سپهر سلیمی
وبلاگ سپهر سلیمی
آرشیو وبلاگ
      دوستداران حیوانات و محیط زیست (حیوانات، محیط زیست، میراث طبیعی و فرهنگی)
نگرانی جدید فعالان محیط زیست اصفهان: بی.آر.تی قاتل درختان اصفهان می شود؟ نویسنده: سپهر سلیمی - یکشنبه ۸ خرداد ۱۳٩٠

در شهرهای بزرگ و پرترافیک دنیا لازم بود، سامانه حمل و نقلی برای عموم مردم در نظر گرفته شود که با ایجاد مسیرهای ویژه و با دادن اولویت عبور به اتوبوسها در تقاطعها، سبب افزایش سرعت ناوگان حمل و نقل شود. این سامانه به سامانه اتوبوس تندرو یا Bus rapid transit معروف شد.


به گزارش ایسنا- منطقه اصفهان، اولین سامانه اتوبوس تندرو یا B.R.T در مردادماه 86 و در تهران راه اندازی شد. شاید شکست طرح منوریل و تراموا در تهران، شهرداری این شهر را به سمت B.R.T سوق داد. رخدادی که اینک در اصفهان نیز با همان دلیل و البته با تفاوتهایی فاحش در شرف وقوع است.
آیا نصف جهان B.R.T می خواهد؟!
در اینکه B.R.T سودمند است و به دلیل خصوصیات منحصر بفردش مانند حرکت تند با کمترین توقف، کاهش تردد وسایل شخصی و به دنبال آن کاهش ترافیک، کاهش آلودگی شهرها، هم سطح بودن اتوبوس با ایستگاهها که شرایط مطلوبی را برای سالمندان و معلولان فراهم می آورد و کم هزینه بودن آن گوی سبقت را از سایر شیوه های حمل و نقل درون شهری،حداقل در ایران (و البته پس از مترو) ربوده است، شکی نیست؛ به گفته مدیر ترافیک شهری شهرداری اصفهان، B.R.T با وجود کاربرد مشابه با تراموا، تنها یک چهارم آن هزینه بهره برداری می خواهد، و با استفاده از آن در اصفهان میزان آلودگی از 10 کیلوگرم در هر کیلومتر به چهار کیلوگرم در هر کیلومتر کاهش می یابد! یعنی حدود 60 درصد کاهش آلودگی خواهیم داشت. این صحبتهای مدیر ترافیک شهری قابل تامل است. از آنجایی که شهر اصفهان جزو نادر شهر موزه های دنیااست که در هر خیابانی و حتی زیر آن آثاری برجا و یا کشف نشده از تاریخ چند هزار ساله ما دارد، وجود شبکه های حمل و نقل ریلی مانند تراموا و یا سامانه اتوبوس تندرو یا B.R.T بسیار مطلوب، حتی مطلوب تر از مترو به نظر می رسد. هرگز از یاد نخواهیم برد، ستمی را که مترو بر اصفهان روا داشت و روا می دارد!
همه چیز درباره B.R.T اصفهان
حسین حق شناس، مشاور معاونت حمل ونقل ترافیک شهرداری اصفهان و عضو هیات علمی دانشکده حمل و نقل دانشگاه اصفهان درباره فازهای مختلف اجرای این طرح به خبرنگار ایسنای اصفهان می گوید: از حدود 5-4 سال پیش نتیجه مطالعات نشان داد که لازم است مسیرهای جدا شده ای برای اتوبوسهایی ویژه در راستای حمل و نقل عمومی طراحی شود. در همان زمان مطالعه شبکه B.R.T برای اصفهان شروع و 5 خط پیشنهاد شد، که هم اینک احداث خط میدان قدس– بلوار شفق مراحل اجرا را می گذراند.
