سپهر سلیمی
وبلاگ سپهر سلیمی
آرشیو وبلاگ
      دوستداران حیوانات و محیط زیست (حیوانات، محیط زیست، میراث طبیعی و فرهنگی)
گزارش روزنامه کیهان از آلودگی برنج‌های وارداتی نویسنده: سپهر سلیمی - شنبه ۱ تیر ۱۳٩٢

روزنامه کیهان: آلودگی برنج هندی وارداتی مدتی است که فکر مردم را به خود مشغول کرده است.
تکلیف هم در این زمینه روشن نیست، مقام مسئولی وارد موضوع نمی‌شود تا مردم براساس اظهارنظر او بدانند آیا باید این نوع برنج را مصرف کنند یا خیر.
مردم نمی‌دانند واردکننده این نوع برنج چه کسانی هستند و آیا مورد تایید ناظران بخش سلامت کشور هست. ولی آنچه مسلم است و در گذشته نیز شاهد بوده‌ایم منافع واردکننده یا واردکنندگان ظاهرا بر سلامت مردم ترجیح دارد. در یک گزارش رسمی که سال 1388 منتشر شده پس از اعلام آلودگی برنج‌های وارداتی، دانشمندان هندی به آلودگی برخی از زمین‌های کشاورزی هند به سرب و آرسنیک اذعان کرده و آلودگی برنج‌های کشت شده در مناطق مذکور را تایید نمودند.


در همان سال (شهریورماه 1388) روزنامه کیهان بطور جدی وارد بحث برنج‌های آلوده شد و با رئیس وقت اداره کل استاندارد استان تهران در این زمینه به گفت‌وگو پرداخت. وی ضمن تایید غیر استاندارد بودن 13 نوع برنج موجود در بازار گفت: کارشناسان این اداره با جمع‌آوری نمونه‌هایی از چند نوع برنج خارجی وارداتی اقدام به آزمایش در مورد میزان سم نمودند و پس از این آزمایش‌ها مشخص شد 13 نوع برنج آلوده به سرب، آرسنیک و کادمیوم است.
تدوین قانون حد مجاز آرسنیک
به دنبال طرح موضوع آلودگی برنج‌های هندی وارداتی در روزها و هفته‌های اخیر دوباره به سراغ مهندس «مهدی پورهاشم» رئیس سابق اداره کل استاندارد استان تهران رفتیم و با وی درباره برنج‌های هندی به گفت‌وگو نشستیم.
از وی ابتدا نظرش را از داستان برنج‌های آلوده که چند سالی است از آن می‌گذرد و امروز مجددا مطرح شده پرسیدم که گفت: نظر من مهم نیست، نظر دنیا را نگاه کنید. ما هنوز به دنبال آن هستیم که ببینیم آیا برنج‌های هندی آلوده بودند، در حالی که همه می‌دانند احتمال وقوع آلودگی محصولات کشاورزی به فلزات سنگین وجود دارد. اینکه ما بخواهیم وجود آلودگی را کتمان یا اثبات کنیم نمی‌دانم چه اهمیتی ممکن است داشته باشد ولی کاری که من آن زمان کردم فقط اطلاع‌رسانی بود قبل از اینکه خسارت زیادی پرداختم که به فکر باشم.
از او درباره همه‌ای که می‌دانند محصولات کشاورزی احتمالا آلوده به فلزات سنگین باشد چه کسانی هستند پرسیدم که در پاسخ گفت: قانون‌گذاران مانند سازمان بین‌المللی کدکس، مسئولین بهداشت و سلامت مردم در دنیا و ایران و حتی تولیدکنندگان. مهندس پورهاشم در پاسخ به این سوال که بازتاب حرکت شما برای اثبات آلودگی برنج‌های هندی چه بود گفت: در داخل کشور، من از انجام کارهای ارزشمندتری که ممکن بود آورده‌های ملی و بین‌المللی مناسبی داشته باشد منع شدم، دیگران هم بعد از من با جسارت کمتری به حوزه مسئولیت‌های خود نگاه کردند. فکر نکنید مسئولین نمی‌دانند که حبوبات یکی از مهمترین محصولات کشاورزی به فلزات سنگین آلوده نیست و با توجه به این همه مطلب در سایت‌ها و رسانه‌ها از مانده آفت‌کش‌ها، کسی نمی‌داند که اهمیت بیماری‌زایی آن چیست، ولی همه می‌دانند که اگر دست در لانه زنبور کنند بدجور آسیب می‌بینند.
