با دوستی صحبت می کردم، به او گفتم شک ندارم که کسی که نقشه مترو اصفهان را کشیده هندسه دانی بوده است که از جانور شناسی بی اطلاع بوده است.
پرسید: چرا؟!
گفتم: آخه هر چه به نقشه مترو اصفهان نگاه می کنی بیشتر متوجه می شوی که بزرگترین اصلی که در طراحی این نقشه به کار رفته است همان « قضیه حمار» است که می گوید: اگر خری را در یک رأس مثلث قائم‌الزاویه قرار دهیم و بوته یا علفی را در رأس دیگر آن، حیوان همواره کوتاه‌ترین مسیر که همان وتر است را برای رسیدن به غذا بر می‌گزیند. طراح مترو اصفهان هم بر همین اساس نزدیکترین فاصله بین دروازه دولت اصفهان و میدان آزادی اصفهان را انتخاب کرده است.
پرسید: حالا چرا می گویی این طراحان نقشه مترو از علوم جانوری بی اطلاع بوده اند؟
گفتم: آخر کدام خری وقتی در سر راهش خطری باشد حاضر است جان خودش و دیگران را به خطر بیندازد و برای رسیدن به علف کوتاهترین مسیر را انتخاب کند؟!! وقتی خطر بزرگی مثل آسیب زدن به محور تاریخی چهارباغ و سی و سه پل وجود دارد باید بی خیال قضیه حمار شد و برای جلوگیری از خطر، راه طولانی ولی مطمئن را به مسیر کوتاه ولی نامطمئن ترجیح داد.

مطالب مرتبط:
پرونده متروی اصفهان در این وبلاگ

یک کارشناس حوزه‌ی میراث فرهنگی معتقد است: ایجاد ترک در دهانه‌ی سی‌وسه پل فقط به زمان حال و حفاری تونل مترو مربوط نیست و از گذشته نیز مشکلاتی در این زمینه وجود داشته است.

عضو شورای شهر اصفهان با بیان اینکه مترو مضراتی برای سی‌و سه پل داشته است، در خصوص ترک های ایجاد شده بر روی سی و سه پل گفت : برای پیدا کردن علت اصلی ترک‌های سی و سه پل نیاز به متخصصین صادقی داریم که دنبال منافع افراد یا گروهی از جمله مسئولان مترو ، شهرداری و میراث فرهنگی نباشند.
به گزارش زندگی سالم ، محمود محمدی عضو کمسیون حمل و نقل و عمران شورای شهر اصفهان گفت: بعید می‌دانم که خشکی زاینده‌رود علت ترک برداشتن سی‌و سه پل باشد زیرا اگر این موضوع را قبول کنیم باید شاهد این ترک‌ها در پل جوبی یا پل خواجو هم باشیم.
محمود محمدی ادامه داد: خشکی زاینده‌رود در سال 79 و 80 هم مشاهده شده است و موضوع جدیدی نیست که بتوان در ترک برداشتن سی‌وسه پل موثر خواند.
وی افزود: احتمال دارد که به خاطر نوع مواد و مصالحی که در پل به کار گرفته شده شاهد ترک‌هایی در سطح عرضی و طولی پل باشیم که اگر پس از مرمت این ترک‌ها ادامه یابد باید علت را جستجو کرد.
این کارشناس شهرسازی و استاد دانشگاه هنر اصفهان تصریح کرد: با توجه به اینکه در گذشته زیر آسفالت کف سی‌و سه پل یک دال بتنی به منظور گذر ماشین از روی پل کار گذاشته شده، برخی احتمال می‌دهند که به نوعی ترک‌های موجود ناشی از آسیب‌های این دال بتنی باشد.

مطالب مرتبط :
ارتباط « ترک سی و سه پل » با «مساله فلسطین» کشف شد
پرونده مترو اصفهان در این وبلاگ

در حالی که در اردیبهشت ماه سال 88 خبر انحراف تونل متروی اصفهان بازتاب گسترده‌ای را به همراه داشت این پروژه برای دومین بار در نزدیکی سی و سه‌ پل منحرف شد.
به گزارش خبرنگار مهر، در حالی که انتشار خبر انحراف تونل مترو اصفهان در نزدیکی سی و سه پل در شهریور ماه سال 88 بازتاب گسترده‌ای پیدا کرده و ضعف فنی و مدیریتی را در سازمان قطارشهری شهرداری اصفهان آشکار ساخت شنیده‌ها حاکی از انحراف مجدد تونل شرقی مترو اصفهان در رینگهای ابتدایی پس از آغاز کار مجدد است.

