سپهر سلیمی
وبلاگ سپهر سلیمی
آرشیو وبلاگ
      دوستداران حیوانات و محیط زیست (حیوانات، محیط زیست، میراث طبیعی و فرهنگی)
همزمان با بستن زاینده رود؛ نگرانی شهروندان از آبیاری محصولات کشاورزی با فاضلاب نویسنده: سپهر سلیمی - یکشنبه ٢۱ خرداد ۱۳٩۱

زندگی سالم – اعظم شکوهی: در حالی که با شروع فصل گرما کشاورزان اصفهانی با کمبود آب دست و پنجه نرم می کنند و با توجه به منع مصرف سبزیجات و صیفی جات در سال گذشته، راهی جز برقراری تعامل سازمان یافته و گام برداری در قالب قانون برای اصفهان باقی نمانده است.


آب زاینده رود دوباره بسته شد و این در حالی است که خوشحالی مردم به خصوص کشاورزان اصفهانی در ارتباط با باز شدن آب در بستر خشک این رود چندان نپایید و با وجود بستن مجدد آب نگرانی ها در این خصوص در بین شهروندان اصفهانی شدت یافته است. خبر واگذاری تونل دوم کوهرنگ به استان چهارمحال و بختیاری نیز از سوی وزیر نیرو این نگرانی را شدت بخشیده است هر چند پیش از این نیز کشاورزان با کمبود آب دست و پنجه نرم می کردند اما سوال اینجاست که چه تضمینی وجود دارد تا کشاورزان از این پس با کمبود آب و مشکلاتی از این قبیل مواجه نشوند چرا که کمبود آب برای مردم عادی نیز مشکلاتی به وجود می آورد که مهمترین آن آبیاری سبزیجات و صیفی جات با آب آلوده و پساب فاضلاب و در نهایت بیماری هایی برای شهروندان است که این مسئله در سال گذشته منع مصرف سبزیجات و صیفی جات در چند استان از جمله استان اصفهان را به دنبال داشت.
درحاشیه این مسئله بر آن شدیم تا با واکاوی برخی مشکلات ناشی از این کار که استفاده از پساب فاضلاب برای کاشت سبزیجات و صضیفی جات می باشد در گپ و گفتی با برخی مسوولان از راهکارهای موجود برای حل مسئله استفاده از آب آلوده که از تبعات کمبود آب برای شهروندان است جویا شویم.
حسین صفاری، مدیر مرکز بهداشت محیط اصفهان با اشاره به اینکه منع مصرف سبزی جات و صیفی جات در سال گذشته همزمان با تهران در اصفهان نیز اتفاق افتاد، به خبرنگار زندگی سالم گفت: دلیل این امر ارتباط مواد غذایی یا آشامیدنی با آب آلوده بود و در کشور از طریق وزارت بهداشت و درمان با این احتمال که ممکن است سبزیجات با پساب تصفیه خانه ها یا فاضلاب آبیاری شوند خوردن سبزیجات خام منع شد.
وی در ادامه افزود: در اصفهان نیز به همین دلیل با توجه به مشاهده برخی موارد و گزارشاتی در این خصوص که برخی سبزیجات حتی برای یک بار با پساب فاضلاب آبیاری شده بود خوردن سبزیجات خام منع شد و عرضه آن در رستوران ها و مراکز توزیع مواد غذایی ممنوع گردید.
مدیر مرکز بهداشت اصفهان با بیان اینکه پس از مدتی این ممنوعیت از طرف وزارت بهداشت لغو گردید تصریح کرد: با توجه به این که منع مصرف سبزیجات لغو شد اما در اصفهان همچنان سالاد و سبزیجات از طریق شرکت های معتبر که مجوز بسته بندی و توزیع دارند در رستوران ها و مراکزی از این دست توزیع می شود و رستوران ها موظف هستند که از این مراکز سبزیجات و سالاد بسته بندی شده مورد نیاز خود را تهیه کنند و در اختیار مردم قرار دهند.
صفاری یادآور شد: مشخصات شرکت ها و مراکز توزیع دارای مجوز به تمامی رستوران ها و اماکنی از این قبیل اعلام شده است و اگر موارد خلافی مشاهده شود از سوی رستوران ها به این مرکز اعلام می شود.
وی در ارتباط با بحث نظارت و کنترل سبزیجات و صیفی جات یادآور شد: بهترین شیوه برای کنترل و نظارت بر توزیع سبزیجات و صیفی جات،ایجاد شرکت های بسته بندی مواد غذایی است که اصفهان در این خصوص کارهایی را صورت داده است. نیروهای وزارت بهداشت نیز به طور دائم در این مراکز حضور دارند و بر سالاد و سبزیجات اماکنی از قبیل رستوران ها در اوزان مختلف از جمله تک نفره، پنج کیلویی و 10 کیلویی نظارت دارند.
مدیر مرکز بهداشت اصفهان در خصوص فروشندگان دوره گرد سبزیجات اظهار داشت: این مرکز کار این قبیل افراد را تایید نمی کند و با این دسته از فروشندگان برخورد قانونی می نماید ضمن اینکه از مردم می خواهیم که از این فروشندگان مواد غذایی تهیه نکنند.
صفاری با اشاره به اینکه در این خصوص تا کنون مورد جدیدی گزارش نشده است عنوان کرد: با توجه به فصل گرما درصد مواردی که درباره استفاده از پساب تصفیه خانه ها در بازدیدهای قبلی وجود داشت کمتر شده است و در برخی موارد هم اصلا وجود ندارد اما اگر موردی گزارش شود با آن برخورد خواهد شد.
وی با بیان اینکه آمار ارائه شده در زمینه استفاده از پساب تصفیه خانه ها صفر است بیان داشت: پساب برای محصولات کشاورزی همچون ذرت علوفه ای، و نیز درختان مورد استفاده قرار می گیرد.
در همین ارتباط اسفندیار امینی، دبیر نظام صنفی کشاورزی استان اصفهان و دبیر کانون خبرگان کشاورزی در گفتگو با خبرنگار ما گفت: بخشی از پساب فاضلاب در کشاورزی استفاده می شود اما مسئله مهم این است که این پساب در چه سطحی تصفیه شده است بنابراین نمی توان گفت هر محصولی که با پساب فاضلاب آبیاری شده و عمل بیاید قابل مصرف نیست.
وی افزود: اگر پساب فاضلاب به طور مستقیم بخواهد استفاده شود به هیچ وجه منطقی نیست و اگر تصفیه، کامل نباشد برای کشت های غیر مثمر مانند درخت و درختچه استفاده می شود به خصوص در مناطق خشک مانند استان اصفهان و به ویژه در شرایط بحران آب و خشکسالی قطعا پساب تصفیه خانه ها باید مورد استفاده قرار بگیرد.
دبیر کانون خبرگان کشاورزی یادآور شد: دور از منطق است که ما آب پاک را تبدیل به باتلاق کنیم و بعد رهایش کنیم که حجم آن در طول سال بسیار زیاد است پس بنابراین در این که باید پساب فاضلاب را به طور قطع و یقین در چرخه استفاده قرار دهیم شکی نیست و تا به حال نیز در این زمینه بسیار کوتاهی شده است و پساب همچنان هدر می رود و مورد استفاده قرار نمی گیرداما اینکه چطور از آن استفاده کنیم مهم است.
امینی با اشاره به اینکه پساب فاضلاب به دلیل آلاینده های شیمیایی و نفتی قابل استفاده نیست بیان داشت: با توجه به نوع و کیفیت تصفیه پساب موارد مصرف اش باید تعریف شود که اگر تصفیه آن ناقص باشد برای درختان غیر مثمر و درختچه ها یی که چوب آن مورد استعمال قرار می گیرد، استفاده می شود اما اگر تصفیه کامل تر باشد برای کشت های فانتزی مانند کیوی و سبزیجات نیز استفاده دارد.
وی در خصوص خطاهایی که در آبیاری سبزیجات و صیفی جات رخ می دهد، تصریح کرد: دولت و اداره آب منطقه ای در این زمینه باید پاسخگو باشند و قرار بود یک سیستمuv که پساب فاضلاب را به آب قابل شرب تبدیل می کند برای تصفیه خانه ها نصب شود اما درحال حاضر همچنان پساب به گونه ای که خیلی قابل کنترل نیست مصرف می گردد.
دبیر کانون خبرگان کشاورزی خاطر نشان کرد: البته نمی توان گفت که محصولات تولید شده مورد تایید وزارت بهداشت یا معاونت غذا و دارو هست یا خیر زیرا دستگاه های تخصصی پس از انجام آزمایشات لازم باید در این مورد اظهار نظر کنند تا نگرانی اجتماعی به وجود نیاید و تولید کنندگان نیز ضرر نبینند.
