سپهر سلیمی
وبلاگ سپهر سلیمی
آرشیو وبلاگ
      دوستداران حیوانات و محیط زیست (حیوانات، محیط زیست، میراث طبیعی و فرهنگی)
وعده بازگشت سلطان جنگل به ایران با موافقت هند نویسنده: سپهر سلیمی - یکشنبه ٧ آبان ۱۳٩۱

دیده بان حقوق حیوانات: معاون محیط طبیعی سازمان محیط زیست از توافق وزیر محیط زیست و جنگلهای هندوستان برای انتقال شیر ایرانی به کشور خبر داد.
به گزارش مهر، دکتر علی اصغر محمدی فاضل با بیان این مطلب افزود: در مذاکرات اخیر رئیس سازمان محیط زیست با وزیرمحیط زیست و جنگلهای هندوستان در اجلاس تنوع زیستی که در این کشور برگزار شد علاقمندی ایران برای انتقال شیرایرانی به کشوربرای تکثیر در اسارت  مجدداً مطرح شد که طرف هندی هم موافقت های ضمنی و نظر مساعد  خود را اعلام کرد.


ادامه مطلب ...
لینک      نظرات ()      

شیر ایرانی هندی شد! نویسنده: سپهر سلیمی - شنبه ۱۳ اسفند ۱۳٩٠

 

دیده بان حقوق حیوانات: شیر ایرانی که در نیم قرن اخیر در ایران مشاهده نشده لقب هندی گرفت.
شیر ایرانی که روزگاری ابهتش در دشت ارژن لرزه به تن می انداخت، در کشور هند به عنوان شیر هندی معرفی می شود.
بر اساس مقررات بین المللی تغییر نام گونه های جانوری در صورتی ممکن است که حد اقل ۵۰ سال در خواستگاهشان دیده نشوند و متاسفانه بیش از نیم قرن قبل، شیر ایرانی در ایران به صورت قطعی منقرض شده است. گفته می شود شیرهای ایرانی به مرور زمان تا هندوستان مهاجرت کرده اند و در جنگل های گیر ایالت گجرات، تعداد قابل توجهی از نوادگان شیر ایرانی زیست می کند؛ نکته ای که با استناد به آن سال ها قبل پروژه احیای شیر ایرانی با گرفتن یک جفت شیر از هندوستان طرح شد ولی در مذاکرات طرف هندی درخواست یک جفت یوز در قبال تحویل یک جفت شیر داشت. درخواستی که اجابتش به هیچ شکل ممکن منطقی نبود و نیست. چند سال قبل نیز اعلام شد قرار است شیر ایرانی-هندی با یک جفت آهوی ایرانی مبادله شود؛ اتفاقی که تا کنون عملی نشده است.


ادامه مطلب ...
لینک      نظرات ()      

حضور نا بجای توله شیرها در خیابان یعنی عده ای سرجای خودشان نیستند! نویسنده: سپهر سلیمی - شنبه ٢٦ آذر ۱۳٩٠

طبیعت دوستان و طبیعت گرایان هر پدیده ای را از منظر طبیعت و پیامی زاییده عوامل طبیعی می بینند. طبیعت قوانین خودش را دارد، هر کنشی با واکنشی مواجه می شود و هر تصمیمی پیامدی دارد. بر اساس قانون طبیعت، بی توجهی به طبیعت و محیط زیست باعث نابودی آن خواهد شد و ضرر آن به ترتیب دامن همه ی زنجیره های مرتبط با طبیعت را خواهد گرفت. یا مثلن بر اساس قانون دیگری، شکار حیوانات منجر به انقراض نسل حیوانات خواهد شد و یا مثلن نابودی جنگل ها سبب افزایش گازهای گلخانه ای، تخریب زیستگاه حیوانات، طوفان و سیل و تغییرات اقلیمی می شود. بر اساس قانون دیگری اگر در زیستگاهی تعداد حیوانات گوشتخوار زیاد شد تعداد حیوانات علفخوار کم می شود. حتی گاهی جابجایی در محل زندگی گونه های جانوری نیز بوجود می آید و گونه های غیر بومی می توانند باعث فراری دادن گونه های بومی از زیستگاه خودشان شوند.
 ویژگی قوانین طبیعت این است که بسیار ساده هستند و به ساده ترین شکل ممکن می توان آنها را تعبیر و تفسیر کرد، این سادگی گاهی ما را به اشتباه می اندازد و این قوانین ساده را به هیچ می انگاریم.
در هفته گذشته و با فاصله چند روز دو توله شیر در خیابانهای تهران پیدا شدند. اگر بخواهیم این اتفاق را به ساده ترین شکل ممکن و بر اساس قوانین طبیعت تفسیر کنیم باید بگوئیم که حضور شیرها در جایی که نباید باشند نشان از آن دارد که عده ای دیگر در جایی هستند که نباید باشند. به زبان دیگر اگر مدیران محیط زیست کشور و بویژه کسانی که در زمینه حیات وحش و حیوانات صاحب مقام و مسئولیتی بودند در سرجای خود بودند آنوقت شیرها هم سر جای خود یعنی بیشه زارها و جنگل ها بودند. حالا که به اشتباه و یا به هر دلیلی عده ای سر جای خود نیستند نباید از این توله شیرهای جوان انتظار داشته باشیم که سرجای خود باشند.
این تفسیری ساده از قانون طبیعت است، حتمن در شرح و بسط این قانون سخن بسیار می توان گفت.