در مورد ویرانگری های مترو اصفهان و فاجعه ای که در انتظار سی و سه پل است طی دو سه سال گذشته مطالب زیادی گفته شده است . از نظرات کارشناسانه اساتید دانشگاه بگیر تا مطالب حقوقی ، بیانیه ها ، گزارش ها و مطالب طنز ، اما ساعتی پیش در وبلاگ دوست عزیزم جمال علینقیان جمله ای خواندم که در عین سادگی ، درد آور بود. او در کاهگل نوشته :
" سی و سه پل توی طرحه! قراره یه جای دیگه زاینده رود که پل نیست و قرار هم نیست مترو نزدیکش رد بشه یه سی وچند پل دیگه بسازیم! با مصالح محکمتر و متناسب با معماری روز دنیا! "

ظاهراً به قول جمال راست اینست که سی و سه پل در منطقه اجرای طرحهای عمرانی! شهرداری اصفهان قرار گرفته و الله وردی خان باید قبل از ساختن سی و سه پل از شهرداری اصفهان استعلام می کرده ، اصلاً جا داره اداره حقوقی شهرداری اصفهان بر علیه الله وردی خان به دلیل ساخت و ساز غیر مجاز و بدون کسب مجوز و استعلام های لازم اعلام جرم کنه ، شاید بتونه از ورثه و نوادگانش پولی ، جریمه ای ، چیزی بگیره . اصلاً باید معلوم بشه این الله وردی خان تحصیلات دانشگاهی برای ساختن پل داشته یا نه ؟! و اگر داشته تو کدوم مناقصه شرکت کرده که تونسته پل بسازه ؟ آیا اصلاً اسناد مناقصه شفاف هست و یا صرفاً بر اساس اینکه الله وردی خان یکی از سرداران و فرماندهان شاه عباس اول بوده ، تونسته از رانت استفاده کنه و پل بسازه ؟! اصلاً فرمانده لشکر جنگی را چه به پل سازی ؟!
شنیده ایم که خیلی از طرحهای عمرانی که الان اجرا میشه نقشه و طرحش ده ها سال پیش کشیده شده بوده و قرار بوده اون موقع ها اجرا بشه اما نمیدونم طرح متروی اصفهان قبل از احداث سی و سه پل ( یعنی قبل از شاه عباس اول ) بوده یا بعد از احداث سی و سه پل ؟!