و اما درباره بازتاب جهانی پس از پیگیری‌های آن زمان که داستان برنج‌های آلوده را تعقیب می‌کردیم و با افشاگری‌های انجام شده برای نخستین بار حد مجاز آرسنیک در سازمان بین‌المللی کدکس تدوین شد. از پورهاشم پرسیدم ظاهرا هنوز موضوع برنج و فلزات سنگین را پیگیری می‌کنید که گفت: فلزات سنگین در برنج من را پیگیری می‌کند و هر از گاهی به سراغم می‌آیند و نمی‌دانم به جهت توبیخ است یا تشویق و یا کشف واقعیت. البته اگر توبیخ باشد به جان می‌خرم، چرا که دعای 70 میلیون نفر در ایران و بسیاری در دنیا به جهت ایجاد سونامی درباره این موضوع توسط ایران برای سلامتی مردم خوشحالم می‌کند. اگر تشویق باشد فکر می‌کنم عادلانه نیست زیرا کاری که وظیفه‌ام بوده است انجام شده و احتمالا در سرعت بخشیدن و توجه به سلامت مردم و کنترل کیفیت قصور داشته‌ام.
داستان سال 88
پس از افشای آلوده بودن 13 نوع برنج وارداتی در شهریورماه سال 88، مسئولین وزارت بهداشت و استاندارد کل به تکاپو افتادند و اصرار داشتند که برنج‌های وارداتی آلوده نیست. ولی آزمایشات انجام شده توسط استاندارد تهران این موضوع را یعنی آلوده بودن برنج‌های هندی را تایید می‌کرد. از مهندس پورهاشم در این باره پرسیدم و او نحوه کار تست را توضیح داد و گفت: برای اطمینان بیشتر برنج‌های نمونه و جمع‌آوری شده از بازار را به 4 آزمایشگاه برای تست فرستادم. آزمایشگاه سازمان انرژی اتمی، آزمایشگاه بین‌المللی ‌IUI تهران، آزمایشگاه جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران و برای یک آزمایشگاه معتبر در آلمان نیز ارسال کردم.
جواب همه آزمایشگاهها مثبت بود و وجود سهم ارسنیک را تایید کردند. و بنده نیز طبق ماده 4 قانون استاندارد که تصریح دارد اینگونه موارد باید اعلام عمومی شود آنرا رسانه‌ای کردم. پس از آن عکس‌العمل‌ها شروع شد.
مدیرکل وقت غذا و داروی وزارت بهداشت اعلام کرد ما نیز برنج‌ها را تست می‌کنیم. در کمتر از 48 ساعت وزیر وقت بهداشت در مصاحبه‌ای اعلام کرد آزمایشات ما نشان می‌دهد برنج ما آلودگی ندارد، در حالیکه آزمایشات ما 6 روز تا یک هفته بطول انجامید تا نتایج مشخص شد ولی آنها ظرف 48 ساعت نتیجه‌گیری کرده بودند. مهندس پورهاشم در پاسخ به این سوال که کمیسیون کشاورزی مجلس نیز در آن زمان به موضوع ورود کرد، نتیجه چه شد گفت: در جلسه‌ای که با حضور نمایندگان و معاونین وزارت جهاد کشاورزی، بهداشت، بازرگانی، گمرک و رئیس موسسه استاندارد داشتیم موضوع بحث شد و در سوابق کمیسیون موجود است. رئیس محترم کمیسیون کشاورزی از وزیر محترم وقت بهداشت پرسید آیا برنج‌ها را تست کرده‌اید ایشان در پاسخ گفت:» خیر، تست نکرده‌ایم. در نهایت مقرر شد نمونه‌گیری انجام شود و در آزمایشگاه دانشکده علوم دانشگاه تهران تست انجام گیرد و نتیجه به کمیسیون اعلام شود که متاسفانه عملا این اتفاق نیفتاد. بالاخره مقرر شد با حضور نماینده استاندارد تهران تست در آزمایشگاه وزارت بهداشت انجام شود که نماینده استاندارد تهران تست وزارت بهداشت را تایید نکرد و موضوع را به رئیس استاندارد کل بصورت مکتوب گزارش کرد.