وی با بیان اینکه از دو سال پیش فازهای 1 و 2 طرح که شامل نقشه های اجرایی و دیتیل ها( نقشه جزییات) بوده را پشت سر گذاشته ایم، خاطر نشان کرد: اینک به فاز اجرا رسیده ایم و طرح در حال اجرا می باشد.
مهندس صلواتی، کارشناس ارشد عمران گرایش حمل و نقل و مدیر پروژه B.R.T اصفهان نیز درباره مسیرهای پیش بینی شده به ایسنا می گوید: مسیرهای پیش بینی شده شامل قائمیه – میدان قدس با 5/5 کیلومتر طول در حال ساخت فاز اول و شامل10 ایستگاه است که 7 ایستگاه نزدیک تقاطعهای هم سطح می باشد و در3 تای دیگر از طریق پلهای عابر پیاده مکانیزه، مسافران به ایستگاهها دسترسی می یابند.
وی افزود: میدان جمهوری – میدان آزادی که به موازات خط شمالی – جنوبی مترو می باشد.میدان انقلاب-ملک شهر ،میدان احمد آباد – صمدیه به سمت خمینی شهر و میدان احمد آباد – خوراسگان از دیگر مسیرها است که سعی داریم عملیات اجرایی آن را در نیمه دوم امسال شروع کنیم.
او عرض ایستگاهها را بین 2 تا 8 متر متغیر، طول آنها را بسته به تعداد اتوبوس پیش بینی شده در حال توقف در آن بین 20 تا 40 متر و عرض لاین ویژه تردد برای این اتوبوسها را 80/3 معرفی می کند.
چرا مسیر کم تردد انتخاب شد؟!!
با توجه به عدم گسترش شعاعی شهر اصفهان و با در نظر گرفتن گسترش نامتقارن آن در جهت شمالی- جنوبی، بیشترین بار ترافیکی را در مسیرهای شمالی- جنوبی شاهدیم، اما اینک و برای شروع کار تقریبا مسیری شرقی – غربی برای خط اول B.R.T در نظر گرفته شده است. این یک ابهام به حساب می آید.
حق شناس در پاسخ به این سوال ایسنای اصفهان که چرا اولین مسیر برای آغاز بنای B.R.T اصفهان در جهت شرقی- غربی و از منطقه ای با ترافیک روان شروع شد؛ می گوید: درست است، اولویت اول در راستای شمالی-جنوبی است، اما ما در این جهت ساخت مسیر شمالی- جنوبی متروی اصفهان را داریم و با توجه به اینکه مترو از زیر سطح عبور می کند بالطبع در این مسیر پر تراکم هم می توانست عبور کند، اما ما برای عبور B.R.Tدر این مسیر با مشکل روبر می شدیم. در واقع ما از نظر حمل و نقلی می گوییم این شبکه مطلوب است، اما از نظر اجرا و تصمیم گیری یک سری پارامترهای دیگر وارد می شود که بیشتر مدیریتی است و مباحث اجرا، همچنین آثاری که اجرای طرح برای مردم دارد اولویت مهمتری پیدا می کند. به عنوان مثال مسیر میدان جمهوری اسلامی- میدان آزادی اولویت بیشتری از نظر تردد مسافر دارد، اما در این مسیر پر تردد، بهم ریختگیهای ناشی از احداث طرح مشکلاتی را برای مردم به وجود می آورد به همین سبب مسیر فعلی برای شروع طرح انتخاب شد.هم چنین در آینده پایانه ای در غرب اصفهان ساخته می شودکه همه خطوط اتوبوسرانی حومه غربی اصفهان به آنجا ختم شده وهمین خطوط که اینک تا میدان آزادی امتداد می یابد خذف می شود.
چه بر سر درختها می آید؟!!