امینی ادامه داد: وزارت بهداشت قبل از هر گونه اظهار نظری باید با مسوولان آب و فاضلاب و ذی حقان آب در رودخانه که کشاورزان هستند صحبت نماید تا به یک نظر اجماعی برسند زیرا اگر کشاورز حق آبی که داشته در اختیارش باشد دیگر ضرورتی برای استفاده از پساب فاضلاب ندارد و تصمیم گیری در این مورد باید جامعیت داشته باشد.
وی در ارتباط با بحث معاش و حقوق ملکیتی افرادگفت: با تصمیم گیری دستگاه ها به صورت جداگانه و جزیره ای کاری درست نمی شود و اینکه از یک طرف شرکت آب و فاضلاب و یا شرکت آب منطقه ای بیایند پساب فاضلاب را به کشاورزان بفروشند و از طرف دیگر وزارت بهداشت اطلاعیه بدهد که نمی توان از این محصولات استفاده کرد اشتباه است و به نظر من هر چیز باید در مقوله قانونی خود بگنجد.
دبیر کانون خبرگان کشاورزی با اشاره به بحث حقوقی این مسئله بیان داشت: اگر دستگاههای مرتبط دولتی و مردمی همچون شرکت آب و فاضلاب، آب منطقه ای، اداره بهداشت، نظام صنفی کشاورزی، تشکل خبرگان کشاورزی یا ذی حقان آب همه اطراف قضیه بنشینند و دریک جمع واحد به یک تصمیم برسند و با هم هماهنگ باشند دچار این گونه مشکلات نمی شویم.
امینی در ارتباط با نظارت براین امر یادآور شد: در ماده 26 قانون توزیع آب اداره آب و فاضلاب آمده است که وزارت نیرو می تواند پساب فاضلاب را بفروشد البته به جز پساب فاضلاب شهرستان اصفهان که متعلق به حق آبه داران شرق اصفهان است و با توجه به این موضوع شرکت آب و فاضلاب باید قوانین موضوعه را محور قرار دهد و اگر سرمایه گذاری جدیدی نیاز است به صورت مشارکتی و دیگر انواع، تصفیه خانه ها را به بهترین شکل ممکن تجهیز کنند.
دبیر کانون خبرگان کشاورزی با اعلام این مطلب که این امر جزء حقوق کشاورزان است و مشکل کمبود آب را نیز برطرف می کند تاکید کرد: این کار ضمن اینکه سلامت جامعه را تامین می کند باعث جلوگیری از بسیاری بیماری ها می شود.
امینی با اعلام آمادگی برای تولیّت این کار تحت نظارت دستگاه های متولی اظهار داشت: کانون خبرگان کشاورزی خود عهده دار می شود که این امر را عملیاتی کند زیرا در بخش کشاورزی پتانسیل و ظرفیت های بالقوه ای وجود دارد که اگر در کنار دستگاه های مسئول دولتی قرار بگیرند هم در اجرا و هم در بهره برداری و مدیریت در طول زمان می توانند توفیق کار را چندین برابر کنند.
وی همچنین افزود: به نظر ما هیچ راهی به جز اینکه تعامل برقرار شود وجود ندارد باید با سازماندهی فضاهای موجود و برقراری تعامل سازمان یافته به گونه ای عمل کنیم که در قالب قانون گام برداریم و مسئله آب را با دید قوی تری بنگریم و تلاش کنیم که آب را به مناطق خشک بازگردانیم تا هم کشاورزی رونق گیرد و هم کسانی که به این علت بیکار شده اند به کار خود بازگردند.