نماینده در گزارش خود نوشت: اینجانب بر حسب وظیفه انسانی، وجدانی و علمی، مراحل انجام آزمایش و اختلاف نظرها را ارایه می‌نمایم.
اختلاف تنها در روش آماده‌سازی نیست بلکه روش‌های دستگاهی نیز که خوانش اعداد با آن صورت می‌گیرد از نظر اینجانب که سالهاست سابقه کار دستگاهی دارم با خطای زیادی همراه است و در حدی است که با توجه به رقیق بودن محلول‌ها می‌تواند به پاسخ کاملا نادرست منجر شود. در خاتمه با کمال احترام به مدیران و کارشناسان اداره آزمایشگاههای معاونت غذا و دارو (وزارت بهداشت) با توجه به تفاوت جدی روش‌ها در کلیه مراحل آزمون اعلام می‌دارد نتایج بدست آمده مورد تایید اینجانب نمی‌باشد.
مجلس بررسی می‌کند
سال 88 با مداخله مجلس و تکرار آزمایش‌ها، آلودگی درصدی از برنج‌های وارداتی بخصوص برنج هندی محرز و اعلام شد. مطالبه مردم به منزله هشداری برای وارد کنندگان رسمی و غیررسمی موجب شد تا دقت بیشتری در انتخاب محصولات شود، اما متاسفانه گزارشهای منتشر شده ماههای اخیر ورود گسترده برنج‌های آلوده نه تنها از هندوستان که از برخی کشورهای همسایه را نیز نشان می‌دهد. نتایج یک تحقیق از 12 کشور در 4 قاره مختلف جهان نشان داد.
محصول برنج بنگلادش و سریلانکا بیشترین سطح کادمیم را دارد و فلز سنگینی است که برنامه محیط‌زیست سازمان ملل آن را یک ماده سمی خوانده و موجب سرطان، نارسایی کلیوی و دیگر بیماری‌ها می شود. در همین رابطه گفت‌وگویی را با دکتر حسینعلی شهریاری عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی انجام دادیم. وی در پاسخ به این سوال که آیا مجلس و به خصوص کمیسیون بهداشت موضوع برنج‌های آلوده را پیگیری خواهد کرد گفت: قطعا این هفته در کمیسیون موضوع را به بحث خواهیم گذاشت و تصمیم‌گیری می‌شود. وی افزود: نظر همکاران در وزارت بهداشت و استاندارد که دو سازمان مرجع هستند درباره برنج‌های وارداتی را خواهیم گرفت و اگر به این نتیجه برسند که آلوده است برای واردات تصمیم خواهیم گرفت.

لینک      نظرات ()      

آخرین نوشته ها شروع پانزدهمین سال فعالیت وبلاگ دوستداران حیوانات و محیط زیست تبرئه انسان, تهمت به حیوان! ثبت یزد در میراث جهانی یونسکو و امید به بازگشت به مسیر توسعه پایدار حراج امنیت! کاشت برنج در روزهای هشدار بی آبی تروجان های آبی، مصیبت تازه زاینده رود! امید بی صدایان وبلاگم همین جاست، صحیح و سالم بعد از نامه جعلی؛ قاچاق یا انتقال قانونی شیرها به تهران؟! تجاوز به زاینده رود / گزارش تصویری