(خلیج فارس) - روز گذشته بخشی از محدوده کارگاهی مترو اصفهان در حدود ده متری رمپ جنوبی سی و سه پل نشست کرد. به گفته یکی از کارشناسان در حالی که گفته شد بخشی از اتصالات رمپ سی و سه پل آسیب دیده، اما رمپ پل سالم بوده و محل نشست مترو حدود 10 متر تا رمپ پل فاصله دارد. این درحالی است که هنوز از تخریب اتصالات پل خبری نیست.
به گزارش CHN روز گذشته در حالی مترو اصفهان نشست کرد که گفته می‌شد احتمالا بخشی از اتصالات رمپ سی و سه پل آسیب دیده و باعث فروریزی آن شده است.
در همین رابطه یکی از کارشناسان میراث فرهنگی اعلام کرد که رمپ پل سالم بوده و هیچ آسیبی به سی و سه پل وارد نشده است؛ اما از آنجایی که فاصله محل تخریب به رمپ پل نزدیک بوده و رمپ سی و سه پل پس از اتصال به سطح زمین در زیر آن نیز ادامه دارد، احتمال تخریب اتصالات رمپ وجود دارد.
نشست زمین حدود ساعت 18 روز دوشنبه دوم اسفند ماه اتفاق افتاده است. پس از رخ دادن این مساله، مسئولین با اتخاذ تدابیر ویژه ترافیکی در اطراف محل و استقرار نیروهای آتش‌نشانی، از گسترش آن جلوگیری کرده و با تزریق بتون به کمک میکسر، سعی در پر کردن حفره ایجاد شده کردند.
گفتنی تا ساعت 24 سه دستگاه میکسر، بتون به درون حفره تزریق کردند تا حفره ایجاد شده پر شود.
یکی از اعضای تیم فنی مترو اصفهان که دیروز در محل نشست زمین حاضر بود، در خصوص آغاز عملیات حفاری اعلام کرد: «حفاری این تونل در حدود پنج روز است که آغاز شده و تاکنون 4 رینگ حفاری داشته ایم که اکنون با این مشکل یعنی نشست زمین مواجه شدیم.»وی سستی زمین را عامل اصلی نشست زمین در این نقطه اعلام کرد.
از سوی دیگر و با رجوع به صحبت‌های دو سال قبل عبدالجواد زعفرانی، مدیرعامل سازمان قطار شهری اصفهان دو روز پس از ایجاد انحراف در مسیر تونل شرقی اصفهان در می یابیم که وی در آن زمان نقطه توقف دستگاه حفار(تی بی ام) این خط را، در کنار رمپ جنوبی 33 پل و در مجاورت آسفالت خیابان موازی رودخانه یعنی درست در نقطه نشست دیروز اعلام کرده بود.
حال مشخص نیست دلیل این نشست طبق گفته این عضو تیم فنی آغاز عملیات حفاری بوده و یا تعمیرات اساسی دستگاه کاترهد و تغییر فشار محفظه غواصان باعث ایجاد این مساله شده است.
تونل شرقی خط شمال- جنوب مترو اصفهان در شهریور ماه سال 88، پس از عبور از زیر رودخانه زاینده رود، در حدود 30 رینگ (طولی معادل 40 متر) در کنار سی و سه پل به اشتباه حفاری شده و از مسیر اصلی خود منحرف شد.
این خبر که در آن زمان با خاموشی و عدم پاسخگویی مسئولین مربوطه همراه بود به وسیله یک منبع آگاه در سازمان قطار شهری شهرداری اصفهان فاش شد.
وی در آن زمان گفته بود که واگن‌های حمل خاک های حفاری شده، مصالح غیر عادی بتون مانند که به قسمتی از پی یک سازه شباهت داشته دیده شده است که احتمال این قضیه وجود دارد که دستگاه در زمان انحراف با رمپ جنوبی سی و سه پل برخورد کرده و این مصالح، قسمتی از پی سی و سه پل باشد که در صورت صحت داشتن این قضیه و آسیب دیدن پی سی و سه پل، احتمال نشست کردن پل در زمان جاری شدن آب در رودخانه وجود دارد که پی بردن به درستی این احتمال، نیازمند بررسی های بیشتر است.
هرچند این مساله بارها از سوی مسئولین رد و هرگونه برخورد دستگاه حفار با قسمتی از سازه سی و سه پل تائید نشد و مسئولین کمترین فاصله تونل مترو از سی و سه پل را 40 متر اعلام کردند، ولی حادثه دیروز گواه نزدیک تر بودن این فاصله به سی و سه پل است به گونه ای که نقطه نشست زمین در حادثه دیروز، 10 متر(در امتداد) رمپ جنوبی سی و سه پل قرار دارد.
مرتضی سقائیان، شهردار اصفهان نیز در کنفرانس مطبوعاتی خود پس از انتشار خبر انحراف تونل مترو در شهریورماه 88 با اشاره به فاصله تونل مترو از سی و سه پل گفته بود: «برخی از مطبوعات در این راستا دست به شایعه پراکنی زدند و از ضربه زدن دستگاه TBM به پایه سی وسه پل خبر دادند در حالی که طبق مستندات موجود اکنون فاصله از پایه پل در نقطه شروع انحراف 42 متر و 26 سانتیمتر و این فاصله در نقطه میانی انحراف 45 متر و 77 سانتیمتر و در نقطه پایانی نیز 71 متر است.»
گفتنی است، پرونده مترو شمال-جنوب اصفهان به دلیل حرکت این تونل در بافت تاریخی شهر از آغاز با مخالفت‌های گسترده روبرو بود که در این میان ارایه آمارهای گوناگون از سوی مسئولین و یا پنهان سازی برخی مسائل به فروریختن دیوارهای اعتماد مردم به این پروژه بیشتر دامن زد.