حق شناس درباره مباحث زیست محیطی طرح B.R.T اصفهان می گوید: ما در اجرای طرح B.R.T اصفهان بر خلاف تهران محدودیتهای زیادی را فضای سبز برایمان به وجود می آورد و در تصمیم گیریها حرف اول را فضای سبز می زند.به همین خاطر هم ما بر خلاف تهران که فضای وسط خیابانها را برای لاین B.R.T در نظر گرفتند، نمی توانستیم فضای وسط بلوارها را برچینیم، از این رو از لاین سوم خیابان در مسیر رفت و در مسیر برگشت و در مجاورت فضای سبز وسط بلوار استفاده کردیم و در مکانهایی که قرار است ایستگاهی ساخته شود ملزم شدیم که ایستگاههایی با معماری ترکیب شده با درخت داشته باشیم.
مهندس صلواتی، مدیر طرح اما آب پاکی را روی دستمان می ریزد و در پاسخ به این سوال که آیا شاهد قطع شدن هیچ درختی نخواهیم بود؟ می گوید: نمی توانیم بگوییم حتما یک درخت هم قطع نمی شود، اما کمترین تخریبها و دخل و تصرفها را خواهیم داشت.فکر کنم کمتر از 10 درصد دخل و تصرف داریم، که آن هم بیشتر به ساخت ایستگاهها مربوط می شود و سعی می کنیم، درختان کهنسال را قطع نکنیم و بیشتر درختانی مانند شمشاد و ... را قطع خواهیم کرد!
B.R.T اصفهان می لنگد!
اما در طرح B.R.T اصفهان ابهاماتی وجود دارد که به زعم نگارنده، موفقیت این طرح را در هاله ای از ابهام فرو می برد. اولین مشکل ناشی از عرض کم خیابانهای اصفهان است. از آنجایی که بنای خیابانها در شهر تاریخی اصفهان به سالهای دور باز می گردد، عرض کم آنها اینک دردسر ساز شده است. همچنین وسط بیشتر خیابانهای اصفهان فضای سبز و درخت وجود دارد که جاذبه های شهر را دو چندان نموده است. همین مشخصه ها سبب می شود به جای عبور B.R.T از وسط خیابان، از لاینهای مجاور فضای سبز که متعلق به خودروهای سواره رو است استفاده شود، به دنبال آن یک لاین از سواره رو ها گرفته می شود و قطعا ترافیک سنگین تر خواهد شد.
مهندس صلواتی در این باره می گوید: ما خودمان همه اینها را می دانیم، می دانیم که ترافیک بیشتر می شود، زمان بندی تقاطعها و چراغهای قرمز هم طولانی تر می شود. اما ما دقیقا تصمیم داریم برای شخصی ها محدودیت به وجود بیاوریم تا به حمل و نقل عمومی روی آورند. به تدریج از 6 ماه دیگر ترافیک سنگین عکس می شود و میل مردم به استفاده از ناوگان حمل و نقل عمومی بیشتر خواهد شد، البته به شرطی که سامانه های مختلف حمل و نقل یکپارچه در شهر عمل و همپوشانی کنند.
باید منتطر ماند و دید آیا پیش بینی مهندس صلواتی و دوستانش درست از آب در می آید و آیا مردم به استفاده از شبکه های حمل و نقل عمومی علاقه نشان خواهند داد؟! بی شک چنین چیزی قبل از هر چیز فرهنگ سازی و یکپارچگی در عملکرد سایر دستگاهها مانند خودرو سازان را می طلبد.
دومین مشکل به ساخت زیر گذرهایی بر می گردد که طی چند سال اخیر یکی پس از دیگری در اصفهان ساخته شد و این کار منتقدانی را نیز بر افروخت. وقتی این زیرگذرها جلوی B.R.T سبز می شوند و موجب تلفیق خط ویژه آن با سواره روها، باید منتظر اتفاق باشیم. کمترین آن می تواند افت شدید میانگین سرعت B.R.T و به دنبال آن ترافیک سنگین تر و بیشترین آن می تواند تصادف و برخورد اتوبوس تندرو هنگام تداخل خطش با سواره ها باشد. همچنین به دلیل گذر B.R.T از کندروهای زیر گذر در بالا و پیش بینی ایستگاه در کند روها! آنهم کندروهای غیر استاندارد و کم عرض اصفهان باید منتظر گره های ترافیکی باشیم. عبور اتوبوس تندرو از کندرو تناقضی آشکار با خود دارد! اگرچه مدیر پروژه این را مشکل نمی داند و حق شناس هم حضور مداوم پلیس را برای جلوگیری از پارک حاشیه ای در کند روها چاره درد می داند، با این وجود باید منتظر ترافیک در کند روها باشیم.
باید منتظر ماند
به هر صورت شهرداری اصفهان مصمم شده است طرح B.R.T را به ثمر نشاند. اینکه آیا اتوبوسهای تندرو که در خیابانهای عریض تهران جواب داده اند در خیابانهای کم عرض اصفهان هم جواب می دهند و این طرح تا چه اندازه بر سیمای شهری اصفهان بخصوص فضای سبزش سایه می اندازد، باید منتظر ماند و دید. امید آنکه سرنوشت B.R.T اصفهان با سرنوشت متروی آن گره نخورد.

در همین وبلاگ و با موضوع جنون درخت کشی در اصفهان :

مرض « درخت کشی » به جان شهر اصفهان افتاده

خشکیدن 12 هزار اصله درخت طی یک ماه به خاطر آلودگی زیست محیطی پالایشگاه اصفهان

 

لینک      نظرات ()      

آخرین نوشته ها شروع پانزدهمین سال فعالیت وبلاگ دوستداران حیوانات و محیط زیست تبرئه انسان, تهمت به حیوان! ثبت یزد در میراث جهانی یونسکو و امید به بازگشت به مسیر توسعه پایدار حراج امنیت! کاشت برنج در روزهای هشدار بی آبی تروجان های آبی، مصیبت تازه زاینده رود! امید بی صدایان وبلاگم همین جاست، صحیح و سالم بعد از نامه جعلی؛ قاچاق یا انتقال قانونی شیرها به تهران؟! تجاوز به زاینده رود / گزارش تصویری
کلمات کلیدی وبلاگ محیط زیست (٦٠٩) اصفهان (٢٤٢) ایران (۱۸٩) حقوق حیوانات (۱٧٧) حیوانات (۱٠٧) زاینده رود (۱٠٢) فرهنگ (٩٦) حیات وحش (۸٧) حمایت از حیوانات (۸٦) میراث فرهنگی (٧٧) سیاست (٧۱) شکار (٥٤) حیوان آزاری (٥۱) سازمان حفاظت محیط زیست (٤۸) خشکی زاینده رود (٤۸) هندوستان (٤٧) ماهی قرمز (٤٧) آب (٤٤) مترو (٤٠) آلودگی محیط زیست (۳٧) عکس (۳٦) حیوان خانگی (۳٥) دیده بان حقوق حیوانات (۳٤) سگ (۳۳) سازمانهای غیر دولتی (۳٢) باغ وحش (۳٢) طنز (۳۱) آموزش (۳٠) جهانی (۳٠) وبلاگستان فارسی (٢۸) وبلاگ (٢٧) گفتگو (٢٦) سلامت (٢٥) انجمن حمایت از حیوانات (٢٢) شبکه سازمانهای غیر دولتی زیست محیطی استان اصفهان (٢٠) وبلاگهای زیست محیطی (٢٠) تخریب (٢٠) موج سبز (٢٠) ساعت زمین (٢٠) عکس جمعه (۱۸) حیوانات شهری (۱۸) آلودگی هوا (۱۸) فقر (۱۸) گاوخونی (۱٧) گرمایش جهانی (۱٧) سیرک (۱٧) قطع درخت (۱٧) گونه در خطر انقراض (۱٧) خشکسالی (۱٦) درخت (۱٦) بهداشت (۱٥) جمعیت (۱٥) پرندگان (۱٤) محیط بان (۱٤) فرهنگ سازی (۱۳) ذبح حیوانات (۱۳) بنیاد جهانی میراث پاسارگاد (۱۳) نگهداری حیوانات (۱٢) تالاب (۱٢) مجلس (۱٢) مردم (۱٢) رسانه (۱۱) اقتصاد (۱۱) دروغ (۱۱) وبلاگ نویسان زیست محیطی (۱۱) سی و سه پل (۱۱) کوشندگان محیط زیست (۱٠) ترجمه (۱٠) نوروز (۱٠) دولت (۱٠) هنر (۱٠) قانون (٩) گربه (٩) حفاظت از محیط زیست (٩) خروس سپید (۸) مینیمال (۸) انتخابات (٧) اینترنت (٧) شهرداری (٧) هنرمندان (٧) ماهی رزمجو (٧) فیسبوک (٧) مناطق حفاظت شده (٧) قوه قضائیه (٧) دولت نهم (٧) شیر ایرانی (٦) یوزپلنگ (٦) صدا و سیما (٦) خلیج فارس (٦) نشان خرس قهوه ای (٦) گیاهخواری (٦) روزنامه (٦) سیزده بدر (٦) دامپزشکی (٦) اعتراض (٦) انسان (٦) شعر (٦) زلزله (٥) فوتبال (٥) نابودی (٥) طبیعت (٥) سد (٥) عقیم کردن (٥) قاچاق حیات وحش (٥) سمندر (٥) بهمنگان (٥) معصومه ابتکار (٥) پالایشگاه (٥) حیوان ستیزی (٥) احمدی نژاد (٤) زیستا (٤) پارازیت (٤) پرشین بلاگ (٤) رئیس جمهور (٤) پایگاه آگاهی رسانی محیط زیست (٤) فرهنگ دره شوری (٤) یاسر انصاری (٤) اگزوتیک پت (٤) فاجعه (٤) کوروش بزرگ (٤) امریکا (٤) گردشگری (٤) شورای شهر (٤) سبز (٤) مرگ (٤) ورزش (٤) سرطان (٤) یلدا (۳) خاتمی (۳) عقاب (۳) زن (۳) ایدز (۳) تاریخ (۳) نفت (۳) کارون (۳) خرافات (۳) جنگل (۳) توسعه پایدار (۳) خوزستان (۳) همایش اشتغال سبز (۳) مناسبت ها (۳) روز مبارزه با خشونت علیه حیوانات (۳) wwf (۳) میراث طبیعی (۳) ماهی آکواریومی (۳) کاریکاتور زیست محیطی (۳) روز زمین (۳) صلح سبز (۳) تغییرات اقلیمی (۳) تلوبزیون (۳) greenblog (۳) شهروند (۳) منابع طبیعی (۳) صنایع (۳) اکوسیستم (۳) پاسخ (٢) آّب (٢) لاک پشت (٢) صرفه جویی (٢) مهدی بوترابی (٢) پارک ملی (٢) انرژی هسته ای (٢) حزب سبز (٢) پناهگاه (٢) بلای طبیعی (٢) عکس های جمعه (٢) دلفیناریوم (٢) آزمایش روی حیوانات (٢) انرژی سبز (٢) مخالف آزمایش روی حیوانات (٢) مناطق طبیعی (٢) جایزه نوروز (٢) حیوانات خاص (٢) تجارت حیوانات (٢) پاکسازی (٢) کودکان (٢) خرس (٢) تنوع زیستی (٢) مهاجرت (٢) زباله (٢) المپیک (٢) دریاچه ارومیه (٢) انرژی (٢) اوباما (٢) کتاب (٢) جشن (٢) شادی (٢) من (٢) خانواده (٢) مطبوعات (٢) خدا (٢) اخلاق (٢) کشاورزی (٢) تهران (٢) آینده (٢) اعتیاد (٢) شعار (۱) حشرات (۱) مهرگان (۱) امنیت (۱) مهرورزی (۱) خشونت (۱) کروبی (۱) ادبیات (۱) اصلاحات (۱) دانشجو (۱) پرشین بلاگ (۱) فیلم (۱) عشق (۱) دانشگاه (۱) نشریه (۱) مسابقه (۱) علم (۱) فلسفه (۱) اروپا (۱) تجمع (۱) خیانت (۱) پاسارگاد (۱) پژوهش (۱) هفت سین (۱) دموکراسی (۱) جنگلهای ابر (۱) جنگ (۱) اخلاقی (۱) جوان (۱) اسب (۱) بزرگداشت (۱) عرب (۱) نذر (۱) مانور آلودگی هوا (۱) آثار تاریخی (۱) دلار (۱) حسادت (۱) طبیعت س (۱) اتلاف آب (۱) تروجانهای آبی (۱) امداد رسانی به حیوانات (۱) چغاخور (۱) مرگ دلفین ها (۱) آندره گرز (۱) تلاش جهانی برای محیط زیست (۱) پاسداری از وطن (۱) پرنده زینتی (۱) امنیت زیستی (۱) باغ پرندگان (۱) دکتر