت: در کمال تاسف تاکنون شاهد فعالیتهای غیرقانونی بسیار زیادی در مجموعه شهرداری تهران بوده و هستیم که عمدهترین آنها هم فروش تراکم یعنی فروش هوا به شهروندان است! و شورای شهر نباید اجازه دهد که چنین تخلفاتی ادامه پیدا کند.
نماینده مردم تهران تصریح کرد: اگر چنین اقداماتی ادامه پیدا کند به گمانم بهتر باشد که نمایندههای تهران یک طرح دو فوریتی را به مجلس ببرند تا جلوی قانونشکنی و تجاوز به حریم فضای سبز تهران که ما صددرصد با آن مخالف هستیم گرفته شود.
رئیس سازمان جنگلها و مراتع در گفتوگو با اعتماد ملی درباره تخریب جنگل لویزان:
از شهرداری تهران شکایت میکنیم
در حالی که رئیس سازمان جنگلها و مراتع کشور از شکوائیه اداره کل منابع طبیعی استان تهران علیه شهرداری مبنی بر تخریب پارک جنگلی لویزان به دادگاه خبر میدهد، دبیر شبکه تشکلهای زیستمحیطی تهران نیز با مقصر قلمدادکردن سازمان جنگلها در قضیه اخیرگفت: NGOهای زیستمحیطی تهران با توجه به برخورد غیرمسوولانه متولیان جنگل، شرکت در مراسم درختکاری در هفته منابع طبیعی را تحریم میکند.
دکتر حمیده توسلی، در گفتوگو با اعتماد ملی گفت: 8 ماه قبل با اعتراضهای مکرر و صدور بیانیه و تحصن فریاد زدیم که جلوی تخریب احتمالی را بگیرید اما همه ایستادند تا جنگل تخریب شود و اکنون نه فقط شهرداری بلکه سازمان جنگلها هم مقصر است از این رو اعلام میکنیم که نه تنها از مسببان این قضیه به دادگاه شکایت خواهیم کرد بلکه بعد از این دیگر در هیچ یک از برنامههای درختکاری شرکت نخواهیم کرد تا مسببان قتل عام درختان در دادگاه محاکمه شوند.
در عین حال خداکرم جلالی رئیس سازمان جنگلها و مراتع کشور در گفتوگو با خبرنگار ما در پاسخ به این پرسش که گفته میشود هماهنگی لازم بین معاونان شهرداری با یکی از معاونان وزارت جهاد کشاورزی برای از میان برداشتن درختان صورت گرفته است گفت: هیچ هماهنگیای وجود نداشته است.
وی درباره خسارات وارده به جنگل گفت: طبق برآوردهای اولیه شهرداری، چنانچه اتوبان از داخل پارک عبور میکرد میبایست 12000 درخت قطع میشد که تا به الان هم حدود 70 درصد( معادل 8400 اصله درخت ) مسیر مورد نظر را تخریب کردهاند.
وی در ادامه درباره اینکه چرا این سازمان جلوی تخریب را نگرفته است گفت: حفاظت از پارکهای جنگلی در داخل شهرها بر عهده شهرداری است و ما لویزان را به شهرداری واگذار کردهایم ضمن اینکه قبلا هم گفته بودیم که راههای دیگری وجود داشت که میتوانستند اتوبان را از مسیر جنگلی عبور ندهند اما احتمالا برای شهرداری هم هزینههای سنگینی داشته است از طرف دیگر اداره منابع طبیعی تهران هم وقتی متوجه موضوع شد که قسمت اعظم کار در شب عاشورا انجام شده بود.
وی افزود: من حتی خودم هم با مدیر عامل سازمان پارکها و حتی آقای دنیامالی صحبت کردم که متوقف شود اما آنها هم اظهار بیاطلاعی کردند و گفتند که با مجوز آنها نبوده است.
جلالی در پاسخ به این سوال که موضع شفاف این سازمان در قبال احداث اتوبان در جنگلهای لویزان و تخریب مابقی درختان چیست گفت: ما قطعا مخالف هستیم و خسارات وارده به راحتی قابل جبران نیست و مسیر تخریب شده دیگر به راحتی به جنگل تبدیل نخواهد شد و حالا مراجع قضایی باید تشخیص بدهند که چه چیزی بهصلاح تهران و شهروندان است.