می شود و می توانیم ! آری با این مدیران و مهندسان کاربلد و وطن دوست هر کاری می شود و می توانیم. مگر مترو از زیر چهار باغ عباسی رد نشد؟ مگر پل خواجو توسط عده ای کارنابلد  به بهانه مرمت ، تخریب نشد؟ مگر زاینده رود خشک نشد؟ خراب کردن سی و سی پل پیر که دیگر کاری ندارد ...

گزارش جبهه همبستگی خلیج فارس را از آخرین فاجعه در حوزه میراث فرهنگی ایران بخوانید :

جبهه همبستگی خلیج فارس: خبرگزاری ایلنا ساعاتی قبل با انتشار خبری از ایجاد انحراف ۴۰ متری در تونل مترو اصفهان خبر داد که  البته آن خبر به دلایل این انحراف اشاره ای نشده است. جبهه همبستگی خلیج فارس به صورت کامل و تفصیلی به بررسی دلایل این اتفاق می پردازد.

۶ متر انحراف به سمت راست در ۴۰ متر حفاری

تونل غربی خط شمال-جنوب متروی اصفهان، بر اساس خط پروژه، بر رویDTA  خود حرکت کرده اما مسیر تونل شرقی در هنگام عبور از زیر رودخانه زاینده رود در کنار سی و سه پل، در حدود ۳۰ رینگ ( طولی معادل ۴۰ متر ) به اشتباه حفاری شده است . این حفاری اشتباه باعث شده است که دهانه تونل از موقعیت تعیین شده کنونی، به میزان بیش از ۶ متر به سمت راست(غرب) جابه جا و از مسیر اصلی منحرف شود و از ان زمان حفاری متوقف شده است.

دستگاه TBM قادر به پیچش با شعاع کمتر از  ۲۲۵ متر نیست در حالی که با توجه به انحراف ایجاد شده اگر بخواهیم تونل را به مسیر اصلی خود برگردانیم و به ایستگاه تعبیه شده در خیابان چهارباغ بالا برسانیم، باید دستگاه با شعاع ۱۲۵ متر بچرخد که غیر ممکن است. اگر دستگاه مسیر خود را ادامه دهد و با کمترین شعاع یعنی ۲۲۵ بپیچد، از زیر فونداسیون هتل سوئیت و مغازه های اطراف آن عبور می کند و با این مشکل مواجه میشویم که تونل به ایستگاه تعبیه شده نمی رسد.

در واگن های حفاری مصالح غیر عادی دیده شده است

احتمال برخورد دستگاه حفار تونل متروی اصفهان با پی سی و سه پل

دستگاه TBM مورد استفاده در پروژه مترو شهر اصفهان از نوع EPB بوده که برای حفاری خاک های شهری و نرم ساخته شده است. دستگاه TMB در هر بار عملیات حفاری به طول یک و نیم متر، متوقف می شود و کار رینگ گذاری انجام می شود و سپس حفاری دوباره آغاز می شود.

کمترین زمان حفاری که در پروژه مترو اصفهان داشته ایم، ۱۵ دقیقه بوده و بیشترین زمان به ۳ ساعت نیز می رسد ولی تاکنون حفاری های طولانی نزدیک به یک شبانه روز نداشته ایم و وقتی یک حفاری توسط دستگاه EPB، ۲۴ ساعت به طول می انجامد به این معنی است که دستگاه با مصالح غیرعادی مواجه است.

در واگن های حمل خاک های حفاری شده، مصالح غیر عادی بتون مانند که به قسمتی از پی یک سازه شباهت داشته دیده شده است که احتمال این قضیه وجود دارد که دستگاه در زمان انحراف با رمپ جنوبی سی و سه پل برخورد کرده و این مصالح، قسمتی از پی سی و سه پل باشد که در صورت صحت داشتن این قضیه و آسیب دیدن پی سی و سه پل، احتمال نشست کردن پل در زمان جاری شدن آب در رودخانه وجود دارد که پی بردن به درستی این احتمال، نیازمند بررسی های بیشتر است.

