سپهر سلیمی
وبلاگ سپهر سلیمی
آرشیو وبلاگ
      دوستداران حیوانات و محیط زیست (حیوانات، محیط زیست، میراث طبیعی و فرهنگی)
قوچ مرده در کنار دریاچه ارومیه نویسنده: سپهر سلیمی - دوشنبه ٢ شهریور ۱۳٩٤

قوچی که از جزیره کبودان دریاچه ارومیه به امید آب و علوفه بیرون آمده و نهایتا زمین گیر شده بود/ 30 مرداد 94 / عکس از سپهر سلیمی

لینک      نظرات ()      

نکته ای از اعتراضات زیست محیطی مردم برای دریاچه ارومیه در غیاب NGO ها نویسنده: سپهر سلیمی - یکشنبه ۱۳ شهریور ۱۳٩٠

در روزهای گذشته و پس از آنکه مجلس شورای اسلامی به دو فوریت طرح آبرسانی به دریاچه ارومیه رای نداد شاهد ایجاد حساسیت عمومی نسبت به سرنوشت دریاچه ارومیه در سراسر ایران و بویژه استانهای آذربایجان غربی و شرقی بوده ایم. اعتراضاتی که علیرغم سانسور در برخی رسانه های داخلی ولی همچنان ادامه دارد و نشانه های این اعتراضات مردمی را می توان در سخنان و توجه نمایندگان مجلس آن منطقه و امام جمعه شهر ارومیه نسبت به سرنوست دریاچه ارومیه در روزهای گذشته جستجو کرد .
در خصوص اعتراضات به سرنوشت دریاچه ارومیه که شاید آن را بتوان گسترده ترین اعتراضات مردمی نسبت به مقوله ای زیست محیطی نامید سه نکته جلب توجه می کند:
نخست آنکه در این اعترضات بر خلاف اعترضات مدنی که عمدتاً به قبل از سال 84 برمی گردد رد پایی از NGO ها (سازمانهای غیردولتی مردمی ) بطور مشخص و سازمان یافته دیده نمی شود و یا نقش آنها آنقدر کم است که اصلاً دیده نمی شوند. نکته دوم آنکه نقطه شروع این اعتراضات زمانی بود که مجلس دو فوریت طرحی را رد کرد که بنا به نظر اکثر کارشناسان محیط زیست، طرحی غیرکارشناسانه و غیر زیست محیطی بوده است و نه تنها دردی از دردهای محیط زیست منطقه را دوا نمی کرد بلکه ضربه ای دیگر به اکوسیستم منطقه می زد و نکته سوم آنکه وضعیت فعلی ارومیه نتیجه سه دهه سوء مدیریت و بی توجهی بوده است و به یکباره ایجاد نشده است.
اما چگونه است که اکنون پس از سالها بی توجهی مردم و مسئولین نسبت به دریاچه ارومیه ، به یکباره رد شدن طرحی غیر زیست محیطی از سوی مجلس آغازی بر اعتراضات گستره مردمی نسبت به این موضوع می شود ؟!
اینجاست که جای خالی NGOها بیش از هر زمان دیگری احساس می شود. سازمانهایی که از اواسط دولت سازندگی پا به عرصه وجود گذاشته بودند و در دولت اصلاحات با تجربه شده بودند و زمان و بودجه های زیادی صرف توانمند سازی و آموزش آنها شده بود به یکباره در دولت مهرورزی مورد بی مهری قرار گرفتند و موانعی بر سر گسترش فعالیتهای آنها قرار گرفت. با تغییراتی که در بدنه دولت صورت گرفت و همچنین تغییراتی که در سازمان ملی جوانان انجام شد روند فعالیت بسیاری از این سازمانها بسیار کند شد، عده ای منحل شده و آنها که ماندند نیز به دلیل شرایط جدیدی که ایجاد شده بود کم کار و منفعل شدند. انحلال شبکه های منطقه ای سازمانهای غیردولتی زیست محیطی، انحلال خانه های سازمانهای غیردولتی در سراسر کشور و برخوردهای  سلیقه ای با فعالین سازمانهای غیردولتی از دیگر عوامل به کما رفتن سازمانهای غیردولتی در سالهای گذشته بوده است.