مطالب مرتبط:
دلفین های با غیرت، آدم های بی غیرت!
این ماهی ها چه می گویند؟!

لینک      نظرات ()      

تیر باران شیرهای در بند نویسنده: سپهر سلیمی - سه‌شنبه ٢۸ دی ۱۳۸٩

عکس از ایرن

همزمان با بهمنگان و روز ملی حمایت از حیوانات
شیرهای اسیر باغ وحش ارم تیرباران شدند

 
شیرهای باغ وحش ارم تیرباران شدند. کمتر حیوانی در باغ وحش های ایران به مرگ طبیعی می میرد ، مرگ و بیماری آن هم برای حیوانات وحشی در باغ وحش های غیر استاندارد ایران داستان جدیدی نیست اما این بار شیرهای باغ وحش ارم در حالی تیر باران شدند که شایعات و ابهامات زیادی در مورد بیماری آنها وجود دارد و بسیاری از کارشناسان معدوم سازی را تنها راه حل نمی دانستند.
هومن ملوک پور دامپزشک :
بیماری شیر ها قابل درمان بود
دامپزشک عضو تیم درمان ببر سیبری معتقد است، این شیرها که از 2 ماه قبل علائم بیماری مشمشه، همان عامل مرگ ببر سیبری را داشتند، قابل درمان بودند و تنها سوءمدیریت و بی‌توجهی به حیات وحش در ایران، مسبب این کشتار شده است.
او به جام‌جم می‌گوید: 3 روز پیش یکی از شیران این باغ‌وحش نیز مرده بود و این سومین شیری بود که در این مدت با علائم بیماری مشمشه جان می‌سپرد.
به گفته او، مسوولان باغ‌وحش ارم نسبت به نگهداری و درمان این شیران بی‌توجهی کرده و فقط خواسته‌اند مساله را با حذف آنها حل کنند.ملوک‌پور ادامه می‌دهد: این بیماری در حیوانات تک‌سمی مانند اسب قابل درمان نیست و حیوان همیشه ناقل این بیماری خواهد بود، اما در گوشتخوارانی مانند ببر یا شیر این بیماری قابل درمان است.
وی تاکید می‌کند: بیماری این شیرها قابل انتقال به انسان نبود و من به عنوان دامپزشک حتی بدون دستکش ببر سیبری را معاینه کرده بودم، بنابراین ادامه حیات این شیرها نمی‌توانست برای بقیه حیوانات یا انسان‌ها خطرساز باشد و تنها سوء‌مدیریت می‌تواند عامل کشتار آنها باشد.
ملوک پور در مطلب کوتاهی در وبلاگ خود نوشت : دیروز 9 تا از شیرهای باغ وحش تهران را به گلوله بستند و کشتند. به همین سادگی. به جرم بیمار بودن. به جرم خوردن گوشت خر و الاغ آلوده. بیماری که قابل درمان بود. من نمیدانم این آقایان که تفنگ به دست گرفتند و با افتخار، سلطان جنگل را در قفسهای 2 در 2 شکار کردند و به گلوله بستند، به چه شکل خود میمیرند یا مرگ عزیزانشان را می بینند. همین دو هفته پیش بود که همه شان را بیهوش کرده بودیم و ازشان خونگیری و نمونه برداری کرده بودیم. هنوز عظمت و جلالشان را در ذهن دارم که چه آرام زیر دستانم خوابیده بودند.

رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس :
بیماری شیرها تا دو روز پیش تایید نشده بود
محمدرضا تابش درگفت‌وگو با ایسنا در واکنش به معدوم کردن 9 قلاده شیر در باغ وحش تهران گفت: اگر حیوانی مبتلا به بیماری مشمشه شود نخست باید قرنطینه و مورد درمان قرار گیرد و اگر درمان موثر نبود معدوم شود.
وی ادامه داد: تشخیص بیماری مشمشه در ایران که شاید از نظر تخصصی مقداری مشکل داشته باشید به این نحو است که آنتی ژن مشمشه را به پلک چشم حیوانی که مشکوک است تزریق می‌کنند اگر بعد از 48 ساعت عوارض بیماری مشمشه نمایان شد مشخص می‌شود که حیوان مبتلا به مشمشه است.
تابش با تاکید بر این‌که ابتلا به مشمشه تا دو روز پیش توسط موسسه تحقیقات رازی تایید نشده بود، گفت: اگر معدوم کردن شیرها پیش از تایید نهایی موسسه رازی باشد موضوع در کانون توجه مردم و جهانیان قرار می‌گیرد و تبعات سوئی به دنبال دارد.