مطالب مرتبط:
+جنایت زیست محیطی در زاینده رود
+ پرونده زاینده رود در این وبلاگ
+ استفاده از آب کانالی که به گاوخونی می ریزد بجای سم کش
+ فاجعه نزدیک است؛ فاضلابها زاینده رود را در خود غرق کرد

لینک      نظرات ()      

آخرین نوشته ها شروع پانزدهمین سال فعالیت وبلاگ دوستداران حیوانات و محیط زیست تبرئه انسان, تهمت به حیوان! ثبت یزد در میراث جهانی یونسکو و امید به بازگشت به مسیر توسعه پایدار حراج امنیت! کاشت برنج در روزهای هشدار بی آبی تروجان های آبی، مصیبت تازه زاینده رود! امید بی صدایان وبلاگم همین جاست، صحیح و سالم بعد از نامه جعلی؛ قاچاق یا انتقال قانونی شیرها به تهران؟! تجاوز به زاینده رود / گزارش تصویری
کلمات کلیدی وبلاگ محیط زیست (٦٠٩) اصفهان (٢٤٢) ایران (۱۸٩) حقوق حیوانات (۱٧٧) حیوانات (۱٠٧) زاینده رود (۱٠٢) فرهنگ (٩٦) حیات وحش (۸٧) حمایت از حیوانات (۸٦) میراث فرهنگی (٧٧) سیاست (٧۱) شکار (٥٤) حیوان آزاری (٥۱) سازمان حفاظت محیط زیست (٤۸) خشکی زاینده رود (٤۸) هندوستان (٤٧) ماهی قرمز (٤٧) آب (٤٤) مترو (٤٠) آلودگی محیط زیست (۳٧) عکس (۳٦) حیوان خانگی (۳٥) دیده بان حقوق حیوانات (۳٤) سگ (۳۳) سازمانهای غیر دولتی (۳٢) باغ وحش (۳٢) طنز (۳۱) آموزش (۳٠) جهانی (۳٠) وبلاگستان فارسی (٢۸) وبلاگ (٢٧) گفتگو (٢٦) سلامت (٢٥) انجمن حمایت از حیوانات (٢٢) شبکه سازمانهای غیر دولتی زیست محیطی استان اصفهان (٢٠) وبلاگهای زیست محیطی (٢٠) تخریب (٢٠) موج سبز (٢٠) ساعت زمین (٢٠) عکس جمعه (۱۸) حیوانات شهری (۱۸) آلودگی هوا (۱۸) فقر (۱۸) گاوخونی (۱٧) گرمایش جهانی (۱٧) سیرک (۱٧) قطع درخت (۱٧) گونه در خطر انقراض (۱٧) خشکسالی (۱٦) درخت (۱٦) بهداشت (۱٥) جمعیت (۱٥) پرندگان (۱٤) محیط بان (۱٤) فرهنگ سازی (۱۳) ذبح حیوانات (۱۳) بنیاد جهانی میراث پاسارگاد (۱۳) نگهداری حیوانات (۱٢) تالاب (۱٢) مجلس (۱٢) مردم (۱٢) رسانه (۱۱) اقتصاد (۱۱) دروغ (۱۱) وبلاگ نویسان زیست محیطی (۱۱) سی و سه پل (۱۱) کوشندگان محیط زیست (۱٠) ترجمه (۱٠) نوروز (۱٠) دولت (۱٠) هنر (۱٠) قانون (٩) گربه (٩) حفاظت از محیط زیست (٩) خروس سپید (۸) مینیمال (۸) انتخابات (٧) اینترنت (٧) شهرداری (٧) هنرمندان (٧) ماهی رزمجو (٧) فیسبوک (٧) مناطق حفاظت شده (٧) قوه قضائیه (٧) دولت نهم (٧) شیر ایرانی (٦) یوزپلنگ (٦) صدا و سیما (٦) خلیج فارس (٦) نشان خرس قهوه ای (٦) گیاهخواری (٦) روزنامه (٦) سیزده بدر (٦) دامپزشکی (٦) اعتراض (٦) انسان (٦) شعر (٦) زلزله (٥) فوتبال (٥) نابودی (٥) طبیعت (٥) سد (٥) عقیم کردن (٥) قاچاق حیات وحش (٥) سمندر (٥) بهمنگان (٥) معصومه ابتکار (٥) پالایشگاه (٥) حیوان ستیزی (٥) احمدی نژاد (٤) زیستا (٤) پارازیت (٤) پرشین بلاگ (٤) رئیس جمهور (٤) پایگاه آگاهی رسانی محیط زیست (٤) فرهنگ دره شوری (٤) یاسر انصاری (٤) اگزوتیک پت (٤) فاجعه (٤) کوروش بزرگ (٤) امریکا (٤) گردشگری (٤) شورای شهر (٤) سبز (٤) مرگ (٤) ورزش (٤) سرطان (٤) یلدا (۳) خاتمی (۳) عقاب (۳) زن (۳) ایدز (۳) تاریخ (۳) نفت (۳) کارون (۳) خرافات (۳) جنگل (۳) توسعه پایدار (۳) خوزستان (۳) همایش اشتغال سبز (۳) مناسبت