شاید تفکری که NGO ها را دست و پاگیر، مخالف توسعه (البته توسعه ناپایدار) و منتقد سیاستهای غیر زیست محیطی خود می دانست هیچگاه تصور نمی کرد بعد از به کما بردن سازمانهای غیردولتی شاهد گسترده ترین اعتراضات زیست محیطی در کشور باشد. در این میان نه تنها آن تفکر ضد NGO ای به خواسته خود نرسید، شوربختانه ضررهای دیگری نیز متوجه کشور و محیط زیست شده است. سازمانهای غیردولتی همواره دارای نیروی کارشناسی قوی ای بوده اند که بدون هیچ چشمداشت و مرزبندی سیاسی و گروهی تنها بر اساس عشق به وطن و احساس مسئولیت اجتماعی آن را در اختیار دولت ها قرار داده اند، ضمن اینکه همواره در جهت آموزش شهروندان تلاش کرده اند و فرهنگ سازی را در راس برنامه های آنها بوده است و دیگر آنکه همواره چشم بیدار جامعه بوده اند و مشکلات و کاستی ها را رصد کرده و تذکر داده اند. ضعیف شدن و رکود اینها در سالهای گذشته هزینه ای را بر دوش جامعه تحمیل کرده است ضمن اینکه در نبودن NGO ها شاهد این هستیم که در این زمان گروههای سیاسی اعم از شناسنامه دار و بی شناسنامه سکاندار اعتراضات مردمی شده اند و این روزهای به جای آنکه بیانیه سازمانهای مردمی، غیرسیاسی و زیست محیطی را در خصوص مشکلات دریاچه ارومیه بخوانیم شاهد صدور بیانیه های مختلف از سوی گروههای سیاسی هستیم که تجربه و دانش زیست محیطی ندارند. آنها که از NGO ها فراری بودند این بار هم پیاز را خوردند هم شلاق را و هنوز هم مشکل حل نشده است .
ای کاش این بار پیش از بحرانی شدن مشکلی و تا دیر نشده برای احیا سازمانهای غیر دولتی اعم از زیست محیطی و غیر زیست محیطی کاری بکنیم. در غیاب NGO ها و در مراسم سوگواری دریاچه ارومیه گروههای سیاسی به میدان آمدند، معلوم نیست اگر NGO ها بطور کامل بمیرند چه کسانی برای سوگواری آنها به میدان خواهند آمد !

+ این نوشته بار نخست در خبرگزاری محیط زیست ایران منتشر شده است.

لینک      نظرات ()      

آخرین نوشته ها در دوره جدید به پوپولیسم محیط زیستی نه بگوییم! اصفهان آزاد شد؟! حفظ ایران؛ گفتمانی که باید مورد توجه قرار گیرد گفت و گوی محیط زیستی- انتخاباتی با زیست بوم خانه‌های نا امن برای حیوانات زنده رود مرد! زنده باد فولاد و گوجه! نه به دلفیناریوم در اصفهان همیشگی است جلسه فراکسیون محیط زیست با حضور جمعی از کوشندگان و کارشناسان محیط زیست چرا نه به نوتلا؟! دومین نشست تخصصی حقوق حیوانات/ شهریور 95
کلمات کلیدی وبلاگ محیط زیست (٦٤٤) اصفهان (٢۸٢) حقوق حیوانات (٢۱٢) ایران (۱٩٢) زاینده رود (۱۱۱) حیات وحش (۱٠٩) حیوانات (۱٠٩) فرهنگ (۱٠۱) حمایت از حیوانات (٩٤) میراث فرهنگی (٧۸) سیاست (٧٧) سازمان حفاظت محیط زیست (٥٧) شکار (٥٦) حیوان آزاری (٥٥) آب (٥٤) خشکی زاینده رود (٤۸) هندوستان (٤٧) ماهی قرمز (٤٧) باغ وحش (٤٠) سازمانهای غیر دولتی (٤٠) مترو (٤٠) آلودگی محیط زیست (۳۸) گفتگو (۳٧) سگ (۳٦) دیده بان حقوق حیوانات (۳٦) حیوان خانگی (۳٦) عکس (۳٦) جهانی (۳٢) آموزش (۳٢) طنز (۳۱) شبکه سازمانهای غیر دولتی زیست محیطی استان اصفهان (٢۸) وبلاگستان فارسی (٢٧) وبلاگ (٢٧) سلامت (٢٥) انجمن حمایت از حیوانات (٢٢) ساعت زمین (٢٢) سیرک (٢۱) آلودگی هوا (٢۱) تخریب (٢٠) وبلاگهای زیست محیطی (٢٠) موج سبز (٢٠) حیوانات شهری (۱۸) خشکسالی (۱۸) گونه در خطر انقراض (۱۸) گرمایش جهانی (۱۸) فقر (۱۸) عکس جمعه (۱۸) مجلس (۱٧) قطع درخت (۱٧) گاوخونی (۱٧) درخت (۱٧) محیط بان (۱٦) بهداشت (۱٥) جمعیت (۱٥) ذبح حیوانات (۱٥) پرندگان (۱٤) فرهنگ سازی (۱٤) مردم (۱۳) قانون (۱۳) بنیاد جهانی میراث پاسارگاد (۱۳) تالاب (۱۳) قاچاق حیات وحش (۱۳) نگهداری حیوانات (۱٢) رسانه (۱۱) دولت (۱۱) اقتصاد (۱۱) سی و سه پل (۱۱) وبلاگ نویسان زیست محیطی (۱۱) ترجمه (۱۱) کوشندگان محیط زیست (۱۱) دروغ (۱۱) نوروز (۱٠) هنر (۱٠) شهرداری (۱٠) حفاظت از محیط زیست (٩) گربه (٩) انتخابات (٩) مناطق حفاظت شده (۸) قوه قضائیه (۸) معصومه ابتکار (۸) مینیمال (۸) هنرمندان (۸) خروس سپید (۸) اینترنت (٧) یوزپلنگ (٧) ماهی رزمجو (٧) دلفیناریوم (٧) فیسبوک (٧) گیاهخواری (٧) روزنامه (٧) دولت نهم (٧) سیزده بدر (٦) دامپزشکی (٦) خلیج فارس (٦) شعر (٦) شیر ایرانی (٦) انسان (٦) نشان خرس قهوه ای (٦) صدا و سیما (٦) اعتراض (٦) زمین برای همه (٥) سمندر (٥) رئیس جمهور (٥) عقیم کردن (٥) فوتبال (٥) نابودی (٥) ورزش (٥) طبیعت (٥) سد (٥) پالایشگاه (٥) حیوان ستیزی (٥) بهمنگان (٥) زباله (٥) زلزله (٥) سرطان (٤) انجمن زمین برای همه (٤) پارازیت (٤) احمدی نژاد (٤) سبز (٤) فاجعه (٤) پرشین بلاگ (٤) تلوبزیون (٤) شورای شهر (٤) پایگاه آگاهی رسانی محیط زیست (٤) فرهنگ دره شوری (٤) مرگ (٤) اگزوتیک پت (٤) صنایع (٤) ngo (٤) امریکا (٤) کوروش بزرگ (٤) زیستا (٤) یاسر انصاری (٤) ماهی آکواریومی (۳) روز مبارزه با خشونت علیه حیوانات (۳) توسعه پایدار (۳) تاریخ (۳) کارون (۳) کودکان (۳) کاریکاتور زیست محیطی (۳) پارک ملی (۳) میراث طبیعی (۳) شهروند (۳) جنگل (۳) اکوسیستم (۳) یلدا (۳) زن (۳) نفت (۳) خوزستان (۳) عقاب (۳) منابع طبیعی (۳) پناهگاه (۳) wwf (۳) خاتمی (۳) همایش اشتغال سبز (۳) روز زمین (۳) صلح سبز (۳) گردشگری (۳) آفریقا (۳) greenblog (۳) ایدز (۳) مناسبت ها (۳) تغییرات اقلیمی (۳) خرافات (۳) انرژی (٢) اوباما (٢) مهاجرت (٢) مطبوعات (٢) آینده (٢) کتاب (٢) آّب (٢) اخلاق (٢) فیلم (٢) مخالف آزمایش روی حیوانات (٢) شیراز (٢) پاسخ (٢) جایزه نوروز (٢) حیوانات خاص (٢) شادی (٢) اسب (٢) خانواده (٢) دریاچه ارومیه (٢) حزب سبز (٢) عکس های جمعه (٢) تجارت حیوانات (٢) مهدی بوترابی (٢) پوپولیسم محیط زیستی (٢) خدا (٢) انرژی هسته ای (٢) بلای طبیعی (٢) روز جهانی محیط زیست (٢) من (٢) لاک پشت (٢) المپیک (٢) تهران (٢) باغ پرندگان (٢) جشن (٢) آزمایش روی حیوانات (٢) اعتیاد (٢) تنوع زیستی (٢) مناطق طبیعی (٢) صرفه جویی (٢) خرس (٢) پاکسازی (٢) انرژی سبز (٢) آکواریوم اصفهان (٢) مدرسه طبیعت چارباغ (۱) چغاخور (۱) اورانگوتان (۱) حیوان (۱) اصلاح طلبان (۱) بمب (۱) کشاورزی (۱) آموزش و پرورش (۱) مواد مخدر (۱) زاینده رود کجاست (۱) نوتلا (۱) فلسفه (۱) ادبیات (۱) جنگلهای ابر (۱) عرب (۱) پاسداری از وطن (۱) مرگ دلفین ها (۱) سه شنبه های بدون خودرو (۱) سازمان حفاظت محیط زیست ش (۱) پرشین بلاگ (۱) پول (۱) مهرورزی (۱) دکتر کهرم (۱) اخلاقی (۱) مانور آلودگی هوا (۱) حفظ محیط زیست (۱) تخل (۱) میر حسین (۱) مدرسه طبیعت (۱) طبیعت س (۱) خشونت (۱) اتلاف آب (۱) دانشگاه (۱) معماری سبز (۱) امنیت زیستی (۱) علم (۱) اصلاحات (۱) کودک و محیط زیست (۱) کرگدن سفید (۱) حفظ ایران (۱) روز جهانی وبلاگ (۱) تجمع (۱) فاضلاب (۱) مافیا (۱) مسائل اجتماعی (۱) شگفتی های آفرینش (۱) change (۱) پرنده زینتی (۱) آندره گرز (۱) دین (۱) ژورنالیست (۱) آینده نو (۱) هفت سین (۱) اسبچه خزر (۱) لوئیس فیروز (۱) نشریه (۱) دموکراسی (۱) قطع برق (۱) ام اس (۱) پاسارگاد (۱) تلاش جهانی برای محیط زیست (۱) پایگاه اطلاع رسانی محیط زیست (۱) فوک خزری (۱) مدرسه طبیعت اصفهان (۱) جشنواره موسیقی سبز (۱) حسادت (۱) جنگ (۱) نادانی (۱) صنعت سبز (۱) global warming (۱) امداد رسانی به حیوانات (۱) نه به دلفیناریوم (۱) اروپا (۱) ترافیک (۱) پویش اصفهان بدون کیسه پلاستیکی (۱) عشق (۱) مجموعه دروغ ها (۱) خیانت (۱) دلار (۱) مسابقه (۱) حیات وحش س (۱) تنظیم خانواده (۱) آزبست (۱) جوان (۱) دانشجو (۱) بزرگداشت (۱) نذر (۱) آثار تاریخی (۱) مهرگان (۱) گل آقا (۱) سمن (۱) پژوهش (۱) شعار (۱) کروبی (۱) دولت الکترونیک (۱) حسن روحانی (۱) mtv (۱) حشرات (۱)
دوستان من + + فرم اهداء عضو + action on earth-element AN INCONVENIENT TRUTH Animal Science catalogue of life CATICEF Green Iran IUCN List of All Endangered Species Organic Agriculture Second ثـــانیــه TVE (Television Trust for the Environment). UNDP UNEP آبزي دان آبشار و كوه اتحادیه رفع آلودگی های هسته ای آتش‌نوشت اداره کل دامپزشکی اصفهان ارتباط صنعت ارمغان اشک های طبیعت آشیانه سبز میانکاله اعضاي هيأت علمي مؤسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع اقتصاد منابع طبیعی و محیط زیست اقیانوس آبی اکوگیک الفبای آب آلماگل اله تی تی گیلان آلودگی نوری آلودگی های هسته ای آلودگی هوا آموزش برپايي آکواريوم آمیزقلمدون انجمن اسب ایران انجمن پاسداران محيط طبيعی ايران انجمن حاميان سفر ايمن انجمن حمایت از حیوانات اسکاتلند انجمن حمایت از حیوانات امریکا انجمن حمایت از حیوانات انگلستان انجمن حمایت از حیوانات تگزاس انجمن حمایت از حیوانات تهران انجمن حمایت از حیوانات مالزی انجمن حمایت از حیوانات ویرجینیا انجمن حمايت از گربه ها انجمن دوچرخه سواران کوهستان رشت انجمن دوست داران محیط زیست انجمن سرزمین ما انجمن شوکای کرمانشاه انجمن علمی بیابان انجمن متخصصین علوم دام ایران انجمن نسیم سراب آناهیتا کنگاور انجمن يوزپلنگ آسيايي آنچه نمي دانيم نيز با ارزش است انستيتو آب و هوا اهواز سبز آوای سبز آوای فاخته آوای محیط زیست آونگ خاطره های ما ایران سبز ايران نامه ایرانیان گواه ایرانیان وبلاگ نویس در مالزی ایستاده زیر باران با طبیعت بالابان بام ایران بانک اطلاعات بخشی از زندگی براي طبيعت بلاگ نيوز بنیاد آزادی، رشد و آبادانی ایران-باران به کجا پناه ببریم بهار زمستانی بیولوژی و بیوتکنولوژی کشاورزی پرانتز پرشين تونز پرندگان ایران پریمک پژوهش در تاریخ ایران پلنگ زخمی پيام سبز پیچ گوشتی پیدا پنهان تابناک تاکستان تحقیق_تکنولوژی_توسعه_محیط زیست تقليل لايه ازن تلاش ايرانيان گياهخوار تلاش براي حيوانات مشهد تنوع زيستي توسعه پایدار جامعه جهاني حمايت از حيوانات جایی برای همه جبهه سبز همدان جستجوگر محیط زیست جمعیت حمایت از منابع طبیعی و محیط زیست جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست اصفهان جمعیت طبیعت یاران جمعیت کویر سبز جنبش ایرانیان مخالف سیرک حیوانات جنگل جنگلبان شهید ناصر پیروی جنگلهای کرانه خليج فارس چشم انداز چشم به چشم چشمهای همیشه بیدارزمین _محیط زیست حامی گرگ های ایران حفظ محيط زيست اساس توسعه پايدار حمايت از حقوق حیوانات حمايت از حيوانات بي خانمان حمایت از حیوانات و محیط زیست حمایت از حیوانات/نیلوفر حیوانات آموزه های خلقت حيوانات ايران حيوانات هم همانند انسان حق زندگي دارند خاک خوب خانه مطبوعات و خبرنگاران اصفهان خانه وبلاگ درویش خانواده سبز خبرخوان سبز خبرگزاری ایسنا خبرگزاری ایلنا خبرگزاری کشاورزی خبرنامه ی مالزی خبرهای اکسیژن خبری تحلیلی نو اندیش خدای من خرده گیری دانشجوی دامپزشکی دانشجویان محیط زیست تهران شمال دانشجويان محيط زيست کرج دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان در انتظار باران درخواست انتشار یادگارهای ماندگار دردسرهای یک دامپزشک درک زیباییهای حیات دفترچه ی ممنوع دکتر غلامعلی بسکی دکتر هومن دلتنگی های مادر زمین دنکیشوت معمار دنيای زير آب دنیای زیر آب دوچرخه سواری برای صلح دور روزگاران دوستداران حیوانات و طبیعت دوستداران حیوانات و محیط زیست در اعتماد ملی دوستداران حيوانات و محیط زیست در ايسنا دوستداران حيوانات و محیط زیست در ايسنا دیده بان حیوانات ایران دیده بان کوهستان ديده بان محيط زيست ايران دیده بان میانکاله دیر تش باد راپورتهای یومیه رادیکال سبز رادیو وبلاگستان رستاخیز سبز رفتن رسيدن است رفقای شیلاتی روایت روزنامه اصفهان امروز روزنامه اعتماد روزنامه اعتماد ملی روزنامه تايمز روزنامه تفاهم روزنامه خبر ورزشی روزنامه سرمایه روزنامه شرق روزنامه کارگزاران روزنامه هم میهن روزنامه همبستگی زادگاهم ایران است، فرزند ایرانم زمین انسان ها زمین سیاره زنده زمین ما زمین ما زن نوشت زیتون زيست بان زیست محیطی کوچک زیستن حق همیشگی حیوانات است زیگ زاگ های ذهنی یک خبرنگار سایت انجمن های تخصصی محیط زیست سایت ایرانیان گیاهخوار سایت بانو انوشه انصاری سايت