رئیس هیئت مدیره جامعه دامپزشکان کشور:
گفتیم به شیرها گوشت گوساله بدهند، گوشت الاغ دادند

رئیس هیئت مدیره جامعه دامپزشکان کشور با بیان اینکه تنها غذای آلوده می‌تواند دلیل بیماری مشمشه در حیوانات باشد، دلیل ابتلا و معدوم کردن  شیر های مبتلا به این بیماری در باغ وحش ارم را عدم اجرای دستور غذایی توصیه شده عنوان کرد.
وی گفت : برای تغذیه شیرهایی که نگهداری می‌شدند سازمان دامپزشکی گوشت گوساله تجویز کرده بود اما سازمان محیط زیست بدون ملاحظه غذاهای تجویز شده، گوشت الاغ که ارزان تر است برای تغذیه این حیوانات تهیه کرده بود و به احتمال زیاد این گوشت‌ها آلوده بوده است.

دوستداران حیوانات مخالف باغ وحش هستند
عدم نگهداری صحیح حیوانات در باغ وحش ها باعث شده که دوستداران حیوانات و گروههای زیست محیطی حامی حیوانات همواره نسبت به وضعیت باغ وحش های موجود در کشور اعتراض کنند.
عدم رسیدگی لازم ، استفاده نکردن از نیروهای متخصص و دلسوز و عدم تامین اعتبارات لازم باعث شده که باغ وحش های موجود در کشور به شکنجه گاه حیوانات و مکانی برای مرگ تدریجی حیوانات تبدیل شود. سوای مشکلات تغذیه ای و بهداشتی ، نگهداری حیوانات وحشی در فضای محدود باعث ایجاد بیماریهای روانی برای این حیوانات شده است و عملاً اکثر حیوانات موجود در باغ وحش ها افسرده بوده و مشاهده آنها تنها باعث آزار و ناراحتی حیوان دوستان می شود.
متاسفانه اعتراضات صورت گرفته نسبت به وضعیت بد حیوانات در باغ وحش ها همواره مورد بی توجهی قرار گرفته است و مرگ تدریجی حیوانات در شکنجه گاههای حیوانات همچنان ادامه دارد.
 
شیرهای باغ وحش ارم در حالی تیرباران شدند که هنوز دلیل مشخصی برای مرگ آنها بیان نشده است و اگر حتی اگر فرض را بر بیمار بودن آنها بگذاریم باز هم طبق نظر کارشناسان این بیماری قابل درمان است .
تنها نکته مشترک اظهارات بیان شده « بی مسئولیتی و بی توجهی » مقامات مسئول است . فرقی نمی کند این بی مدیریتی و اشتباه از سوی سازمان محیط زیست صورت گرفته باشد یا مدیریت باغ وحش ارم یا اداره دامپزشکی ، مهم این است که تعدادی حیوان بی پناه ( که در نقشی در بیمار شدن احتمالی شان نداشته اند ) کشته شدند و آنهایی که مقصر بودند همچنان بر سر کار می مانند ! آیا براستی الاغ ها و خرها مسئول مرگ شیرها بودند!؟
در آستانه جشن بهمنگان و روز حمایت از حیوانات شیرهای باغ وحش ارم کشته می شوند تا یک بار دیگر بی توجهی به وضعیت محیط زیست و حیات وحش کشور نمایان شود .

 

لینک      نظرات ()      

شیر ایرانی پس از سی سال به سر در مجلس ایران بازگشت نویسنده: سپهر سلیمی - دوشنبه ٢۱ امرداد ۱۳۸٧

 


سرمایه : دو مجسمه شیر و خورشید که زمان انقلاب از سردر مجلس حذف و قطعه قطعه شده بود. روز پنجشنبه 17 مردادماه در سکوت خبری به جایگاه قبلی خود بازگشت. یکی از کارمندان کتابخانه مجلس با اعلام این خبر از حذف نشان خورشید از پشت مجسمه های شیر می گوید: «شیرهای شمشیر به دست بعد از مرمت به جایگاه اولیه خود بازگشته اند ولی در عملیات مرمت جای خالی خورشید در این مجسمه حذف شده است.»

این کارشناس قدیمی کتابخانه مجلس معتقد است: «به احتمال زیاد تصور شده که شیر و خورشید، نماد رژیم پهلوی است و به همین دلیل از بدنه مجسمه جدا شده است.»