ها (۳) روز مبارزه با خشونت علیه حیوانات (۳) wwf (۳) میراث طبیعی (۳) ماهی آکواریومی (۳) کاریکاتور زیست محیطی (۳) روز زمین (۳) صلح سبز (۳) تغییرات اقلیمی (۳) تلوبزیون (۳) greenblog (۳) شهروند (۳) منابع طبیعی (۳) صنایع (۳) اکوسیستم (۳) پاسخ (٢) آّب (٢) لاک پشت (٢) صرفه جویی (٢) مهدی بوترابی (٢) پارک ملی (٢) انرژی هسته ای (٢) حزب سبز (٢) پناهگاه (٢) بلای طبیعی (٢) عکس های جمعه (٢) دلفیناریوم (٢) آزمایش روی حیوانات (٢) انرژی سبز (٢) مخالف آزمایش روی حیوانات (٢) مناطق طبیعی (٢) جایزه نوروز (٢) حیوانات خاص (٢) تجارت حیوانات (٢) پاکسازی (٢) کودکان (٢) خرس (٢) تنوع زیستی (٢) مهاجرت (٢) زباله (٢) المپیک (٢) دریاچه ارومیه (٢) انرژی (٢) اوباما (٢) کتاب (٢) جشن (٢) شادی (٢) من (٢) خانواده (٢) مطبوعات (٢) خدا (٢) اخلاق (٢) کشاورزی (٢) تهران (٢) آینده (٢) اعتیاد (٢) شعار (۱) حشرات (۱) مهرگان (۱) امنیت (۱) مهرورزی (۱) خشونت (۱) کروبی (۱) ادبیات (۱) اصلاحات (۱) دانشجو (۱) پرشین بلاگ (۱) فیلم (۱) عشق (۱) دانشگاه (۱) نشریه (۱) مسابقه (۱) علم (۱) فلسفه (۱) اروپا (۱) تجمع (۱) خیانت (۱) پاسارگاد (۱) پژوهش (۱) هفت سین (۱) دموکراسی (۱) جنگلهای ابر (۱) جنگ (۱) اخلاقی (۱) جوان (۱) اسب (۱) بزرگداشت (۱) عرب (۱) نذر (۱) مانور آلودگی هوا (۱) آثار تاریخی (۱) دلار (۱) حسادت (۱) طبیعت س (۱) اتلاف آب (۱) تروجانهای آبی (۱) امداد رسانی به حیوانات (۱) چغاخور (۱) مرگ دلفین ها (۱) آندره گرز (۱) تلاش جهانی برای محیط زیست (۱) پاسداری از وطن (۱) پرنده زینتی (۱) امنیت زیستی (۱) باغ پرندگان (۱) دکتر کهرم (۱) میر حسین (۱) معماری سبز (۱) change (۱) پایگاه اطلاع رسانی محیط زیست (۱) مسائل اجتماعی (۱) مواد مخدر (۱) ام اس (۱) mtv (۱) آینده نو (۱) تخل (۱) global warming (۱) شگفتی های آفرینش (۱) ژورنالیست (۱) صنعت سبز (۱) آزبست (۱) مجموعه دروغ ها (۱) روز جهانی وبلاگ (۱) حفظ محیط زیست (۱) قطع برق (۱) گل آقا (۱) اصلاح طلبان (۱) دولت الکترونیک (۱) مافیا (۱) اسبچه خزر (۱) لوئیس فیروز (۱) فاضلاب (۱) حیوان (۱) بمب (۱) نادانی (۱) تنظیم خانواده (۱) روز جهانی محیط زیست (۱)
دوستان من + + فرم اهداء عضو + action on earth-element AN INCONVENIENT TRUTH Animal Science catalogue of life CATICEF Green Iran IUCN List of All Endangered Species Organic Agriculture Second ثـــانیــه TVE (Television Trust for the Environment). UNDP UNEP آبزي دان آبشار و كوه اتحادیه رفع آلودگی های هسته ای آتش‌نوشت اداره کل دامپزشکی اصفهان ارتباط صنعت ارمغان اشک های طبیعت آشیانه سبز میانکاله اعضاي هيأت علمي مؤسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع اقتصاد منابع طبیعی و محیط زیست اقیانوس آبی اکوگیک الفبای آب آلماگل اله تی تی گیلان آلودگی نوری آلودگی های هسته ای آلودگی هوا آموزش برپايي آکواريوم آمیزقلمدون انجمن اسب ایران انجمن پاسداران محيط طبيعی ايران انجمن حاميان سفر ايمن انجمن حمایت از حیوانات اسکاتلند انجمن حمایت از حیوانات امریکا انجمن حمایت از حیوانات انگلستان