تخصصی ماهيان آکواريومی سایت خبری بهار سایت خبری تحلیلی زیست بوم سایت مرجع متخصصین ایران سبز کوه بختیاری سبز نوشته های من سبزگامان سرباز زمین سردبیر: خودم سرو آزاد سکوت سلامت نیوز سلول سوپرپوزیشن سید محمد خاتمی شهر خرم آباد شهر سالم شهرزاد ایرانی شهرمن M.I.S صد سال تنهايی صداهای جهانی صدای آسمان صدای دامپزشکی ایران صفحه محيط زيست نشنال جيوگرافيك صلح سبز بین الملل صلح،حقوق بشر،محیط زیست صندوق تسهیلات جهانی محیط زیست طبیعت ایران طبیعت بختیاری طبیعت زیبای ایران طبيعت سبز بجنورد طبیعت سیستان طبیعت و حیات وحش طبیعت و حیوانات طبیعت وحشی طبیعت،فرهنگ، زندگی،دانش، آینده طراحی با طبيعت عرصه سوم علائم گرم شدن کره زمین علیه تخریب محیط زیست فاکوليت فریاد خروشان فصل سبز فوتوبلاگ در انتظار باران قناری كانون ديده بانان زمين كشاورزی ارگانیک كنوانسيون تغيير آب و هوا کابل پرس کاغذ کاربن کانون دامپزشک سفید کانون دوستداران حیوانات کانون زیست شناسی کانون عالی گسترش فضای سبز و حفظ محیط زیست ایران کانون مطالعات استراتژيک آب و محیط زيست کاه گل کلاغ (زرین دخت عالی) کلام من۷۸۶ کلینیک دامپزشکی پرشین کهن دیار کیمیای سبز گازهای گلخانه ای گالري طبيعت سبز گاه نوشت های باران گربه ايراني گردش در طبيعت ايران گردش در طبيعت ايران گرگ تنها گرگ خاکستري گروه پیگیری اصلاح قوانین و مقررات NGOs گرین بلاگ-مهدی گریوان گلچین زیست گهواره سبز گوناگون از زيست شناسي گونه های در خطر انفراض گوهر سبز گیاهان دارویی آکش گیاهخواری،حمایت از حیوانات لحظه هایی که می گذرند لیست وبلاگهای زیست محیطی مادرم زمین ماندانا مجله زندگی سالم محيط بان محیط بان محیط بان بدون مرز محیط برای زندگی محیط زیست محیط زیست البرز محيط زيست بافق محیط زیست دانشگاه اهواز محيط زيست در جام حم محيط زيست در همشهری محیط زیست دماوند محیط زیست زمین محيط زيست سرزمين من محیط زیست همدان محیط زیست و اخلاق محیط زیست-دوزيستان ايران مخالف شکار و شکارچی مدیریت کشاورزی مرتع و مرتعداري در ايران مرد خاکي مطالعات زیستی معجزه ای به نام زمین من و MS من و گربه ها من و ویلی منابع طبيعي منم محیط بان مهار بيابان زايي مهندس اکبر همدانيــــان مهندسی محيط زيست موج سبز موسسه حفاظت محیط زیست آمریکا میراث ماندگار گچساران و باشت- سبزگامان میهن سبز نشريه الکترونيکي داروگ نصفهان نگذار به بادبادکها شلیک کنند نور شب نوشته های سبز همستر ايران همنهاد همین جا روی زمین هواداران پرشين بلاگ اصفهان هوبره واگويه هاي نانوشته وب نوشت وبگاه کویرهای ایران وبلاگ جمعی از طلاب وبلاگ دکتر ناصر کرمی وبلاگ فهیمه خضر حیدری وبلاگ گروه حیات وحش ایران وبلاگ مهدی بوترابی وسایل نقلیه سبز یاوران محیط زیست سیمره دره شهر یخاب یک روان پزشک انجمن حمایت از کشاورزان شهرستان اصفهان بوم سا گرافیست کوچولو جانوربان شهروحش طبیعت زنده،نبض زندگی وت پارس اشک یلدا انجمن زمین برای همه مطالب صنعتی | عمرانی | محیط زیست