کلمات کلیدی وبلاگ محیط زیست (٦٠٩) اصفهان (٢٤٢) ایران (۱۸٩) حقوق حیوانات (۱٧٧) حیوانات (۱٠٧) زاینده رود (۱٠٢) فرهنگ (٩٦) حیات وحش (۸٧) حمایت از حیوانات (۸٦) میراث فرهنگی (٧٧) سیاست (٧۱) شکار (٥٤) حیوان آزاری (٥۱) سازمان حفاظت محیط زیست (٤۸) خشکی زاینده رود (٤۸) هندوستان (٤٧) ماهی قرمز (٤٧) آب (٤٤) مترو (٤٠) آلودگی محیط زیست (۳٧) عکس (۳٦) حیوان خانگی (۳٥) دیده بان حقوق حیوانات (۳٤) سگ (۳۳) سازمانهای غیر دولتی (۳٢) باغ وحش (۳٢) طنز (۳۱) آموزش (۳٠) جهانی (۳٠) وبلاگستان فارسی (٢۸) وبلاگ (٢٧) گفتگو (٢٦) سلامت (٢٥) انجمن حمایت از حیوانات (٢٢) شبکه سازمانهای غیر دولتی زیست محیطی استان اصفهان (٢٠) وبلاگهای زیست محیطی (٢٠) تخریب (٢٠) موج سبز (٢٠) ساعت زمین (٢٠) عکس جمعه (۱۸) حیوانات شهری (۱۸) آلودگی هوا (۱۸) فقر (۱۸) گاوخونی (۱٧) گرمایش جهانی (۱٧) سیرک (۱٧) قطع درخت (۱٧) گونه در خطر انقراض (۱٧) خشکسالی (۱٦) درخت (۱٦) بهداشت (۱٥) جمعیت (۱٥) پرندگان (۱٤) محیط بان (۱٤) فرهنگ سازی (۱۳) ذبح حیوانات (۱۳) بنیاد جهانی میراث پاسارگاد (۱۳) نگهداری حیوانات (۱٢) تالاب (۱٢) مجلس (۱٢) مردم (۱٢) رسانه (۱۱) اقتصاد (۱۱) دروغ (۱۱) وبلاگ نویسان زیست محیطی (۱۱) سی و سه پل (۱۱) کوشندگان محیط زیست (۱٠) ترجمه (۱٠) نوروز (۱٠) دولت (۱٠) هنر (۱٠) قانون (٩) گربه (٩) حفاظت از محیط زیست (٩) خروس سپید (۸) مینیمال (۸) انتخابات (٧) اینترنت (٧) شهرداری (٧) هنرمندان (٧) ماهی رزمجو (٧) فیسبوک (٧) مناطق حفاظت شده (٧) قوه قضائیه (٧) دولت نهم (٧) شیر ایرانی (٦) یوزپلنگ (٦) صدا و سیما (٦) خلیج فارس (٦) نشان خرس قهوه ای (٦) گیاهخواری (٦) روزنامه (٦) سیزده بدر (٦) دامپزشکی (٦) اعتراض (٦) انسان (٦) شعر (٦) زلزله (٥) فوتبال (٥) نابودی (٥) طبیعت (٥) سد (٥) عقیم کردن (٥) قاچاق حیات وحش (٥) سمندر (٥) بهمنگان (٥) معصومه ابتکار (٥) پالایشگاه (٥) حیوان ستیزی (٥) احمدی نژاد (٤) زیستا (٤) پارازیت (٤) پرشین بلاگ (٤) رئیس جمهور (٤) پایگاه آگاهی رسانی محیط زیست (٤) فرهنگ دره شوری (٤) یاسر انصاری (٤) اگزوتیک پت (٤) فاجعه (٤) کوروش بزرگ (٤) امریکا (٤) گردشگری (٤) شورای شهر (٤) سبز (٤) مرگ (٤) ورزش (٤) سرطان (٤) یلدا (۳) خاتمی (۳) عقاب (۳) زن (۳) ایدز (۳) تاریخ (۳) نفت (۳) کارون (۳) خرافات (۳) جنگل (۳) توسعه پایدار (۳) خوزستان (۳) همایش اشتغال سبز (۳) مناسبت ها (۳) روز مبارزه با خشونت علیه حیوانات (۳) wwf (۳) میراث طبیعی (۳) ماهی آکواریومی (۳) کاریکاتور زیست محیطی (۳) روز زمین (۳) صلح سبز (۳) تغییرات اقلیمی (۳) تلوبزیون (۳) greenblog (۳) شهروند (۳) منابع طبیعی (۳) صنایع (۳) اکوسیستم (۳) پاسخ (٢) آّب (٢) لاک پشت (٢) صرفه جویی (٢) مهدی بوترابی (٢) پارک ملی (٢) انرژی هسته ای (٢) حزب سبز (٢) پناهگاه (٢) بلای طبیعی (٢) عکس های جمعه (٢) دلفیناریوم (٢) آزمایش روی حیوانات (٢) انرژی سبز (٢) مخالف آزمایش روی حیوانات (٢) مناطق طبیعی (٢) جایزه نوروز (٢) حیوانات خاص (٢) تجارت حیوانات (٢) پاکسازی (٢) کودکان (٢) خرس (٢) تنوع زیستی (٢) مهاجرت (٢) زباله (٢) المپیک (٢) دریاچه ارومیه (٢) انرژی (٢) اوباما (٢) کتاب (٢) جشن (٢) شادی (٢) من (٢) خانواده (٢) مطبوعات (٢) خدا (٢) اخلاق (٢) کشاورزی (٢) تهران (٢) آینده (٢) اعتیاد (٢) شعار (۱) حشرات (۱) مهرگان (۱) امنیت (۱) مهرورزی (۱) خشونت (۱) کروبی (۱) ادبیات (۱) اصلاحات (۱) دانشجو (۱) پرشین بلاگ (۱) فیلم (۱) عشق (۱) دانشگاه (۱) نشریه (۱) مسابقه (۱) علم (۱) فلسفه (۱) اروپا (۱) تجمع (۱) خیانت (۱) پاسارگاد (۱) پژوهش (۱) هفت سین (۱) دموکراسی (۱) جنگلهای ابر (۱) جنگ (۱) اخلاقی (۱) جوان (۱) اسب (۱) بزرگداشت (۱) عرب (۱) نذر (۱) مانور آلودگی هوا (۱) آثار تاریخی (۱) دلار (۱) حسادت (۱) طبیعت س (۱) اتلاف آب (۱) تروجانهای آبی (۱) امداد رسانی به حیوانات (۱) چغاخور (۱) مرگ دلفین ها (۱) آندره گرز (۱) تلاش جهانی برای محیط زیست (۱) پاسداری از وطن (۱) پرنده زینتی (۱) امنیت زیستی (۱) باغ پرندگان (۱) دکتر کهرم (۱) میر حسین (۱) معماری سبز (۱) change (۱) پایگاه اطلاع رسانی محیط زیست (۱) مسائل اجتماعی (۱) مواد مخدر (۱) ام اس (۱) mtv (۱) آینده نو (۱) تخل (۱) global warming (۱) شگفتی های آفرینش (۱) ژورنالیست (۱) صنعت سبز (۱) آزبست (۱) مجموعه دروغ ها (۱) روز جهانی وبلاگ (۱) حفظ محیط زیست (۱) قطع برق (۱) گل آقا (۱) اصلاح طلبان (۱) دولت الکترونیک (۱) مافیا (۱) اسبچه خزر (۱) لوئیس فیروز (۱) فاضلاب (۱) حیوان (۱) بمب (۱) نادانی (۱) تنظیم خانواده (۱) روز جهانی محیط زیست (۱)
دوستان من + + فرم اهداء عضو + action on earth-element AN INCONVENIENT TRUTH Animal Science catalogue of life CATICEF Green Iran IUCN List of All Endangered Species Organic Agriculture Second ثـــانیــه TVE (Television Trust for the Environment). UNDP UNEP آبزي دان آبشار و كوه اتحادیه رفع آلودگی های هسته ای آتش‌نوشت اداره کل دامپزشکی اصفهان ارتباط صنعت ارمغان اشک های طبیعت آشیانه سبز میانکاله اعضاي هيأت علمي مؤسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع اقتصاد منابع طبیعی و محیط زیست اقیانوس آبی اکوگیک الفبای آب آلماگل اله تی تی گیلان آلودگی نوری آلودگی های هسته ای آلودگی هوا آموزش برپايي آکواريوم آمیزقلمدون انجمن اسب ایران انجمن پاسداران محيط طبيعی ايران انجمن حاميان سفر ايمن انجمن حمایت از حیوانات اسکاتلند انجمن حمایت از حیوانات امریکا انجمن حمایت از حیوانات انگلستان انجمن حمایت از حیوانات تگزاس انجمن حمایت از حیوانات تهران انجمن حمایت از حیوانات مالزی انجمن حمایت از حیوانات ویرجینیا انجمن حمايت از گربه ها انجمن دوچرخه سواران کوهستان رشت انجمن دوست داران محیط زیست انجمن سرزمین ما انجمن شوکای کرمانشاه انجمن علمی بیابان انجمن متخصصین علوم دام ایران انجمن نسیم سراب آناهیتا کنگاور انجمن يوزپلنگ آسيايي آنچه نمي دانيم نيز با ارزش است انستيتو آب و هوا اهواز سبز آوای سبز آوای فاخته آوای محیط زیست آونگ خاطره های ما ایران سبز ايران