موضع منفعلانه سازمان جنگلها و مراتع کشور نسبت به تخریب جنگلهای لویزان در حالی صورت میگیرد که بیش از یک سال است که از پیشنهاد شهرداری تهران مبنی بر عبور اتوبان شهید زینالدین از داخل جنگلهای لویزان میگذرد. با این حال تا زمانی که نخستین گزارش خبری این موضوع در تاریخ 30 فروردین در یکی از جراید به چاپ رسید هنوز منابع طبیعی مخالفت خود را با این پروژه اعلام نکرده بود.
این در حالی است که تا آن زمان تنها کمیسیون ماده 7 شهرداری (متشکل از مدیرعامل سازمان پارکها و فضای سبز، معاون خدمات شهری شهرداری تهران و حسن زیاری از شورای شهر تهران) با این طرح مخالف بود.
اما شنیدهها از داخل شهرداری حاکی از این بود که با وجود مخالفت کمیسیون ماده 7 و عدم اعلام نظر کمیسیون ماده 5 و عدم انطباق این طرح با پوسته طرح تفصیلی تهران کماکان سازمان مهندسی و عمران شهرداری و شهرداری منطقه 4 درصدد اجرای پروژه هستند.
بعد از این در تاریخ 2/3/84 مدیر کل منابع طبیعی تهران نیز در پاسخ به درخواست شهردار منطقه 4 مخالفت خود را با قطع درختان اعلام کرد.
اما به واقع گچریزی در مسیر محدوده مورد نظر در جنگل آغاز و بارها هشدار داده شد که لویزان هم مانند پارک جنگلی خرگوشدره شبانه تخریب خواهد شد با این حال رئیس سازمان جنگلها چندی قبل در یک نشست مطبوعاتی در پاسخ به پرسشهای متعدد در این باره گفت: باید بررسی شود که اگر به واقع راه چارهای وجود نداشته باشد به شکل دیگری موضوع جبران شود کما اینکه شهرداری در این چند ساله اقدامات خوبی برای درختکاری و توسعه فضای سبز در تهران داشته است و...
اظهارنظرهای مسوولان سازمان جنگلها و بعضا دفاعیات آنها از اقدامات شهرداری و تاکیدهای مکرر بر این نکته که راههای دیگر هزینهبردار است یا چارهای جز این شاید نباشد و یا لویزان در اختیار شهرداری است آن هم برای طرحی که با طرح تفصیلی تهران در تناقض است و کمسیون ماده 5 هم آن را تایید نکرده است خود گویای این امر است که متولیان جنگل بیش از آنکه دل نگران حفظ لویزان باشند نگران کاهش بودجه شهرداری بودند و حتی در مواردی بدنه کارشناسی شهرداری و حتی سازمان پارکها بیش از دیگران نگران تخریب جنگل بودند.
با این حال تاکید بر این نکته ضروری است که طبق ماده 2 لایحه واگذاری اراضی، جنگلهای دست کاشت غیر قابل واگذاری است و طبق تبصره ماده 2 قانون حفاظت از جنگلها، حفظ و احیا و توسعه جنگلهای دست کاشت هم مانند سایر اراضی بر عهده سازمان جنگلهاست.
از این رو صرفنظر از اینکه لویزان برای استفادههای تفرجی (آن هم با حفظ حقوق مالکیت دولت بر عرصه مورد نظر،) در اختیار شهرداری قرار گرفته باز هم سازمان جنگلها مسوولیت اصلی حفظ جنگلها را بر عهده دارد و چنانچه حتی اگر شهرداری به تعهدات خود پایبند نبوده مسوولان این سازمان باید پاسخ دهند که چرا علی رغم دخل و تصرفهای عدیدهای که همواره عنوان می کنند به طور غیرقانونی در سنوات گذشته در لویزان صورت گرفته و حتی بعد از گذشت 15 سال هنوز شهرداری طرح خود را برای مدیریت بر جنگل لویزان ارائه نداده است، باز هم این سازمان اقدامی جهت بازپسگیری جنگل انجام نمیدهد.
به هر حال آنچه مسلم است این که بخشی از جنگل لویزان با تعداد انبوهی درخت نابود شد بدون آنکه شهرداری تهران، سازمان پارکها و فضای سبز، نیروی انتظامی و سازمان جنگلها اقدامی صورت دهند و در این میان بدون شک آنهایی مورد سوال و پرسش قرار میگیرند که کوچکترین نقشی در تخریب نداشتهاند و حتی با عاملان تخریب رو در رو هم شدهاند و یا در غیاب دیگر مدیران که حاضر به مصاحبه نشدند با رسانهها مصاحبه کردند!
www.roozna.com سایت اعتماد ملی
