از اصفهان خبر رسیده که در حالیکه امسال آلودگی هوای اصفهان همچون بسیاری از شهرهای بزرگ ایران در شرایط بحرانی به سر می برد و تولید سوخت غیر استاندارد در پالایشگاههای کشور مشکلات فراوانی را متوجه سلامت شهروندان کرده است و در حالیکه دیگر مشکلات زیست محیطی استان و شهر اصفهان همچنان پابرجاست و بحران بی آبی و عدم تامین حقابه زاینده رود لاینحل مانده است، همزمان با 29 دی ماه و روز هوای پاک بر خلاف رویه معمول در سالهای گذشته به انجمن زیست محیطی جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست اصفهان اجازه برگزاری مطلوب مراسم روز هوای پاک مطابق سالهای گذشته داده نشده است.
در حالیکه طی ده سال گذشته این مراسم با حضور فعال اعضای جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست اصفهان در حاشیه پل فردوسی و با اجرای سخنرانی های زیست محیطی و توزیع بروشورهای زیست محیطی در بین عابران و وسایل نقلیه برگزار می شد ظاهراً مسئولان محترم امسال به این نتیجه رسیده اند که نیازی به برگزاری چنین مراسمی نیست و امکان سخنرانی و توزیع بروشور در بین عابران و وسایل نقلیه از این دوستان سلب شده است. همچنین امسال بر خلاف همیشه به خاطر سختگیری های انجام شده توسط اداره کل آموزش پرورش اصفهان، امکان حضور اعضای جمعیت در مراسم صبحگاهی مدارس و سخنرانی در خصوص آلودگی هوا و دیگر مسائل زیست محیطی سلب شده است.
ای کاش می دانستیم که نتیجه ی این رفتارهای ان جی او ستیزانه و عدم توجه به فعالیت ها و توصیه های واقعی دوستداران محیط زیست در کشور سرانجامی جز بدتر شدن اوضاع ندارد و این راه که می رویم به همان جایی است که این سالها رفته ایم ....

در خبرها آمده بود که «محمدرضا محمدی ملایری» مدیر دانشکده دامپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار در «نخستین همایش باغ های وحش، موزه های طبیعی و جانوران ایران» در سخنانی سازمانهای مردم نهاد را متهم کرده است که به اشتباه و بدون تفکر و به تقلید از کشورهای غربی فکر می کنند فقط باید از سگ های ولگرد حمایت کرد.
در این خصوص نکاتی قابل عرض است که در ادامه آمده است. پیش از آن بخشی از صحبت های محمد رضا محمدی ملایری را بخوانید و سپس نوشته نگارنده در این خصوص.

نمایشگاهی که قرار بود جمعه گذشته و به مناسبت بزرگداشت روز زاینده رود و با نام « زاینده رود، مادر مدنیت اصفهان » برگزار شود در آخرین ساعات مانده به برگزاری توسط فرمانداری اصفهان لغو مجوز شد و برگزار نشد. با اینکه چند روزی از عدم برگزاری یا به عبارت بهتر از ممانعت از برگزاری این نمایشگاه می گذرد، هنوز دلیلی از سوی مسئولان برای لغو مجوز برگزاری نمایشگاه اعلام نشده است.