در مجلس هفتم نصب این مجسمه ها به نظر هیات رئیسه مجلس وابسته بود و سال گذشته نیز غلامعلی حداد عادل رئیس پیشین مجلس با نصب مجسمه ها موافقت کرد اما نصب مجسمه ها امسال اتفاق افتاد.مجسمه شیر های مجلس 99 سال قدمت دارند و به عنوان نماد قاجاریه و نشانه میانه پرچم در سال 1285 شمسی همزمان با انتقال نمایندگان مجلس از عمارت مدرسه نظام به ساختمان بهارستان در دو طرف لوحه ماده تاریخ مشروطه (عدل مظفر) بر سردر اصلی نصب شدند. این دو شیر به صورت حجمی سه بعدی در اندازه هایی بزرگ تر از حد طبیعی روبه روی هم قرار داشتند. در دست هر یک شمشیری فلزی و بر پشتشان علامت خورشید قرار داشت.

این مجسمه ها طی 72 سال حضورشان در دروازه اصلی خانه مشروطه شاهد حوادث بزرگ و عظیم و حضور نمایندگان ملت در این سردر بودند. در جریان به توپ بستن مجلس آسیبی به آنها نرسید. از حوادث مهمی که در پای این دو شیر رخ داد، می توان به حضور زنان ایران برای اعتراض به اولتیماتوم روس ها در مجلس دوم، سخنرانی دکتر محمد مصدق بر دوش مردم در 30 تیر 1331 شمسی، ترور حسنعلی منصور نخست وزیر رژیم پهلوی به دست محمد بخارایی زیر سردر مجلس اشاره کرد.

حالا بعد از 30 سال غیبت این مجسمه ها بار دیگر شیرها به مقر اصلی شان بازگشته اند هر چند بدون نشان خورشید در پشت سرشان.

لینک      نظرات ()      

شیر ایرانی ، گونه ای منقرض شده نویسنده: سپهر سلیمی - دوشنبه ٢٠ تیر ۱۳۸٤

شیر ایرانی

شیر ایرانی ، گونه ای منقرض شده

 

شیر از نیرومندترین و مشهورترین پستانداران ایران و جهان ، مدتی است که نسلش در سرزمین ایران از میان رفته است با امید به اینکه با هوشیاری و آگاهی نگذاریم که چنین سرنوشتی برای سایر گونه های جانوری ایران رقم زده شود در اینجا یادی از شیر ایرانی از دست رفته خواهیم داشت.

Order: Carnivore

Family: Felidae

Panthera Leo Persicus

مشخصات:

موها کوتاه، رنگ بدن زرد و بدون لکه یا نوارهای راه راه است. شیر نریال نسبتاً کوتاهی (در مقایسه با زیر گونه آفریقایی ) با موهای سیاه وزرد دارد. دم شیر ایرانی بلند با دسته ای از موهای سیاه در انتهای آن است.اندازه طول سر و تنه 150 تا 190 سانتی متر، دم در حدود 100 سانتی متر و وزن آن 150 تا 250 کیلوگرم می باشد. مناطق جنگلی ف بوته زارها و علفزارهای نزدیک به آب واقع در نواحی جنوب زاگرس و خوزستان زیستگاه شیر ایرانی بوده است.در گذشته پراکندگی وسیعی در مناطق جنوب و جنوبغربی ایران ، از جنگلهای اطراف رودخانه کرخه ، دز، کازرون به طرف مسجد سلیمان ، رامهرمز ، بوشهر ، کازرون تا دشت ارژن واقع در غرب شیراز است.

شیرها از نظر ویژگی فیزیکی و رفتاری شباهت زیادی به سایر گربه سانان دارند؛ سر کوچک ، پوزه کوتاه ، گوشهای نسبتاً کوچک و چشمهای درشت از جمله این ویژگیها هستند. دستها پنج انگشت و پاها چهار انگشت دارند که به ناخن های بلند و تیزی ختم می شوند. بالشتک های کف دست و پا به آنها کمک می کند که به آرامی به طعمه خود نزدیک شوند. سبیلها به عصب ارتباط دارند و برای عبور از زیر یا کنار مواقع بویژه در شب اهمیت دارند.آنها حیواناتی شب گرد هستند و از حس بویایی قوی برخوردارند.حس شنوائی آنها بسیار قوی ولی حس بویائی متوسطی دارند به همین دلیل بر خلاف سگ سانان کمتر بواسطه بوئیدن طعمه خود را تعقیب می کنند. شیرها طعمه خود را از طریق کمین کردن در مسیر پستانداران و پرش ناگهانی و دویدن صید می کنند شیرها بصورت اجتماعی زندگی می کنند و قلمرو خود را بوسیله ادرار، مدفوع و خراشیدن درختان متمایز می کنند. در فصل جفت گیری ف نر و ماده در کنار هم دیده می شوند و در باغ وحش جفت گیری شیر با ببر و شیر ماده با پلنگ نر نیز به ندرت دیده شده است.

تا سال 1322 ، دسته های 2 تا 5 تایی شیر ایرانی در بیشه زارهای جنوب شوش دیده می شده است. ولی از سال 1321 خورشیدی که آخرین شیر ایرانی در شمال غربی دزفول شکار شده است ، اطلاعات دیگری مبنی بر مشاهده این حیوانات ثبت نشده است. اگر چه بواسطه شکار ، طعمه های مسموم ، قطع درختان جنگلی و... اکثر زیستگاههای طبیعی شیر ایرانی در ایران از میان رفته است اما زیرگونه ای از آن همچنان در قرق جنگلی « گیر» در شمالغربی هندوستان به حیات خود ادامه می دهد.

