سپهر سلیمی
وبلاگ سپهر سلیمی
آرشیو وبلاگ
      دوستداران حیوانات و محیط زیست (حیوانات، محیط زیست، میراث طبیعی و فرهنگی)
بیماری آنفلوآنزای مرغی در دام تناقض‌ها نویسنده: سپهر سلیمی - سه‌شنبه ٢ اسفند ۱۳۸٤

به دنبال تعریفی جدید از بیماری باشیم

بیماری آنفلوآنزای مرغی در دام تناقض‌ها

به دنبال تعریفی جدید از بیماری باشیم

 

در علم اپیدمیولوژی (همه‌گیری یک بیماری در گونه‌ای از موجودات زنده) بررسی دوموضوع از اهمیت خاصی برخوردار است:الف-‌ توان بیماریزایی عامل مهاجم (میکروب، ویروس، انگل، قارچ و...)ب-‌ استعداد ابتلاپذیری میزبان نسبت به بیماریزایی عوامل مهاجم.

با توجه به تحولات سریع جوامع انسانی در سده اخیر که تحت تاثیر هولناک روند مدرنیزاسیون، مراحل و چهره‌های بسیار متفاوتی از سر گذراند، این دو مولفه نیز تأثیرات متغیری در جوامع از خود بروز داده و خود نیز دستخوش دگرگونی‌های چشمگیری شدند.

در صد سال گذشته همزمان با همگانی شدن نسبی واکسیناسیون و گسترش فرهنگ شهرنشینی حتی در روستاها که به تبع آن بهداشت زندگی در بسیاری از جوامع به سطع نسبتا قابل قبولی ارتقا پیدا کرد از طرف دیگر انواع سویه‌های وحشی و حاد ویروس‌ها و باکتری‌ها، انگل‌ها و قارچ‌ها و... با مواد دترجنت (ضدعفونی کننده‌ها) مورد تهاجم قرار گرفتند. اینان در مقابل عوامل بیماری‌زا با جهش‌های متوالی و متنوع به جوامع انسانی هجوم آوردند اما با گسترش تکنولوژی و روند مصرف و مصرف‌گرایی و طبیعت‌زدایی، پیچیدگی روزافزون زندگی مدرن، شعور انسان‌ها را به مراحل نوینی پرت کرد. در نهایت هجوم مکرر و مجدد عوامل بیماری‌زای ویروسی و باکتریایی نتوانستند به مانند چهل یا شصت سال پیش از جوامع انسانی تلفات بگیرند. در حقیقت استعداد ابتلاپذیری ما انسان‌ها نسبت به ویروس‌ها و باکتری‌ها تغییر کرده بود.

به عنوان مثال میکروب سل با جهش‌های متوالی مقاوم‌تر شده ولی در بازگشت مجدد به جوامع بشری نتوانست قدرت تهاجمی و ویرانگری از خود بروز دهد چرا که انسان و جوامع مربوطه بدلیل روند مدرنیزاسیون دچار تحول عمیق در شعور ذهنی و روان گشته و استعداد ابتلاپذیری به ویروس‌ها و باکتری‌ها را در وجود خود به حداقل رسانده بود. ویروس آنفلوآنزای مسری طیور به انسان نیز از این قاعده مستثنی نیست به عوض آن ناهنجاری‌های ذهنی روانی و بیماری‌های تنشی – عصبی به سرعت رشد یافته و تلفات ناشی از بیماری‌های میکروبی – ویروسی را به حداقل رساند.

امروزه علیرغم اینکه یک سوم ممالک دنیا سطح بهداشتی در حد پایین دارند (کشورهایی مانند سودان، عراق، افغانستان، برخی کشورها در آمریکای لاتین، آسیای شرقی، بنگلادش و بخش‌هایی از هندوستان و...) عوامل بیماری‌زای میکروبی و ویروسی نمی‌توانند تلفات میلیونی همانند اوایل قرن بیستم از جوامع انسانی بگیرند.