در روزهای گذشته و پس از آنکه مجلس شورای اسلامی به دو فوریت طرح آبرسانی به دریاچه ارومیه رای نداد شاهد ایجاد حساسیت عمومی نسبت به سرنوشت دریاچه ارومیه در سراسر ایران و بویژه استانهای آذربایجان غربی و شرقی بوده ایم. اعتراضاتی که علیرغم سانسور در برخی رسانه های داخلی ولی همچنان ادامه دارد و نشانه های این اعتراضات مردمی را می توان در سخنان و توجه نمایندگان مجلس آن منطقه و امام جمعه شهر ارومیه نسبت به سرنوست دریاچه ارومیه در روزهای گذشته جستجو کرد .
در خصوص اعتراضات به سرنوشت دریاچه ارومیه که شاید آن را بتوان گسترده ترین اعتراضات مردمی نسبت به مقوله ای زیست محیطی نامید سه نکته جلب توجه می کند:
نخست آنکه در این اعترضات بر خلاف اعترضات مدنی که عمدتاً به قبل از سال 84 برمی گردد رد پایی از NGO ها (سازمانهای غیردولتی مردمی ) بطور مشخص و سازمان یافته دیده نمی شود و یا نقش آنها آنقدر کم است که اصلاً دیده نمی شوند. نکته دوم آنکه نقطه شروع این اعتراضات زمانی بود که مجلس دو فوریت طرحی را رد کرد که بنا به نظر اکثر کارشناسان محیط زیست، طرحی غیرکارشناسانه و غیر زیست محیطی بوده است و نه تنها دردی از دردهای محیط زیست منطقه را دوا نمی کرد بلکه ضربه ای دیگر به اکوسیستم منطقه می زد و نکته سوم آنکه وضعیت فعلی ارومیه نتیجه سه دهه سوء مدیریت و بی توجهی بوده است و به یکباره ایجاد نشده است.
اما چگونه است که اکنون پس از سالها بی توجهی مردم و مسئولین نسبت به دریاچه ارومیه ، به یکباره رد شدن طرحی غیر زیست محیطی از سوی مجلس آغازی بر اعتراضات گستره مردمی نسبت به این موضوع می شود ؟!
اینجاست که جای خالی NGOها بیش از هر زمان دیگری احساس می شود. سازمانهایی که از اواسط دولت سازندگی پا به عرصه وجود گذاشته بودند و در دولت اصلاحات با تجربه شده بودند و زمان و بودجه های زیادی صرف توانمند سازی و آموزش آنها شده بود به یکباره در دولت مهرورزی مورد بی مهری قرار گرفتند و موانعی بر سر گسترش فعالیتهای آنها قرار گرفت. با تغییراتی که در بدنه دولت صورت گرفت و همچنین تغییراتی که در سازمان ملی جوانان انجام شد روند فعالیت بسیاری از این سازمانها بسیار کند شد، عده ای منحل شده و آنها که ماندند نیز به دلیل شرایط جدیدی که ایجاد شده بود کم کار و منفعل شدند. انحلال شبکه های منطقه ای سازمانهای غیردولتی زیست محیطی، انحلال خانه های سازمانهای غیردولتی در سراسر کشور و برخوردهای  سلیقه ای با فعالین سازمانهای غیردولتی از دیگر عوامل به کما رفتن سازمانهای غیردولتی در سالهای گذشته بوده است.
شاید تفکری که NGO ها را دست و پاگیر، مخالف توسعه (البته توسعه ناپایدار) و منتقد سیاستهای غیر زیست محیطی خود می دانست هیچگاه تصور نمی کرد بعد از به کما بردن سازمانهای غیردولتی شاهد گسترده ترین اعتراضات زیست محیطی در کشور باشد. در این میان نه تنها آن تفکر ضد NGO ای به خواسته خود نرسید، شوربختانه ضررهای دیگری نیز متوجه کشور و محیط زیست شده است. سازمانهای غیردولتی همواره دارای نیروی کارشناسی قوی ای بوده اند که بدون هیچ چشمداشت و مرزبندی سیاسی و گروهی تنها بر اساس عشق به وطن و احساس مسئولیت اجتماعی آن را در اختیار دولت ها قرار داده اند، ضمن اینکه همواره در جهت آموزش شهروندان تلاش کرده اند و فرهنگ سازی را در راس برنامه های آنها بوده است و دیگر آنکه همواره چشم بیدار جامعه بوده اند و مشکلات و کاستی ها را رصد کرده و تذکر داده اند. ضعیف شدن و رکود اینها در سالهای گذشته هزینه ای را بر دوش جامعه تحمیل کرده است ضمن اینکه در نبودن NGO ها شاهد این هستیم که در این زمان گروههای سیاسی اعم از شناسنامه دار و بی شناسنامه سکاندار اعتراضات مردمی شده اند و این روزهای به جای آنکه بیانیه سازمانهای مردمی، غیرسیاسی و زیست محیطی را در خصوص مشکلات دریاچه ارومیه بخوانیم شاهد صدور بیانیه های مختلف از سوی گروههای سیاسی هستیم که تجربه و دانش زیست محیطی ندارند. آنها که از NGO ها فراری بودند این بار هم پیاز را خوردند هم شلاق را و هنوز هم مشکل حل نشده است .
ای کاش این بار پیش از بحرانی شدن مشکلی و تا دیر نشده برای احیا سازمانهای غیر دولتی اعم از زیست محیطی و غیر زیست محیطی کاری بکنیم. در غیاب NGO ها و در مراسم سوگواری دریاچه ارومیه گروههای سیاسی به میدان آمدند، معلوم نیست اگر NGO ها بطور کامل بمیرند چه کسانی برای سوگواری آنها به میدان خواهند آمد !