متاسفانه شیر ایرانی که نقش آن زمانی  نماد هویت ملی و زینت بخش پرچم کشور ایران بوده است امروز چنان از سوی ایرانیان با بی مهری مواجه شده است که علاقمندان شیر در هندوستان به خود اجازه داده اند تا نام علمی شیر ایرانی را از  Panthera Leo Persica به شیر هندی Panthera Leo Indiaca تغییر دهند.

 

لینک      نظرات ()      

آخرین نوشته ها خانه‌های نا امن برای حیوانات زنده رود مرد! زنده باد فولاد و گوجه! نه به دلفیناریوم در اصفهان همیشگی است جلسه فراکسیون محیط زیست با حضور جمعی از کوشندگان و کارشناسان محیط زیست چرا نه به نوتلا؟! دومین نشست تخصصی حقوق حیوانات/ شهریور 95 چه خبر از لایحه حمایت از حیوانات؟! انتقاد سمن های محیط زیستی اصفهان از جشنواره میلیاردی موسیقی سبز تجارت سیاه حیوانات؛ خیلی دور، خیلی نزدیک مدرسه طبیعت چارباغ
کلمات کلیدی وبلاگ محیط زیست (٦٤۱) اصفهان (٢۸۱) حقوق حیوانات (٢۱۱) ایران (۱٩٢) زاینده رود (۱۱۱) حیوانات (۱٠٩) حیات وحش (۱٠٩) فرهنگ (۱٠۱) حمایت از حیوانات (٩٤) میراث فرهنگی (٧۸) سیاست (٧٥) شکار (٥٦) سازمان حفاظت محیط زیست (٥٦) حیوان آزاری (٥٥) آب (٥٤) خشکی زاینده رود (٤۸) هندوستان (٤٧) ماهی قرمز (٤٧) مترو (٤٠) باغ وحش (٤٠) سازمانهای غیر دولتی (۳٩) آلودگی محیط زیست (۳۸) دیده بان حقوق حیوانات (۳٦) عکس (۳٦) گفتگو (۳٦) سگ (۳٦) حیوان خانگی (۳٦) جهانی (۳٢) آموزش (۳٢) طنز (۳۱) شبکه سازمانهای غیر دولتی زیست محیطی استان اصفهان (٢۸) وبلاگ (٢٧) وبلاگستان فارسی (٢٧) سلامت (٢٥) انجمن حمایت از حیوانات (٢٢) ساعت زمین (٢٢) سیرک (٢۱) آلودگی هوا (٢۱) موج سبز (٢٠) وبلاگهای زیست محیطی (٢٠) تخریب (٢٠) گرمایش جهانی (۱۸) حیوانات شهری (۱۸) عکس جمعه (۱۸) گونه در خطر انقراض (۱۸) خشکسالی (۱۸) فقر (۱۸) مجلس (۱٧) درخت (۱٧) گاوخونی (۱٧) قطع درخت (۱٧) محیط بان (۱٦) بهداشت (۱٥) ذبح حیوانات (۱٥) جمعیت (۱٥) پرندگان (۱٤) فرهنگ سازی (۱٤) قانون (۱۳) مردم (۱۳) تالاب (۱۳) قاچاق حیات وحش (۱۳) بنیاد جهانی میراث پاسارگاد (۱۳) نگهداری حیوانات (۱٢) کوشندگان محیط زیست (۱۱) سی و سه پل (۱۱) رسانه (۱۱) اقتصاد (۱۱) دروغ (۱۱) دولت (۱۱) ترجمه (۱۱) وبلاگ نویسان زیست محیطی (۱۱) نوروز (۱٠) هنر (۱٠) گربه (٩) حفاظت از محیط زیست (٩) معصومه ابتکار (۸) مناطق حفاظت شده (۸) قوه قضائیه (۸) خروس سپید (۸) شهرداری (۸) هنرمندان (۸) مینیمال (۸) انتخابات (۸) اینترنت (٧) گیاهخواری (٧) روزنامه (٧) ماهی رزمجو (٧) دلفیناریوم (٧) فیسبوک (٧) دولت نهم (٧) یوزپلنگ (٧) شیر ایرانی (٦) خلیج فارس (٦) صدا و سیما (٦) نشان خرس قهوه ای (٦) سیزده بدر (٦) دامپزشکی (٦) اعتراض (٦) انسان (٦) شعر (٦) ورزش (٥) زلزله (٥) فوتبال (٥) طبیعت (٥) نابودی (٥) زباله (٥) عقیم کردن (٥) سمندر (٥) بهمنگان (٥) پالایشگاه (٥) رئیس جمهور (٥) سد (٥) حیوان ستیزی (٥) زمین برای همه (٥) پارازیت (٤) احمدی نژاد (٤) صنایع (٤) پرشین بلاگ (٤) زیستا (٤) فرهنگ دره شوری (٤) پایگاه آگاهی رسانی محیط زیست (٤) تلوبزیون (٤) اگزوتیک پت (٤) انجمن زمین برای همه (٤) یاسر انصاری (٤) شورای شهر (٤) فاجعه (٤) کوروش بزرگ (٤) امریکا (٤) سبز (٤) سرطان (٤) ngo (٤) مرگ (٤) زن (۳) ایدز (۳) تاریخ (۳) نفت (۳) خاتمی (۳) عقاب (۳) کودکان (۳) توسعه پایدار (۳) خوزستان (۳) مناسبت