دلیل این مساله می‌تواند تغییر جهت استعداد ابتلاپذیری ما به سمت بیماری‌های ذهنی روانی رو به رشد در زیست جهان انسانی باشد. بیماری‌های رو به رشد همانند دیابت، آسم، افسردگی، استرس، ترس و هراس (مثلا امروزه هراس از شایعه بمب‌گذاری بیشتر از خود بمب تلفات و قربانی می‌گیرد) اضطراب، تصادفات و قتل‌های مدرن، میگرن (سردردهای مزمن)، خودکشی، سادیسم، مازوخیسم، اعتیاد به انواع مواد مخدر قدیم و جدید، سکته، سرطان، زخم معده، فشار خون مزمن، چربی خون و... که همگی در تشکیلات و تئوری بهداشت و درمان همگی بر اینکه درمان قاطعی ندارد بلکه بنام سندرم (بیماری با عوامل نامشخص) کدگذاری شده‌اند. اکثر این بیماران بدون درمان ولی با دستی پر از دارو جهت شروع اعتیاد دارویی روانه منزل می‌شوند و کسی نمی‌پرسد که مصرف دارو کی می‌تواند در یک فرد، سلامتی به بار بیاورد.

مورد دیگری از تشکیلات سازمان بهداشت جهانی که به اهداف سودجویانه آلوده شده است و نیز در تشکیلات بهداشت و درمان ایران نیز باید سراغ آن را گرفت این است که این همه اغراق در مورد اپیدمی آنفلوآنزای مسری طیور و جهش یافته به انسان چرا؟!

در حالی که کل تلفات ناشی از این بیماری تا به حال در این چندین سال از مجموع تقریبی شش میلیارد جمعیت انسانی دنیا به دویست نفر نرسیده است ولی مرگ و میر ناشی از سکته‌ها، سرطان‌ها و تصادفات روزانه و... سر به هزاران نفر می‌زند.

جای بحث دارد که در آمارهای ارائه‌شده از سوی سازمان بهداشت جهانی در سال‌های گذشته باید شک کرد و علامت سوال گذاشت. همانگونه که در اعلام شیوع بیماری آنفلوآنزای مسری طیور به انسان همیشه حاشیه امن اطراف کشورهای مورد نظر و حمایت خود یعنی غرب را رعایت می‌کند و هیاهوی ورشکست کننده صنعت طیور را برای ایران، ترکیه، افغانستان و آسیای شرقی... بجا می‌گذارد.

آنچه که مسلم است سویه‌های جهش‌یافته جدید این ویروس نیز در ذهن و روان و جسم عمیقا تحول یافته انسان‌های مدرن کمترین تاثیر را خواهد گذاشت.

مصداق این مورد بدون اینکه قصد توهین به کسی را داشته باشیم در یک فرد اسکیزوفرنیک (دیوانه) عیناً می‌توان مشاهده کرد که اگر در هوای چندین درجه زیر صفر این فرد دیوانه را آب‌پاشی کنیم در حدی که بدنش یخ بزند، باز هم ویروس سرماخوردگی در این شخص کارگر نیست و دچار سرماخوردگی نخواهد شد چرا که بیماری ذهنی – روانی این شخص عمیق‌تر از آن است که ویروس در وی کارگر باشد.

تشکیلات بهداشت و درمان باید تعریف جدیدی از بیماری و سلامتی را به جای تعریف کهنه‌شده پاستور (میکروب عامل بیماری است) جایگزین کند تا از این تناقض‌ها رهایی یابد.

بر تشکیلات دامپزشکی فرض است که به دنباله‌رویی از سازمان بهداشت جهانی خاتمه داده و مانع کشت و کشتار بی‌مورد زیباترین مخلوقات خداوندی (اردک – لک‌لک – درنا – حواصیل – خوتکا – پرستو – گنجشک و مرغ‌های اصیل بومی و...) شود. طبیعت بدون پرندگان هیچ لطف و صفایی ندارد.