نامه ایرانیان گواه ایرانیان وبلاگ نویس در مالزی ایستاده زیر باران با طبیعت بالابان بام ایران بانک اطلاعات بخشی از زندگی براي طبيعت بلاگ نيوز بنیاد آزادی، رشد و آبادانی ایران-باران به کجا پناه ببریم بهار زمستانی بیولوژی و بیوتکنولوژی کشاورزی پرانتز پرشين تونز پرندگان ایران پریمک پژوهش در تاریخ ایران پلنگ زخمی پيام سبز پیچ گوشتی پیدا پنهان تابناک تاکستان تحقیق_تکنولوژی_توسعه_محیط زیست تقليل لايه ازن تلاش ايرانيان گياهخوار تلاش براي حيوانات مشهد تنوع زيستي توسعه پایدار جامعه جهاني حمايت از حيوانات جایی برای همه جبهه سبز همدان جستجوگر محیط زیست جمعیت حمایت از منابع طبیعی و محیط زیست جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست اصفهان جمعیت طبیعت یاران جمعیت کویر سبز جنبش ایرانیان مخالف سیرک حیوانات جنگل جنگلبان شهید ناصر پیروی جنگلهای کرانه خليج فارس چشم انداز چشم به چشم چشمهای همیشه بیدارزمین _محیط زیست حامی گرگ های ایران حفظ محيط زيست اساس توسعه پايدار حمايت از حقوق حیوانات حمايت از حيوانات بي خانمان حمایت از حیوانات و محیط زیست حمایت از حیوانات/نیلوفر حیوانات آموزه های خلقت حيوانات ايران حيوانات هم همانند انسان حق زندگي دارند خاک خوب خانه مطبوعات و خبرنگاران اصفهان خانه وبلاگ درویش خانواده سبز خبرخوان سبز خبرگزاری ایسنا خبرگزاری ایلنا خبرگزاری کشاورزی خبرنامه ی مالزی خبرهای اکسیژن خبری تحلیلی نو اندیش خدای من خرده گیری دانشجوی دامپزشکی دانشجویان محیط زیست تهران شمال دانشجويان محيط زيست کرج دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان در انتظار باران درخواست انتشار یادگارهای ماندگار دردسرهای یک دامپزشک درک زیباییهای حیات دفترچه ی ممنوع دکتر غلامعلی بسکی دکتر هومن دلتنگی های مادر زمین دنکیشوت معمار دنيای زير آب دنیای زیر آب دوچرخه سواری برای صلح دور روزگاران دوستداران حیوانات و طبیعت دوستداران حیوانات و محیط زیست در اعتماد ملی دوستداران حيوانات و محیط زیست در ايسنا دوستداران حيوانات و محیط زیست در ايسنا دیده بان حیوانات ایران دیده بان کوهستان ديده بان محيط زيست ايران دیده بان میانکاله دیر تش باد راپورتهای یومیه رادیکال سبز رادیو وبلاگستان رستاخیز سبز رفتن رسيدن است رفقای شیلاتی روایت روزنامه اصفهان امروز روزنامه اعتماد روزنامه اعتماد ملی روزنامه تايمز روزنامه تفاهم روزنامه خبر ورزشی روزنامه سرمایه روزنامه شرق روزنامه کارگزاران روزنامه هم میهن روزنامه همبستگی زادگاهم ایران است، فرزند ایرانم زمین انسان ها زمین سیاره زنده زمین ما زمین ما زن نوشت زیتون زيست بان زیست محیطی کوچک زیستن حق همیشگی حیوانات است زیگ زاگ های ذهنی یک خبرنگار سایت انجمن های تخصصی محیط زیست سایت ایرانیان گیاهخوار سایت بانو انوشه انصاری سايت تخصصی ماهيان آکواريومی سایت خبری بهار