آسیب دیدن سر برنده دستگاه TBM در حفاری غیرعادی

وقتی حفاری طولانی مدت شود، بدون تردید سر حفار دستگاه (Cutter Head) در حال حفاری مصالحی غیر عادی است که این حفاری ها باعث شده است، یکی از بازوهای کاتر هدر دستگاه در تونل شرقی، کاملاً منحنی و بیضی شکل شود، به شکلی که تعمیر آن به شکل عادی از طریق حضور غواصان در محفظه man lock دستگاه که بدین منظور طراحی شده است، امکان پذیر نیست، زیرا در شرایطی می توان از طریق عادی کاتر هد را تعمیر کرد که فقط قطعاتی بر روی بازو نیاز به عوض داشته باشد، ولی اکنون کل بازو کج شده و تنها راهی که وجود دارد این است که با احداث شفت(چاه عمودی) روبروی دستگاه، این بازو تعمیر یا تعویض شود.

چه شد که ۳۰ رینگ منحرف شدیم؟

VMT در بخش دیگری از نامه خود، ایراداتی که پیمانکار در زمان انجام پروژه داشته و باعث انحراف از خط پروژه شده است را بیان کرده و در این راستا به ۴ ایراد اصلی عملیات حفاری اشاره می کند.

۱)DTA یا خط پروژه، برنامه ای است که معمولاً شرکت سازنده سیستم نقشه برداری که در این پروژه VMT است طراحی و وارد سیستم نقشه برداری می کند. این برنامه حفاری را در مسیر خط پروژه به پیش می برد که برنامه خط پروژه تونل شرقی در قسمتی منحرف شده اشتباه داده شده است. این در حالی است شرکت VMT در نامه خود آورده است که DTA مترو اصفهان تا نقطه مشخصی از پروژه توسط این شرکت داده شده و وقتی شرکت VMT برای مذاکره برای واگذاری بقیه DTA نامه نگاری می کند، با این جواب مواجه میشود که نیازی به DTA شرکت VMT نبوده و خط پروژه از آن زمان به بعد توسط پیمانکار داخلی یا شرکت دیگر داده می شود. در نامه VMT آمده است که DTA مسیر منحرف شده توسط VMT تعیین نشده و در نتیجه VMT در این زمینه پاسخگو نیست و مسئولیتی ندارد.

۲-شرکت VMT در نامه خود آورده است که مانیتور نقشه برداری که در کارگاه تونل شرقی مورد استفاده قرار می گرفته است، معیوب بوده و این عیب مدت زیادی در این مانیتور وجود داشته و پیمانکار اقدامی برای حل این مشکل انجام نداده است.

۳-دستگاه نقشه برداری یک دوربین یا SLS-T دارد که در جزوه دستورالعمل آن قید شده که SLS-T پس از ۱۱ هزار ساعت کار باید سرویس شود. این در حالی است که SLS-T یا دوربین TBM در تونل شرقی مترو اصفهان بیش از ۲۲ هزار ساعت کار کرده و سرویس نشده است. این مساله در نامه VMT آمده است.

۴-در مانیتور نقشه برداری بخشی به نام Laser Intensity وجود دارد که شدت لیزر دستگاه نقشه برداری را مشخص می کند. این لیزر وظیفه مشخص کردن موقعیت دستگاه را بر عهده دارد. VMT معتقد است درجه لیزر در این پروژه دستکاری شده و به بیشترین شدت افزایش یافته است. در حالی که  این درجه لیزر باید در حد متوسط باشد و اگر پایین تر یا بالاتر برود، دستگاه دچار اشتباه می شود.

پیشنهاد شفت زدن جدی تر می شود

تونل شرقی مترو اصفهان هم اکنون با دو گزینه مواجه است. اول اینکه محل ایستگاه ابتدای چهارباغ بالا را ۱۷۰ متر به سمت جنوب ببریم که در این صورت فاصله آن با ایستگاه بعدی(ایستگاه چهار راه نظر) به شدت کم می شود و این پیشنهاد تقریباً رد میشود.

راه دوم این است که به دو دلیل روبروی دستگاه TBM شفت(چاله عمودی) بزنیم که این چاله برای ما دو کاربرد متفاوت دارد. اول اینکه از این چاله می توان برای تعمیر بازوی کاتر هدر که اکنون آسیب دیده است و نیاز به تعمیر اساسی دارد، استفاده کنیم و کاربرد دیگر آن این است که به وسیله شفت، می توانیم دستگاه را از مسیر منحرف شده به مسیر اصلی بازگردانده و به شعاعی برسانیم که از این مرحله حفاری، به مسیر اصلی برگردیم.