دامپزشک باید بداند که فقط در یک مورد حق کشتن دارد فقط در موقع آموزش وگرنه در تمامی موارد دیگر شفابخشی و التیام‌بخشی به جسم و جان رنجور مخلوقات زبان‌بسته خداوندی اصلی‌ترین وظیفه دامپزشک است مگر ذبح حیوانات حلال گوشت که طبق دستور خداوند در قرآن کریم برای انسان سفارش شده است.

دکتر موسی شجاع قره‌باغ -دامپزشک بوکان- روزنامه اعتماى ملی 

لینک      نظرات ()      

آخرین نوشته ها روز جهانی بدون خودرو و لزوم بومی سازی پویش های جهانی محیط زیستی دومین نشست تخصصی حقوق حیوانات سه شنبه های بدون خودرو در زیستگاه یوزپلنگ گسترش بی سر و صدای دلفیناریوم ها، هشدار به حامیان حقوق حیوانات و محیط زیست برگزاری همایش کودک، زمین، محیط بان و اختتامیه جشنواره نقاشی و نامه به محیط بانان پشت پرده دلفیناریوم/ اطلاعات مشخصی از گونه های آکواریوم اصفهان وجود ندارد نامه سمن های محیط زیستی اصفهان به شهردار اصفهان در مخالفت با ایجاد دلفیناریوم وزارت ورزش مانع از ذبح حیوانات در اماکن ورزشی شود! رنج اسب ها در میدان تاریخی اصفهان! زاینده رود کجاست؟!
کلمات کلیدی وبلاگ محیط زیست (٦۳۸) اصفهان (٢٧٦) حقوق حیوانات (٢٠٩) ایران (۱٩٢) زاینده رود (۱۱٠) حیوانات (۱٠٩) حیات وحش (۱٠٦) فرهنگ (۱٠۱) حمایت از حیوانات (٩٠) میراث فرهنگی (٧۸) سیاست (٧٤) شکار (٥٦) حیوان آزاری (٥٥) سازمان حفاظت محیط زیست (٥٥) آب (٥۳) خشکی زاینده رود (٤۸) هندوستان (٤٧) ماهی قرمز (٤٧) مترو (٤٠) باغ وحش (٤٠) سازمانهای غیر دولتی (۳٩) آلودگی محیط زیست (۳۸) عکس (۳٦) سگ (۳٦) حیوان خانگی (۳٦) دیده بان حقوق حیوانات (۳٥) گفتگو (۳٤) آموزش (۳٢) جهانی (۳٢) طنز (۳۱) وبلاگ (٢٧) شبکه سازمانهای غیر دولتی زیست محیطی استان اصفهان (٢٧) وبلاگستان فارسی (٢٧) سلامت (٢٥) انجمن حمایت از حیوانات (٢٢) ساعت زمین (٢٢) سیرک (٢۱) آلودگی هوا (٢۱) موج سبز (٢٠) وبلاگهای زیست محیطی (٢٠) تخریب (٢٠) گرمایش جهانی (۱۸) حیوانات شهری (۱۸) عکس جمعه (۱۸) گونه در خطر انقراض (۱۸) خشکسالی (۱۸) فقر (۱۸) درخت (۱٧) گاوخونی (۱٧) قطع درخت (۱٧) محیط بان (۱٦) مجلس (۱٦) بهداشت (۱٥) ذبح حیوانات (۱٥) جمعیت (۱٥) پرندگان (۱٤) فرهنگ سازی (۱٤) مردم (۱۳) تالاب (۱۳) بنیاد جهانی میراث پاسارگاد (۱۳) نگهداری حیوانات (۱٢) قانون (۱٢) دولت (۱۱) ترجمه (۱۱) وبلاگ نویسان زیست محیطی (۱۱) اقتصاد (۱۱) رسانه (۱۱) دروغ (۱۱) کوشندگان محیط زیست (۱۱) قاچاق حیات وحش (۱۱) سی و سه پل (۱۱) هنر (۱٠) نوروز (۱٠) گربه (٩) حفاظت از محیط زیست (٩) مناطق حفاظت شده (۸) قوه قضائیه (۸) خروس سپید (۸) شهرداری (۸) هنرمندان (۸) مینیمال (۸) انتخابات (۸) اینترنت (٧) گیاهخواری (٧) روزنامه (٧) ماهی رزمجو (٧) فیسبوک (٧) دولت نهم (٧) معصومه ابتکار (٧) یوزپلنگ (٧) شیر ایرانی (٦) خلیج فارس (٦) صدا و سیما (٦) دلفیناریوم (٦) نشان خرس قهوه ای (٦) سیزده بدر (٦) دامپزشکی (٦) اعتراض (٦) انسان (٦) شعر (٦) ورزش (٥) زلزله (٥) فوتبال (٥) طبیعت (٥) نابودی (٥) زباله (٥) عقیم کردن (٥) زمین برای همه (٥) سمندر (٥) بهمنگان (٥) پالایشگاه (٥) رئیس جمهور (٥) سد (٥) حیوان ستیزی (٥) پارازیت (٤) احمدی نژاد (٤) صنایع (٤) پرشین بلاگ (٤) زیستا (٤) فرهنگ دره شوری (٤) پایگاه آگاهی رسانی محیط زیست (٤) تلوبزیون (٤) انجمن زمین برای همه (٤) اگزوتیک پت (٤) یاسر انصاری (٤) شورای شهر (٤) فاجعه (٤) کوروش بزرگ (٤) امریکا (٤) سبز (٤) سرطان (٤) ngo (٤) مرگ (٤) زن (۳) ایدز (۳) تاریخ (۳) نفت (۳) خاتمی (۳) عقاب (۳) کودکان (۳) توسعه پایدار (۳) خوزستان (۳) مناسبت ها (۳) آفریقا (۳) همایش اشتغال سبز (۳) کارون (۳) گردشگری (۳) خرافات (۳) جنگل (۳) یلدا (۳) روز مبارزه با خشونت علیه حیوانات (۳) wwf (۳) تغییرات اقلیمی (۳) روز زمین (۳) ماهی آکواریومی (۳) کاریکاتور زیست محیطی (۳) صلح سبز (۳) میراث طبیعی (۳) پناهگاه (۳) منابع طبیعی (۳) شهروند (۳) greenblog (۳) پارک ملی (۳) اکوسیستم (۳) پاسخ (٢) روز جهانی محیط زیست (٢) لاک پشت (٢) صرفه جویی (٢) مهدی بوترابی (٢) پاکسازی (٢) آّب (٢) انرژی هسته ای (٢) حزب سبز (٢) باغ پرندگان (٢) عکس های جمعه (٢) مخالف آزمایش روی حیوانات (٢) آکواریوم اصفهان (٢) بلای طبیعی (٢) مناطق طبیعی (٢) جایزه نوروز (٢) حیوانات خاص (٢) تجارت حیوانات (٢) آزمایش روی حیوانات (٢) انرژی سبز (٢) خدا (٢) المپیک (٢) مهاجرت (٢) دریاچه ارومیه (٢) اوباما (٢) انرژی (٢) اسب (٢) خرس (٢) تنوع زیستی (٢) شیراز (٢) مطبوعات (٢) اخلاق (٢) تهران (٢) آینده (٢) اعتیاد (٢) خانواده (٢) فیلم (٢) کتاب (٢) جشن (٢) شادی (٢) من (٢) دانشجو (۱) پول (۱) پرشین بلاگ (۱) عشق (۱) دین (۱) دانشگاه (۱) مسابقه (۱) علم (۱) اروپا (۱) نشریه (۱) شعار (۱) حشرات (۱) مهرگان (۱) مهرورزی (۱) ترافیک (۱) خشونت (۱) فلسفه (۱) کروبی (۱) ادبیات (۱) اصلاحات (۱) اخلاقی (۱) جوان (۱) بزرگداشت (۱) عرب (۱) نذر (۱) دلار (۱) حسادت (۱) مانور آلودگی هوا (۱) آثار تاریخی (۱) تجمع (۱) پژوهش (۱) خیانت (۱) پاسارگاد (۱) جنگلهای ابر (۱) جنگ (۱) هفت سین (۱) دموکراسی (۱) امداد رسانی به حیوانات (۱) چغاخور (۱) زاینده رود کجاست (۱) سازمان حفاظت محیط زیست ش (۱) کرگدن سفید (۱) فوک خزری (۱) حیات وحش س (۱) پویش اصفهان بدون کیسه پلاستیکی (۱) کودک و محیط زیست (۱) طبیعت س (۱) اتلاف آب (۱) آندره گرز (۱) تلاش جهانی برای محیط زیست (۱) مرگ دلفین ها (۱) پرنده زینتی (۱) دکتر کهرم (۱) پاسداری از وطن (۱) امنیت زیستی (۱) میر حسین (۱) معماری سبز (۱) change (۱) سمن (۱) mtv (۱) آینده نو (۱) تخل (۱) صنعت سبز (۱) آزبست (۱) مجموعه دروغ ها (۱) روز جهانی وبلاگ (۱) حفظ محیط زیست (۱) شگفتی های آفرینش (۱) ژورنالیست (۱) global warming (۱) قطع برق (۱) گل آقا (۱) آموزش و پرورش (۱) حسن روحانی (۱) پایگاه اطلاع رسانی محیط زیست (۱) مسائل اجتماعی (۱) مواد مخدر (۱) ام اس (۱) بمب (۱) فاضلاب (۱) حیوان (۱) نادانی (۱) تنظیم خانواده (۱) دولت الکترونیک (۱) اصلاح طلبان (۱) مافیا (۱) اسبچه خزر (۱) لوئیس فیروز (۱)
دوستان من + + فرم اهداء عضو + action on earth-element AN INCONVENIENT TRUTH Animal Science catalogue of life CATICEF Green Iran IUCN List of All Endangered Species Organic Agriculture Second ثـــانیــه TVE (Television Trust for the Environment). UNDP UNEP آبزي دان آبشار و كوه اتحادیه رفع آلودگی های هسته ای آتش‌نوشت اداره کل دامپزشکی اصفهان ارتباط صنعت ارمغان اشک های طبیعت آشیانه سبز میانکاله اعضاي هيأت علمي مؤسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع اقتصاد منابع طبیعی و محیط زیست اقیانوس آبی اکوگیک الفبای آب آلماگل اله تی تی گیلان آلودگی نوری آلودگی های هسته ای آلودگی هوا آموزش برپايي آکواريوم آمیزقلمدون انجمن اسب ایران انجمن پاسداران محيط طبيعی ايران انجمن حاميان سفر ايمن انجمن حمایت از حیوانات اسکاتلند انجمن حمایت از حیوانات امریکا انجمن حمایت از حیوانات انگلستان انجمن حمایت از حیوانات تگزاس انجمن حمایت از حیوانات تهران انجمن حمایت از حیوانات مالزی انجمن حمایت از حیوانات ویرجینیا انجمن حمايت از گربه ها انجمن دوچرخه سواران کوهستان رشت انجمن دوست داران محیط زیست انجمن سرزمین ما انجمن شوکای کرمانشاه انجمن علمی بیابان انجمن متخصصین علوم دام ایران انجمن نسیم سراب آناهیتا کنگاور انجمن يوزپلنگ آسيايي آنچه نمي دانيم نيز با ارزش است انستيتو آب و هوا اهواز سبز آوای سبز آوای فاخته آوای محیط زیست آونگ خاطره های ما ایران سبز ايران نامه ایرانیان گواه ایرانیان وبلاگ نویس در مالزی ایستاده زیر باران با طبیعت بالابان بام ایران بانک اطلاعات بخشی از زندگی براي طبيعت بلاگ نيوز بنیاد آزادی، رشد و آبادانی ایران-باران به کجا پناه ببریم بهار زمستانی بیولوژی و بیوتکنولوژی کشاورزی پرانتز پرشين تونز پرندگان ایران پریمک پژوهش در تاریخ ایران پلنگ زخمی پيام سبز پیچ گوشتی پیدا پنهان تابناک تاکستان تحقیق_تکنولوژی_توسعه_محیط زیست تقليل