ها (۳) آفریقا (۳) همایش اشتغال سبز (۳) کارون (۳) گردشگری (۳) خرافات (۳) جنگل (۳) یلدا (۳) روز مبارزه با خشونت علیه حیوانات (۳) wwf (۳) تغییرات اقلیمی (۳) روز زمین (۳) صلح سبز (۳) میراث طبیعی (۳) ماهی آکواریومی (۳) کاریکاتور زیست محیطی (۳) پناهگاه (۳) منابع طبیعی (۳) شهروند (۳) greenblog (۳) پارک ملی (۳) اکوسیستم (۳) پاسخ (٢) روز جهانی محیط زیست (٢) لاک پشت (٢) صرفه جویی (٢) مهدی بوترابی (٢) پاکسازی (٢) آّب (٢) انرژی هسته ای (٢) حزب سبز (٢) عکس های جمعه (٢) باغ پرندگان (٢) آزمایش روی حیوانات (٢) انرژی سبز (٢) بلای طبیعی (٢) مخالف آزمایش روی حیوانات (٢) مناطق طبیعی (٢) جایزه نوروز (٢) حیوانات خاص (٢) تجارت حیوانات (٢) خدا (٢) المپیک (٢) مهاجرت (٢) دریاچه ارومیه (٢) اوباما (٢) انرژی (٢) اسب (٢) خرس (٢) تنوع زیستی (٢) شیراز (٢) مطبوعات (٢) اخلاق (٢) تهران (٢) آینده (٢) اعتیاد (٢) خانواده (٢) فیلم (٢) کتاب (٢) جشن (٢) شادی (٢) من (٢) آکواریوم اصفهان (٢) زاینده رود کجاست (۱) مدرسه طبیعت چارباغ (۱) مدرسه طبیعت اصفهان (۱) جشنواره موسیقی سبز (۱) پوپولیسم محیط زیستی (۱) نه به دلفیناریوم (۱) سازمان حفاظت محیط زیست ش (۱) دانشجو (۱) پول (۱) پرشین بلاگ (۱) عشق (۱) دین (۱) دانشگاه (۱) مسابقه (۱) علم (۱) اروپا (۱) نشریه (۱) شعار (۱) حشرات (۱) کشاورزی (۱) مهرگان (۱) مهرورزی (۱) ترافیک (۱) خشونت (۱) فلسفه (۱) کروبی (۱) ادبیات (۱) اصلاحات (۱) اخلاقی (۱) جوان (۱) بزرگداشت (۱) عرب (۱) نذر (۱) دلار (۱) حسادت (۱) مانور آلودگی هوا (۱) آثار تاریخی (۱) تجمع (۱) پژوهش (۱) خیانت (۱) پاسارگاد (۱) جنگلهای ابر (۱) جنگ (۱) هفت سین (۱) دموکراسی (۱) مدرسه طبیعت (۱) نوتلا (۱) کودک و محیط زیست (۱) طبیعت س (۱) اتلاف آب (۱) کرگدن سفید (۱) فوک خزری (۱) حیات وحش س (۱) پویش اصفهان بدون کیسه پلاستیکی (۱) چغاخور (۱) اورانگوتان (۱) امداد رسانی به حیوانات (۱) دکتر کهرم (۱) پاسداری از وطن (۱) امنیت زیستی (۱) آندره گرز (۱) تلاش جهانی برای محیط زیست (۱) مرگ دلفین ها (۱) پرنده زینتی (۱) میر حسین (۱) معماری سبز (۱) change (۱) سمن (۱) mtv (۱) آینده نو (۱) تخل (۱) صنعت سبز (۱) آزبست (۱) مجموعه دروغ ها (۱) روز جهانی وبلاگ (۱) حفظ محیط زیست (۱) شگفتی های آفرینش (۱) ژورنالیست (۱) global warming (۱) قطع برق (۱) گل آقا (۱) آموزش و پرورش (۱) حسن روحانی (۱) پایگاه اطلاع رسانی محیط زیست (۱) مسائل اجتماعی (۱) مواد مخدر (۱) ام اس (۱) بمب (۱) فاضلاب (۱) حیوان (۱) نادانی (۱) تنظیم خانواده (۱) دولت الکترونیک (۱) اصلاح طلبان (۱) مافیا (۱) اسبچه خزر (۱) لوئیس فیروز (۱)
دوستان من + + فرم اهداء عضو + action on earth-element AN INCONVENIENT TRUTH Animal Science catalogue of life CATICEF Green Iran IUCN List of All Endangered Species Organic Agriculture Second ثـــانیــه TVE (Television Trust for the Environment). UNDP UNEP آبزي دان آبشار و كوه اتحادیه رفع آلودگی های هسته ای آتش‌نوشت اداره کل دامپزشکی اصفهان ارتباط صنعت ارمغان اشک های طبیعت آشیانه سبز میانکاله اعضاي هيأت علمي مؤسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع اقتصاد منابع طبیعی و محیط زیست اقیانوس آبی اکوگیک الفبای آب آلماگل اله تی تی