کهرم (۱) میر حسین (۱) معماری سبز (۱) change (۱) پایگاه اطلاع رسانی محیط زیست (۱) مسائل اجتماعی (۱) مواد مخدر (۱) ام اس (۱) mtv (۱) آینده نو (۱) تخل (۱) global warming (۱) شگفتی های آفرینش (۱) ژورنالیست (۱) صنعت سبز (۱) آزبست (۱) مجموعه دروغ ها (۱) روز جهانی وبلاگ (۱) حفظ محیط زیست (۱) قطع برق (۱) گل آقا (۱) اصلاح طلبان (۱) دولت الکترونیک (۱) مافیا (۱) اسبچه خزر (۱) لوئیس فیروز (۱) فاضلاب (۱) حیوان (۱) بمب (۱) نادانی (۱) تنظیم خانواده (۱) روز جهانی محیط زیست (۱)
دوستان من + + فرم اهداء عضو + action on earth-element AN INCONVENIENT TRUTH Animal Science catalogue of life CATICEF Green Iran IUCN List of All Endangered Species Organic Agriculture Second ثـــانیــه TVE (Television Trust for the Environment). UNDP UNEP آبزي دان آبشار و كوه اتحادیه رفع آلودگی های هسته ای آتش‌نوشت اداره کل دامپزشکی اصفهان ارتباط صنعت ارمغان اشک های طبیعت آشیانه سبز میانکاله اعضاي هيأت علمي مؤسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع اقتصاد منابع طبیعی و محیط زیست اقیانوس آبی اکوگیک الفبای آب آلماگل اله تی تی گیلان آلودگی نوری آلودگی های هسته ای آلودگی هوا آموزش برپايي آکواريوم آمیزقلمدون انجمن اسب ایران انجمن پاسداران محيط طبيعی ايران انجمن حاميان سفر ايمن انجمن حمایت از حیوانات اسکاتلند انجمن حمایت از حیوانات امریکا انجمن حمایت از حیوانات انگلستان انجمن حمایت از حیوانات تگزاس انجمن حمایت از حیوانات تهران انجمن حمایت از حیوانات مالزی انجمن حمایت از حیوانات ویرجینیا انجمن حمايت از گربه ها انجمن دوچرخه سواران کوهستان رشت انجمن دوست داران محیط زیست انجمن سرزمین ما انجمن شوکای کرمانشاه انجمن علمی بیابان انجمن متخصصین علوم دام ایران انجمن نسیم سراب آناهیتا کنگاور انجمن يوزپلنگ آسيايي آنچه نمي دانيم نيز با ارزش است انستيتو آب و هوا اهواز سبز آوای سبز آوای فاخته آوای محیط زیست آونگ خاطره های ما ایران سبز ايران نامه ایرانیان گواه ایرانیان وبلاگ نویس در مالزی ایستاده زیر باران با طبیعت بالابان بام ایران بانک اطلاعات بخشی از زندگی براي طبيعت بلاگ نيوز بنیاد آزادی، رشد و آبادانی ایران-باران به کجا پناه ببریم بهار زمستانی بیولوژی و بیوتکنولوژی کشاورزی پرانتز پرشين تونز پرندگان ایران پریمک پژوهش در تاریخ ایران پلنگ زخمی پيام سبز پیچ گوشتی پیدا پنهان تابناک تاکستان تحقیق_تکنولوژی_توسعه_محیط زیست تقليل لايه ازن تلاش ايرانيان گياهخوار تلاش براي حيوانات مشهد تنوع زيستي