لايه ازن تلاش ايرانيان گياهخوار تلاش براي حيوانات مشهد تنوع زيستي توسعه پایدار جامعه جهاني حمايت از حيوانات جایی برای همه جبهه سبز همدان جستجوگر محیط زیست جمعیت حمایت از منابع طبیعی و محیط زیست جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست اصفهان جمعیت طبیعت یاران جمعیت کویر سبز جنبش ایرانیان مخالف سیرک حیوانات جنگل جنگلبان شهید ناصر پیروی جنگلهای کرانه خليج فارس چشم انداز چشم به چشم چشمهای همیشه بیدارزمین _محیط زیست حامی گرگ های ایران حفظ محيط زيست اساس توسعه پايدار حمايت از حقوق حیوانات حمايت از حيوانات بي خانمان حمایت از حیوانات و محیط زیست حمایت از حیوانات/نیلوفر حیوانات آموزه های خلقت حيوانات ايران حيوانات هم همانند انسان حق زندگي دارند خاک خوب خانه مطبوعات و خبرنگاران اصفهان خانه وبلاگ درویش خانواده سبز خبرخوان سبز خبرگزاری ایسنا خبرگزاری ایلنا خبرگزاری کشاورزی خبرنامه ی مالزی خبرهای اکسیژن خبری تحلیلی نو اندیش خدای من خرده گیری دانشجوی دامپزشکی دانشجویان محیط زیست تهران شمال دانشجويان محيط زيست کرج دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان در انتظار باران درخواست انتشار یادگارهای ماندگار دردسرهای یک دامپزشک درک زیباییهای حیات دفترچه ی ممنوع دکتر غلامعلی بسکی دکتر هومن دلتنگی های مادر زمین دنکیشوت معمار دنيای زير آب دنیای زیر آب دوچرخه سواری برای صلح دور روزگاران دوستداران حیوانات و طبیعت دوستداران حیوانات و محیط زیست در اعتماد ملی دوستداران حيوانات و محیط زیست در ايسنا دوستداران حيوانات و محیط زیست در ايسنا دیده بان حیوانات ایران دیده بان کوهستان ديده بان محيط زيست ايران دیده بان میانکاله دیر تش باد راپورتهای یومیه رادیکال سبز رادیو وبلاگستان رستاخیز سبز رفتن رسيدن است رفقای شیلاتی روایت روزنامه اصفهان امروز روزنامه اعتماد روزنامه اعتماد ملی روزنامه تايمز روزنامه تفاهم روزنامه خبر ورزشی روزنامه سرمایه روزنامه شرق روزنامه کارگزاران روزنامه هم میهن روزنامه همبستگی زادگاهم ایران است، فرزند ایرانم زمین انسان ها زمین سیاره زنده زمین ما زمین ما زن نوشت زیتون زيست بان زیست محیطی کوچک زیستن حق همیشگی حیوانات است زیگ زاگ های ذهنی یک خبرنگار سایت انجمن های تخصصی محیط زیست سایت ایرانیان گیاهخوار سایت بانو انوشه انصاری سايت تخصصی ماهيان آکواريومی سایت خبری بهار سایت خبری تحلیلی زیست بوم سایت مرجع متخصصین ایران سبز کوه بختیاری سبز نوشته های من سبزگامان سرباز زمین سردبیر: خودم سرو آزاد سکوت سلامت نیوز سلول سوپرپوزیشن سید محمد خاتمی شهر خرم آباد شهر سالم شهرزاد ایرانی شهرمن M.I.S صد