سایت خبری تحلیلی زیست بوم سایت مرجع متخصصین ایران سبز کوه بختیاری سبز نوشته های من سبزگامان سرباز زمین سردبیر: خودم سرو آزاد سکوت سلامت نیوز سلول سوپرپوزیشن سید محمد خاتمی شهر خرم آباد شهر سالم شهرزاد ایرانی شهرمن M.I.S صد سال تنهايی صداهای جهانی صدای آسمان صدای دامپزشکی ایران صفحه محيط زيست نشنال جيوگرافيك صلح سبز بین الملل صلح،حقوق بشر،محیط زیست صندوق تسهیلات جهانی محیط زیست طبیعت ایران طبیعت بختیاری طبیعت زیبای ایران طبيعت سبز بجنورد طبیعت سیستان طبیعت و حیات وحش طبیعت و حیوانات طبیعت وحشی طبیعت،فرهنگ، زندگی،دانش، آینده طراحی با طبيعت عرصه سوم علائم گرم شدن کره زمین علیه تخریب محیط زیست فاکوليت فریاد خروشان فصل سبز فوتوبلاگ در انتظار باران قناری كانون ديده بانان زمين كشاورزی ارگانیک كنوانسيون تغيير آب و هوا کابل پرس کاغذ کاربن کانون دامپزشک سفید کانون دوستداران حیوانات کانون زیست شناسی کانون عالی گسترش فضای سبز و حفظ محیط زیست ایران کانون مطالعات استراتژيک آب و محیط زيست کاه گل کلاغ (زرین دخت عالی) کلام من۷۸۶ کلینیک دامپزشکی پرشین کهن دیار کیمیای سبز گازهای گلخانه ای گالري طبيعت سبز گاه نوشت های باران گربه ايراني گردش در طبيعت ايران گردش در طبيعت ايران گرگ تنها گرگ خاکستري گروه پیگیری اصلاح قوانین و مقررات NGOs گرین بلاگ-مهدی گریوان گلچین زیست گهواره سبز گوناگون از زيست شناسي گونه های در خطر انفراض گوهر سبز گیاهان دارویی آکش گیاهخواری،حمایت از حیوانات لحظه هایی که می گذرند لیست وبلاگهای زیست محیطی مادرم زمین ماندانا مجله زندگی سالم محيط بان محیط بان محیط بان بدون مرز محیط برای زندگی محیط زیست محیط زیست البرز محيط زيست بافق محیط زیست دانشگاه اهواز محيط زيست در جام حم محيط زيست در همشهری محیط زیست دماوند محیط زیست زمین محيط زيست سرزمين من محیط زیست همدان محیط زیست و اخلاق محیط زیست-دوزيستان ايران مخالف شکار و شکارچی مدیریت کشاورزی مرتع و مرتعداري در ايران مرد خاکي مطالعات زیستی معجزه ای به نام زمین من و MS من و گربه ها من و ویلی منابع طبيعي منم محیط بان مهار بيابان زايي مهندس اکبر همدانيــــان مهندسی محيط زيست موج سبز موسسه حفاظت محیط زیست آمریکا میراث ماندگار گچساران و باشت- سبزگامان میهن سبز نشريه الکترونيکي داروگ نصفهان نگذار به بادبادکها شلیک کنند نور شب نوشته های سبز همستر ايران همنهاد همین جا روی زمین هواداران پرشين بلاگ اصفهان هوبره واگويه هاي نانوشته وب نوشت وبگاه کویرهای ایران وبلاگ جمعی از طلاب وبلاگ دکتر ناصر کرمی وبلاگ فهیمه خضر حیدری وبلاگ گروه حیات وحش ایران وبلاگ مهدی بوترابی وسایل نقلیه سبز یاوران محیط زیست سیمره دره شهر یخاب یک روان پزشک انجمن حمایت از کشاورزان شهرستان اصفهان بوم سا گرافیست کوچولو جانوربان شهروحش طبیعت زنده،نبض زندگی وت پارس اشک یلدا