انجمن حمایت از حیوانات تگزاس انجمن حمایت از حیوانات تهران انجمن حمایت از حیوانات مالزی انجمن حمایت از حیوانات ویرجینیا انجمن حمايت از گربه ها انجمن دوچرخه سواران کوهستان رشت انجمن دوست داران محیط زیست انجمن سرزمین ما انجمن شوکای کرمانشاه انجمن علمی بیابان انجمن متخصصین علوم دام ایران انجمن نسیم سراب آناهیتا کنگاور انجمن يوزپلنگ آسيايي آنچه نمي دانيم نيز با ارزش است انستيتو آب و هوا اهواز سبز آوای سبز آوای فاخته آوای محیط زیست آونگ خاطره های ما ایران سبز ايران نامه ایرانیان گواه ایرانیان وبلاگ نویس در مالزی ایستاده زیر باران با طبیعت بالابان بام ایران بانک اطلاعات بخشی از زندگی براي طبيعت بلاگ نيوز بنیاد آزادی، رشد و آبادانی ایران-باران به کجا پناه ببریم بهار زمستانی بیولوژی و بیوتکنولوژی کشاورزی پرانتز پرشين تونز پرندگان ایران پریمک پژوهش در تاریخ ایران پلنگ زخمی پيام سبز پیچ گوشتی پیدا پنهان تابناک تاکستان تحقیق_تکنولوژی_توسعه_محیط زیست تقليل لايه ازن تلاش ايرانيان گياهخوار تلاش براي حيوانات مشهد تنوع زيستي توسعه پایدار جامعه جهاني حمايت از حيوانات جایی برای همه جبهه سبز همدان جستجوگر محیط زیست جمعیت حمایت از منابع طبیعی و محیط زیست جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست اصفهان جمعیت طبیعت یاران جمعیت کویر سبز جنبش ایرانیان مخالف سیرک حیوانات جنگل جنگلبان شهید ناصر پیروی جنگلهای کرانه خليج فارس چشم انداز چشم به چشم چشمهای همیشه بیدارزمین _محیط زیست حامی گرگ های ایران حفظ محيط زيست اساس توسعه پايدار حمايت از حقوق حیوانات حمايت از حيوانات بي خانمان حمایت از حیوانات و محیط زیست حمایت از حیوانات/نیلوفر حیوانات آموزه های خلقت حيوانات ايران حيوانات هم همانند انسان حق زندگي دارند خاک خوب خانه مطبوعات و خبرنگاران اصفهان خانه وبلاگ درویش خانواده سبز خبرخوان سبز خبرگزاری ایسنا خبرگزاری ایلنا خبرگزاری کشاورزی خبرنامه ی مالزی خبرهای اکسیژن خبری تحلیلی نو اندیش خدای من خرده گیری دانشجوی دامپزشکی دانشجویان محیط زیست تهران شمال دانشجويان محيط زيست کرج دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان در انتظار باران درخواست انتشار یادگارهای ماندگار دردسرهای یک دامپزشک درک زیباییهای حیات دفترچه ی ممنوع دکتر غلامعلی بسکی دکتر هومن دلتنگی های مادر زمین دنکیشوت معمار دنيای زير آب دنیای زیر آب دوچرخه سواری برای صلح دور روزگاران دوستداران حیوانات و طبیعت دوستداران حیوانات و محیط زیست در اعتماد ملی دوستداران حيوانات و محیط زیست در ايسنا دوستداران حيوانات و محیط زیست در ايسنا دیده بان حیوانات ایران دیده بان کوهستان ديده بان محيط زيست ايران دیده بان میانکاله دیر تش باد راپورتهای یومیه رادیکال سبز رادیو وبلاگستان رستاخیز سبز رفتن رسيدن است رفقای شیلاتی روایت روزنامه اصفهان امروز روزنامه اعتماد روزنامه اعتماد ملی روزنامه تايمز روزنامه تفاهم روزنامه خبر ورزشی روزنامه سرمایه روزنامه شرق روزنامه کارگزاران روزنامه هم میهن روزنامه همبستگی زادگاهم ایران است، فرزند ایرانم زمین انسان ها زمین سیاره زنده