توسعه پایدار جامعه جهاني حمايت از حيوانات جایی برای همه جبهه سبز همدان جستجوگر محیط زیست جمعیت حمایت از منابع طبیعی و محیط زیست جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست اصفهان جمعیت طبیعت یاران جمعیت کویر سبز جنبش ایرانیان مخالف سیرک حیوانات جنگل جنگلبان شهید ناصر پیروی جنگلهای کرانه خليج فارس چشم انداز چشم به چشم چشمهای همیشه بیدارزمین _محیط زیست حامی گرگ های ایران حفظ محيط زيست اساس توسعه پايدار حمايت از حقوق حیوانات حمايت از حيوانات بي خانمان حمایت از حیوانات و محیط زیست حمایت از حیوانات/نیلوفر حیوانات آموزه های خلقت حيوانات ايران حيوانات هم همانند انسان حق زندگي دارند خاک خوب خانه مطبوعات و خبرنگاران اصفهان خانه وبلاگ درویش خانواده سبز خبرخوان سبز خبرگزاری ایسنا خبرگزاری ایلنا خبرگزاری کشاورزی خبرنامه ی مالزی خبرهای اکسیژن خبری تحلیلی نو اندیش خدای من خرده گیری دانشجوی دامپزشکی دانشجویان محیط زیست تهران شمال دانشجويان محيط زيست کرج دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان در انتظار باران درخواست انتشار یادگارهای ماندگار دردسرهای یک دامپزشک درک زیباییهای حیات دفترچه ی ممنوع دکتر غلامعلی بسکی دکتر هومن دلتنگی های مادر زمین دنکیشوت معمار دنيای زير آب دنیای زیر آب دوچرخه سواری برای صلح دور روزگاران دوستداران حیوانات و طبیعت دوستداران حیوانات و محیط زیست در اعتماد ملی دوستداران حيوانات و محیط زیست در ايسنا دوستداران حيوانات و محیط زیست در ايسنا دیده بان حیوانات ایران دیده بان کوهستان ديده بان محيط زيست ايران دیده بان میانکاله دیر تش باد راپورتهای یومیه رادیکال سبز رادیو وبلاگستان رستاخیز سبز رفتن رسيدن است رفقای شیلاتی روایت روزنامه اصفهان امروز روزنامه اعتماد روزنامه اعتماد ملی روزنامه تايمز روزنامه تفاهم روزنامه خبر ورزشی روزنامه سرمایه روزنامه شرق روزنامه کارگزاران روزنامه هم میهن روزنامه همبستگی زادگاهم ایران است، فرزند ایرانم زمین انسان ها زمین سیاره زنده زمین ما زمین ما زن نوشت زیتون زيست بان زیست محیطی کوچک زیستن حق همیشگی حیوانات است زیگ زاگ های ذهنی یک خبرنگار سایت انجمن های تخصصی محیط زیست سایت ایرانیان گیاهخوار سایت بانو انوشه انصاری سايت تخصصی ماهيان آکواريومی سایت خبری بهار سایت خبری تحلیلی زیست بوم سایت مرجع متخصصین ایران سبز کوه بختیاری سبز نوشته های من سبزگامان سرباز زمین سردبیر: خودم سرو آزاد سکوت سلامت نیوز سلول سوپرپوزیشن سید محمد خاتمی شهر خرم آباد شهر سالم شهرزاد ایرانی شهرمن M.I.S صد سال تنهايی