سال تنهايی صداهای جهانی صدای آسمان صدای دامپزشکی ایران صفحه محيط زيست نشنال جيوگرافيك صلح سبز بین الملل صلح،حقوق بشر،محیط زیست صندوق تسهیلات جهانی محیط زیست طبیعت ایران طبیعت بختیاری طبیعت زیبای ایران طبيعت سبز بجنورد طبیعت سیستان طبیعت و حیات وحش طبیعت و حیوانات طبیعت وحشی طبیعت،فرهنگ، زندگی،دانش، آینده طراحی با طبيعت عرصه سوم علائم گرم شدن کره زمین علیه تخریب محیط زیست فاکوليت فریاد خروشان فصل سبز فوتوبلاگ در انتظار باران قناری كانون ديده بانان زمين كشاورزی ارگانیک كنوانسيون تغيير آب و هوا کابل پرس کاغذ کاربن کانون دامپزشک سفید کانون دوستداران حیوانات کانون زیست شناسی کانون عالی گسترش فضای سبز و حفظ محیط زیست ایران کانون مطالعات استراتژيک آب و محیط زيست کاه گل کلاغ (زرین دخت عالی) کلام من۷۸۶ کلینیک دامپزشکی پرشین کهن دیار کیمیای سبز گازهای گلخانه ای گالري طبيعت سبز گاه نوشت های باران گربه ايراني گردش در طبيعت ايران گردش در طبيعت ايران گرگ تنها گرگ خاکستري گروه پیگیری اصلاح قوانین و مقررات NGOs گرین بلاگ-مهدی گریوان گلچین زیست گهواره سبز گوناگون از زيست شناسي گونه های در خطر انفراض گوهر سبز گیاهان دارویی آکش گیاهخواری،حمایت از حیوانات لحظه هایی که می گذرند لیست وبلاگهای زیست محیطی مادرم زمین ماندانا مجله زندگی سالم محيط بان محیط بان محیط بان بدون مرز محیط برای زندگی محیط زیست محیط زیست البرز محيط زيست بافق محیط زیست دانشگاه اهواز محيط زيست در جام حم محيط زيست در همشهری محیط زیست دماوند محیط زیست زمین محيط زيست سرزمين من محیط زیست همدان محیط زیست و اخلاق محیط زیست-دوزيستان ايران مخالف شکار و شکارچی مدیریت کشاورزی مرتع و مرتعداري در ايران مرد خاکي مطالعات زیستی معجزه ای به نام زمین من و MS من و گربه ها من و ویلی منابع طبيعي منم محیط بان مهار بيابان زايي مهندس اکبر همدانيــــان مهندسی محيط زيست موج سبز موسسه حفاظت محیط زیست آمریکا میراث ماندگار گچساران و باشت- سبزگامان میهن سبز نشريه الکترونيکي داروگ نصفهان نگذار به بادبادکها شلیک کنند نور شب نوشته های سبز همستر ايران همنهاد همین جا روی زمین هواداران پرشين بلاگ اصفهان هوبره واگويه هاي نانوشته وب نوشت وبگاه کویرهای ایران وبلاگ جمعی از طلاب وبلاگ دکتر ناصر کرمی وبلاگ فهیمه خضر حیدری وبلاگ گروه حیات وحش ایران وبلاگ مهدی بوترابی وسایل نقلیه سبز یاوران محیط زیست سیمره دره شهر یخاب یک روان پزشک انجمن حمایت از کشاورزان شهرستان اصفهان بوم سا گرافیست کوچولو جانوربان شهروحش طبیعت زنده،نبض زندگی وت پارس اشک یلدا انجمن زمین برای همه مطالب صنعتی | عمرانی | محیط زیست