گیلان آلودگی نوری آلودگی های هسته ای آلودگی هوا آموزش برپايي آکواريوم آمیزقلمدون انجمن اسب ایران انجمن پاسداران محيط طبيعی ايران انجمن حاميان سفر ايمن انجمن حمایت از حیوانات اسکاتلند انجمن حمایت از حیوانات امریکا انجمن حمایت از حیوانات انگلستان انجمن حمایت از حیوانات تگزاس انجمن حمایت از حیوانات تهران انجمن حمایت از حیوانات مالزی انجمن حمایت از حیوانات ویرجینیا انجمن حمايت از گربه ها انجمن دوچرخه سواران کوهستان رشت انجمن دوست داران محیط زیست انجمن سرزمین ما انجمن شوکای کرمانشاه انجمن علمی بیابان انجمن متخصصین علوم دام ایران انجمن نسیم سراب آناهیتا کنگاور انجمن يوزپلنگ آسيايي آنچه نمي دانيم نيز با ارزش است انستيتو آب و هوا اهواز سبز آوای سبز آوای فاخته آوای محیط زیست آونگ خاطره های ما ایران سبز ايران نامه ایرانیان گواه ایرانیان وبلاگ نویس در مالزی ایستاده زیر باران با طبیعت بالابان بام ایران بانک اطلاعات بخشی از زندگی براي طبيعت بلاگ نيوز بنیاد آزادی، رشد و آبادانی ایران-باران به کجا پناه ببریم بهار زمستانی بیولوژی و بیوتکنولوژی کشاورزی پرانتز پرشين تونز پرندگان ایران پریمک پژوهش در تاریخ ایران پلنگ زخمی پيام سبز پیچ گوشتی پیدا پنهان تابناک تاکستان تحقیق_تکنولوژی_توسعه_محیط زیست تقليل لايه ازن تلاش ايرانيان گياهخوار تلاش براي حيوانات مشهد تنوع زيستي توسعه پایدار جامعه جهاني حمايت از حيوانات جایی برای همه جبهه سبز همدان جستجوگر محیط زیست جمعیت حمایت از منابع طبیعی و محیط زیست جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست اصفهان جمعیت طبیعت یاران جمعیت کویر سبز جنبش ایرانیان مخالف سیرک حیوانات جنگل جنگلبان شهید ناصر پیروی جنگلهای کرانه خليج فارس چشم انداز چشم به چشم چشمهای همیشه بیدارزمین _محیط زیست حامی گرگ های ایران حفظ محيط زيست اساس توسعه پايدار حمايت از حقوق حیوانات حمايت از حيوانات بي خانمان حمایت از حیوانات و محیط زیست حمایت از حیوانات/نیلوفر حیوانات آموزه های خلقت حيوانات ايران حيوانات هم همانند انسان حق زندگي دارند خاک خوب خانه مطبوعات و خبرنگاران اصفهان خانه وبلاگ درویش خانواده سبز خبرخوان سبز خبرگزاری ایسنا خبرگزاری ایلنا خبرگزاری کشاورزی خبرنامه ی مالزی خبرهای اکسیژن خبری تحلیلی نو اندیش خدای من خرده گیری دانشجوی دامپزشکی دانشجویان محیط زیست تهران شمال دانشجويان محيط زيست کرج دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان در انتظار باران درخواست انتشار یادگارهای ماندگار دردسرهای یک دامپزشک درک زیباییهای حیات دفترچه ی ممنوع دکتر غلامعلی بسکی دکتر هومن دلتنگی های مادر زمین دنکیشوت معمار دنيای زير آب دنیای زیر آب دوچرخه سواری برای صلح دور روزگاران دوستداران حیوانات و طبیعت دوستداران حیوانات و محیط زیست در اعتماد ملی دوستداران حيوانات و محیط زیست در ايسنا دوستداران حيوانات و محیط زیست در ايسنا دیده بان حیوانات ایران دیده بان کوهستان ديده بان محيط زيست ايران دیده بان میانکاله دیر تش باد راپورتهای یومیه رادیکال سبز رادیو وبلاگستان رستاخیز سبز رفتن رسيدن است رفقای شیلاتی روایت روزنامه اصفهان امروز روزنامه اعتماد روزنامه اعتماد ملی روزنامه تايمز روزنامه تفاهم روزنامه خبر ورزشی روزنامه سرمایه روزنامه شرق روزنامه کارگزاران