+ این نوشته بار نخست در خبرگزاری محیط زیست ایران منتشر شده است.

اگر اشتباه نکنم سال 86 در روزهایی که بسیاری از سازمانهای غیردولتی (NGO) زیست محیطی تعطیل ، منحل یا منفعل شده بودند در میان خبرهای زیست محیطی با کانون عالی گسترش فضای سبز و حفظ محیط زیست ایران آشنا شدم. در آن روزها این کانون به تنهایی به اندازه چندین سازمان مردم نهاد وشبکه زیست محیطی فعالیت می کرد و به سنگری برای محیط زیست بی پناه ایران تبدیل شده بود .
نخستین بار در خرداد 87 وقتی که به دعوت کانون عالی گسترش فضای سبز و حفظ محیط زیست در همایش تجلیل از مدیران مسئول ، دبیران سرویس و خبرنگاران و وبلاگ نویسان حوزه محیط زیست رسانه های کشور که از طرف این کانون برگزار شده بود شرکت کردم با مهندس یاسر  انصاری کجوری آشنا شدم . در آن روز به یاد ماندنی به اتفاق تعدادی از دوستان تا آخرین ساعات شب مهمان یاسر انصاری و مژگان جمشیدی بودیم . اگر چه پس از آن بارها و به مناسبت های مختلف تلفنی با هم در تماس بودیم اما هیچگاه باور نمی کردم این نخستین و آخرین دیدار من با این مرد شریف باشد.
یاسر انصاری به راستی یکی از سبزترین کوشندگان محیط زیست ایران در روزهای سیاه آن بود. پر تلاش و پر امید بود و از کارهایش می شد فهمید که آرزوهای سبز زیادی در سر دارد .... اگر چه جوان بود اما عملکردش در ایجاد سامانه خبری سبزپرس و کانون عالی گسترش فضای سبز و حفظ محیط زیست تا همیشه ماندگار خواهد بود.
او عاشق زندگی بود . او زندگی را نه برای خود که برای همه زیستمندان این کره خاکی می خواست . او عاشق آب ، خاک ، هوا ، طبیعت و موجودات زنده این سرزمین بود ... امروز محیط زیست ایران از دریاچه ارومیه تا تالاب هامون در سیستان و بلوچستان ، یوزپلنگ ایرانی تا دلفین های خلیج فارس ، از جنگل های شمال تا جنگل های حراء ... همه و همه به پاک نهادی مردی گواهی می دهند که در عمر کوتاه خود عاشقانه برای نجات محیط زیست بی پناه ایران کوشید.
این غم جانسوز با را به خانواده گرامی اش ، دوستان و دوستدارانش و به ویژه یار و همراه زندگی اش مژگان جمشیدی گرامی صمیمانه تسلیت می گویم ...

راه نیکش پر رهرو باد

این روزها خبرهای عجیب و غریب زیاد شنیده می شود. برخی از خبرها را اگر بار اول در وبلاگ و یا سایتهای نا معتبر بخوانم به هیچ وجه باور نمی کنم تا به منبع اصلی خبر برسم . یکی از خبرهایی که امروز خواندم و باورم نشد این است:

 « مهرداد بذرپاش ، رئیس سازمان ملی جوانان در جمع اعضای سازمانهای مردم نهاد گفت : با کمک رییس‌جمهور 100 میلیارد ریال به فعالیت‌هایی اختصاص می‌دهیم که سرخوردگی جوانان آمریکایی از اوباما را نشان دهند و این خدمات را در فضای سایبر ارایه کنند و این ناامیدی را نشان دهند. »

اصل خبر اینجاست . باور کنید واقعیت دارد !!