زمین ما زمین ما زن نوشت زیتون زيست بان زیست محیطی کوچک زیستن حق همیشگی حیوانات است زیگ زاگ های ذهنی یک خبرنگار سایت انجمن های تخصصی محیط زیست سایت ایرانیان گیاهخوار سایت بانو انوشه انصاری سايت تخصصی ماهيان آکواريومی سایت خبری بهار سایت خبری تحلیلی زیست بوم سایت مرجع متخصصین ایران سبز کوه بختیاری سبز نوشته های من سبزگامان سرباز زمین سردبیر: خودم سرو آزاد سکوت سلامت نیوز سلول سوپرپوزیشن سید محمد خاتمی شهر خرم آباد شهر سالم شهرزاد ایرانی شهرمن M.I.S صد سال تنهايی صداهای جهانی صدای آسمان صدای دامپزشکی ایران صفحه محيط زيست نشنال جيوگرافيك صلح سبز بین الملل صلح،حقوق بشر،محیط زیست صندوق تسهیلات جهانی محیط زیست طبیعت ایران طبیعت بختیاری طبیعت زیبای ایران طبيعت سبز بجنورد طبیعت سیستان طبیعت و حیات وحش طبیعت و حیوانات طبیعت وحشی طبیعت،فرهنگ، زندگی،دانش، آینده طراحی با طبيعت عرصه سوم علائم گرم شدن کره زمین علیه تخریب محیط زیست فاکوليت فریاد خروشان فصل سبز فوتوبلاگ در انتظار باران قناری كانون ديده بانان زمين كشاورزی ارگانیک كنوانسيون تغيير آب و هوا کابل پرس کاغذ کاربن کانون دامپزشک سفید کانون دوستداران حیوانات کانون زیست شناسی کانون عالی گسترش فضای سبز و حفظ محیط زیست ایران کانون مطالعات استراتژيک آب و محیط زيست کاه گل کلاغ (زرین دخت عالی) کلام من۷۸۶ کلینیک دامپزشکی پرشین کهن دیار کیمیای سبز گازهای گلخانه ای گالري طبيعت سبز گاه نوشت های باران گربه ايراني گردش در طبيعت ايران گردش در طبيعت ايران گرگ تنها گرگ خاکستري گروه پیگیری اصلاح قوانین و مقررات NGOs گرین بلاگ-مهدی گریوان گلچین زیست گهواره سبز گوناگون از زيست شناسي گونه های در خطر انفراض گوهر سبز گیاهان دارویی آکش گیاهخواری،حمایت از حیوانات لحظه هایی که می گذرند لیست وبلاگهای زیست محیطی مادرم زمین ماندانا مجله زندگی سالم محيط بان محیط بان محیط بان بدون مرز محیط برای زندگی محیط زیست محیط زیست البرز محيط زيست بافق محیط زیست دانشگاه اهواز محيط زيست در جام حم محيط زيست در همشهری محیط زیست دماوند محیط زیست زمین محيط زيست سرزمين من محیط زیست همدان محیط زیست و اخلاق محیط زیست-دوزيستان ايران مخالف شکار و شکارچی مدیریت کشاورزی مرتع و مرتعداري در ايران مرد خاکي مطالعات زیستی معجزه ای به نام زمین من و MS من و گربه ها من و ویلی منابع طبيعي منم محیط بان مهار بيابان زايي مهندس اکبر همدانيــــان مهندسی محيط زيست موج سبز موسسه حفاظت محیط زیست آمریکا میراث ماندگار گچساران و باشت- سبزگامان میهن سبز نشريه الکترونيکي داروگ نصفهان نگذار به بادبادکها شلیک کنند نور شب نوشته های سبز همستر ايران همنهاد همین جا روی زمین هواداران پرشين بلاگ اصفهان هوبره واگويه هاي نانوشته وب نوشت وبگاه کویرهای ایران وبلاگ جمعی از طلاب وبلاگ دکتر ناصر کرمی وبلاگ فهیمه خضر حیدری وبلاگ گروه حیات وحش ایران وبلاگ مهدی بوترابی وسایل نقلیه سبز یاوران محیط زیست سیمره دره شهر یخاب یک روان پزشک انجمن حمایت از کشاورزان شهرستان اصفهان بوم سا گرافیست کوچولو جانوربان شهروحش طبیعت زنده،نبض زندگی وت پارس اشک یلدا