صداهای جهانی صدای آسمان صدای دامپزشکی ایران صفحه محيط زيست نشنال جيوگرافيك صلح سبز بین الملل صلح،حقوق بشر،محیط زیست صندوق تسهیلات جهانی محیط زیست طبیعت ایران طبیعت بختیاری طبیعت زیبای ایران طبيعت سبز بجنورد طبیعت سیستان طبیعت و حیات وحش طبیعت و حیوانات طبیعت وحشی طبیعت،فرهنگ، زندگی،دانش، آینده طراحی با طبيعت عرصه سوم علائم گرم شدن کره زمین علیه تخریب محیط زیست فاکوليت فریاد خروشان فصل سبز فوتوبلاگ در انتظار باران قناری كانون ديده بانان زمين كشاورزی ارگانیک كنوانسيون تغيير آب و هوا کابل پرس کاغذ کاربن کانون دامپزشک سفید کانون دوستداران حیوانات کانون زیست شناسی کانون عالی گسترش فضای سبز و حفظ محیط زیست ایران کانون مطالعات استراتژيک آب و محیط زيست کاه گل کلاغ (زرین دخت عالی) کلام من۷۸۶ کلینیک دامپزشکی پرشین کهن دیار کیمیای سبز گازهای گلخانه ای گالري طبيعت سبز گاه نوشت های باران گربه ايراني گردش در طبيعت ايران گردش در طبيعت ايران گرگ تنها گرگ خاکستري گروه پیگیری اصلاح قوانین و مقررات NGOs گرین بلاگ-مهدی گریوان گلچین زیست گهواره سبز گوناگون از زيست شناسي گونه های در خطر انفراض گوهر سبز گیاهان دارویی آکش گیاهخواری،حمایت از حیوانات لحظه هایی که می گذرند لیست وبلاگهای زیست محیطی مادرم زمین ماندانا مجله زندگی سالم محيط بان محیط بان محیط بان بدون مرز محیط برای زندگی محیط زیست محیط زیست البرز محيط زيست بافق محیط زیست دانشگاه اهواز محيط زيست در جام حم محيط زيست در همشهری محیط زیست دماوند محیط زیست زمین محيط زيست سرزمين من محیط زیست همدان محیط زیست و اخلاق محیط زیست-دوزيستان ايران مخالف شکار و شکارچی مدیریت کشاورزی مرتع و مرتعداري در ايران مرد خاکي مطالعات زیستی معجزه ای به نام زمین من و MS من و گربه ها من و ویلی منابع طبيعي منم محیط بان مهار بيابان زايي مهندس اکبر همدانيــــان مهندسی محيط زيست موج سبز موسسه حفاظت محیط زیست آمریکا میراث ماندگار گچساران و باشت- سبزگامان میهن سبز نشريه الکترونيکي داروگ نصفهان نگذار به بادبادکها شلیک کنند نور شب نوشته های سبز همستر ايران همنهاد همین جا روی زمین هواداران پرشين بلاگ اصفهان هوبره واگويه هاي نانوشته وب نوشت وبگاه کویرهای ایران وبلاگ جمعی از طلاب وبلاگ دکتر ناصر کرمی وبلاگ فهیمه خضر حیدری وبلاگ گروه حیات وحش ایران وبلاگ مهدی بوترابی وسایل نقلیه سبز یاوران محیط زیست سیمره دره شهر یخاب یک روان پزشک انجمن حمایت از کشاورزان شهرستان اصفهان بوم سا گرافیست کوچولو جانوربان شهروحش طبیعت زنده،نبض زندگی وت پارس اشک یلدا