در حال حاضر دستگاه TBM در نزدیکی رمپ جنوبی سی و سه پل متوقف است و احتمالاً شفت پیش بینی شده بین سی و سه پل و هتل سوئیت زده میشود که البته ممکن است با ایراداتی از سوی سازمان میراث فرهنگی مواجه شود.

دستگاه TBM مترو اصفهان یکی از ارزان ترین دستگاه حفاری است که وجود دارد

در حالی که حساسیت های حفر تونل مترو در شهر تاریخی اصفهان از سایر شهرهای کشور بسیار بیشتر است، دستگاه TBM اصفهان کیفیت بسیار پایینی دارد.

به عنوان مثال دستگاه TBM مترو اصفهان مشکلات زیادی برای گروت کار دستگاه ایجاد میکند و کار گروت کاری در تونل به سختی و با کیفیت پایین صورت می گیرد، چون هزینه صحیح انجام نشده است.

مدیران بی لیاقت شهری پاسخگو باشند

مشخص نیست مردم اصفهان تا چه زمانی باید تاوان ضعف و بی لیاقتی مدیران شهری را پرداخت کنند. در حال حاضر بحران مدیریت در شهر اصفهان جدی است و هر روز بخشی از هویت شهر اصفهان در اثر بی لیاقتی این مدیران به تاراج می رود.

این خبر را اینجا نیز بخوانید ( البته با کمی سانسور) :

تونل مترو اصفهان 40متر از مسیر خود منحرف شده است

احتمال برخورد دستگاه حفار تونل متروی اصفهان با پی سی و سه پل  

صحبتهای اخیر "عباس حاج رسولی ها " رئیس شورای شهر اصفهان مبنی بر عبور مترو از چهارباغ عباسی اصفهان و صحبتهای ضد و نقیض مسئولان میراث فرهنگی استان و کشور در این باره و همچنین تجربیات اتفاقاتی که طی سالهای گذشته در حوزه میراث فرهنگی استان اصفهان و کشور رخ داده است موج عظیمی از نگرانی در مورد سرنوشت آثار تاریخی و طبیعی اصفهان در بین شهروندان اصفهانی ایجاد کرده است.

در حالیکه طی سالهای گذشته همواره عبور مترو از زیر "چهارباغ عباسی" و "سی و سه پل" از سوی مسئولان انکار می شد همزمان با شیوع شایعاتی مبنی بر حفر تونل مترو در زیر چهارباغ عباسی ، صحبتهای اخیر "عباس حاج رسولی ها "یکبار دیگر " مترو اصفهان" را به مهمترین دغدغه دوستداران میراث باستانی و طبیعی اصفهان تبدیل کرده است .

بنا به اظهارات قاطعانه ، مستدل و مستند کارشناسان خبره و مستقل  عبور مترو از زیر چهارباغ عباسی در کنار لرزش های ایجاد شده ناشی از حرکت قطار شهری باعث تخریب و نابودی بناهای تاریخی این خیابان که دارای ارزش فرهنگی ، مذهبی و علمی است می شود .

نگرانی شهروندان اصفهانی نسبت به این میراث جهانی به حدی است که تنها چند روز بعد از صحبتهای رئیس شورای شهر اصفهان ، عده ای از آنها با تجمع در مقابل دادگستری اصفهان بار دیگر اعتراض خود را نسبت به این موضوع نشان دادند.

گفتنی است در حالیکه بر اساس مصوبه شورای عالی ترافیک ، مترو اصفهان باید از زیر خیابان شمس آبادی ( در ضلع غربی چهارباغ) عبور کند، "عباس حاج رسولی ها " رئیس شورای شهر اصفهان این مصوبه را اینگونه تفسیر کرده که : مترو باید از پیاده رو غربی چهارباغ عباسی عبور کند!

لینک های مرتبط:

+ اعتراض ایران دوستان به گذر مترو از چهارباغ اصفهان

+  تاکید کانون مدافعان حقوق بشر به حفظ میراث فرهنگی چهارباغ اصفهان