روزنامه هم میهن روزنامه همبستگی زادگاهم ایران است، فرزند ایرانم زمین انسان ها زمین سیاره زنده زمین ما زمین ما زن نوشت زیتون زيست بان زیست محیطی کوچک زیستن حق همیشگی حیوانات است زیگ زاگ های ذهنی یک خبرنگار سایت انجمن های تخصصی محیط زیست سایت ایرانیان گیاهخوار سایت بانو انوشه انصاری سايت تخصصی ماهيان آکواريومی سایت خبری بهار سایت خبری تحلیلی زیست بوم سایت مرجع متخصصین ایران سبز کوه بختیاری سبز نوشته های من سبزگامان سرباز زمین سردبیر: خودم سرو آزاد سکوت سلامت نیوز سلول سوپرپوزیشن سید محمد خاتمی شهر خرم آباد شهر سالم شهرزاد ایرانی شهرمن M.I.S صد سال تنهايی صداهای جهانی صدای آسمان صدای دامپزشکی ایران صفحه محيط زيست نشنال جيوگرافيك صلح سبز بین الملل صلح،حقوق بشر،محیط زیست صندوق تسهیلات جهانی محیط زیست طبیعت ایران طبیعت بختیاری طبیعت زیبای ایران طبيعت سبز بجنورد طبیعت سیستان طبیعت و حیات وحش طبیعت و حیوانات طبیعت وحشی طبیعت،فرهنگ، زندگی،دانش، آینده طراحی با طبيعت عرصه سوم علائم گرم شدن کره زمین علیه تخریب محیط زیست فاکوليت فریاد خروشان فصل سبز فوتوبلاگ در انتظار باران قناری كانون ديده بانان زمين كشاورزی ارگانیک كنوانسيون تغيير آب و هوا کابل پرس کاغذ کاربن کانون دامپزشک سفید کانون دوستداران حیوانات کانون زیست شناسی کانون عالی گسترش فضای سبز و حفظ محیط زیست ایران کانون مطالعات استراتژيک آب و محیط زيست کاه گل کلاغ (زرین دخت عالی) کلام من۷۸۶ کلینیک دامپزشکی پرشین کهن دیار کیمیای سبز گازهای گلخانه ای گالري طبيعت سبز گاه نوشت های باران گربه ايراني گردش در طبيعت ايران گردش در طبيعت ايران گرگ تنها گرگ خاکستري گروه پیگیری اصلاح قوانین و مقررات NGOs گرین بلاگ-مهدی گریوان گلچین زیست گهواره سبز گوناگون از زيست شناسي گونه های در خطر انفراض گوهر سبز گیاهان دارویی آکش گیاهخواری،حمایت از حیوانات لحظه هایی که می گذرند لیست وبلاگهای زیست محیطی مادرم زمین ماندانا مجله زندگی سالم محيط بان محیط بان محیط بان بدون مرز محیط برای زندگی محیط زیست محیط زیست البرز محيط زيست بافق محیط زیست دانشگاه اهواز محيط زيست در جام حم محيط زيست در همشهری محیط زیست دماوند محیط زیست زمین محيط زيست سرزمين من محیط زیست همدان محیط زیست و اخلاق محیط زیست-دوزيستان ايران مخالف شکار و شکارچی مدیریت کشاورزی مرتع و مرتعداري در ايران مرد خاکي مطالعات زیستی معجزه ای به نام زمین من و MS من و گربه ها من و ویلی منابع طبيعي منم محیط بان مهار بيابان زايي مهندس اکبر همدانيــــان مهندسی محيط زيست موج سبز موسسه حفاظت محیط زیست آمریکا میراث ماندگار گچساران و باشت- سبزگامان میهن سبز نشريه الکترونيکي داروگ نصفهان نگذار به بادبادکها شلیک کنند نور شب نوشته های سبز همستر ايران همنهاد همین جا روی زمین هواداران پرشين بلاگ اصفهان هوبره واگويه هاي نانوشته وب نوشت وبگاه کویرهای ایران وبلاگ جمعی از طلاب وبلاگ دکتر ناصر کرمی وبلاگ فهیمه خضر حیدری وبلاگ گروه حیات وحش ایران وبلاگ مهدی بوترابی وسایل نقلیه سبز یاوران محیط زیست سیمره دره شهر یخاب یک روان پزشک انجمن حمایت از کشاورزان شهرستان اصفهان بوم سا گرافیست کوچولو جانوربان شهروحش طبیعت زنده،نبض زندگی وت پارس اشک یلدا انجمن زمین برای همه مطالب صنعتی | عمرانی | محیط زیست