خدا برکت بده به پول نفت . درست است پول نفت سر سفره هایمان نیامد ، اما خواندن این خبرها این حسن را دارد که خبردار می شویم هنوز نفت داریم .

در روزهای گذشته نمایشگاهی با عنوان دستاوردها و توانمندیهای سازمانهای مردم نهاد NGO) ها) در دولت نهم در اصفهان برگزار شده بود .

گزارش تصویری این نمایشگاه را ببینید و قضاوت کنید . 18 عکس گذاشتم تا درصد بیشتری را شامل شود و بهتر بتوانید قضاوت کنید .

گفتنی های بسیاری در مورد این نمایشگاه دارم که نمی خواهم بنویسم ، فقط برای برخی عکس ها توضیح نوشته ام .

این را هم بگویم که تا 24 ساعت قبل از برگزاری نمایشگاه قرار بود 20 غرفه در اختیار 28 NGO زیست محیطی استان قرار گیرد ولی نهایتاً به 2 غرفه تبدیل شد ! از تشکلهای میراث فرهنگی هم خبری نبود . مترو سازان اصفهان هم سعی می کردند گذرشان به غرفه شبکه زیست محیطی اصفهان نیفتد و دیگر آنکه ...

دستاوردها و توانمندیهای سازمانهای مردم نهاد در دولت نهم را در ادامه مطلب ببینید :

ایها الناس بشنوید ...

چند وقتیه میخواهم یه مطلبی راجع به وضعیت NGO ها بنویسم اما چون به موضوع وبلاگ بطور مشخص ربط نداره مردد بودم.

شک ندارم اکثر دوستانی که در زمینه محیط زیست و مسائل فرهنگی ، اجتماعی و از این قبیل فعالیت می کنند یا از یک NGO شروع کردن و یا در یک NGO ای فعالیت دارند . من خودم اینطوری هستم و به جرات میتونم بگم تاثیری که این فضا بر من داشته از تمام سالهایی که  درس خوندم برام آموزنده تر و هدفمندتر بوده.

اما متاسفانه فضا برای فعالیت این گروههای مردمی در یکی دو سال گذشته هر روز تنگ و تنگتر شده . انواع و اقسام فشارهای آشکار و پنهانی که بر این گروهها وارد میشه باعث خستگی  و تعطیلی NGO ها شده . باطل کردن مجوز ها ، تعطیل کردن خانه های تشکلها ، ندادن مجوز برگزاری برنامه ، دخالت در شبکه ها و صدها مورد دیگه .

واقعاً نمیدونم این گروههای جوان چه گناهی کردن که اینطوری با اونها برخورد میشه . در همین شهر اصفهان در اثر پیگیریهای همین دوستان  NGO ای جهان نما تعدیل شد و میدان نقش جهان از خطر خارج شدن از فهرست آثار جهانی نجات پیدا کرد و یا تغییر مسیر مترو نتیجه تلاش همین دوستان بود. در زمینه محیط زیست تنها گروههایی که دلسوزانه و عاشقانه فعالیت می کنند همین داوطلبان سازمانهای غیر دولتی هستند و یا در بحث آسیبهای اجتماعی ، زنان ، خیریه ها و .....

جوونهایی که بچه های همین انقلاب هستن و در این سیستم و نظام رشد پیدا کردن امروز برای انجام یک فعالیت مردمی و داوطلبانه باید هزار جور فشار و مشکل رو تحمل کنن.

حتماً دو هفته پیش دیدید که خانم جوادی رئیس سازمان محیط زیست در جواب مجری گفتگوی خبری در مورد NGO ها ، چقدر براحتی از این موضوع رد شد و چند ثانیه بیشتر حرف نزد. واقعاً سازمان محیط زیست در سالهای گذشته جز تخریب و حمایت از صنایع آلاینده مگه کار دیگه ای هم کرده ؟! اگر کاری هم انجام شده در اثر تذکرات و فشارهای همین سازمانهای زیست محیطی بوده و اگر مسئولی هم کارشو بخوبی انجام داده بخاطر این بوده که از بدنه همین سازمانها بوده و عاشقانه به کار و فعالیتش اعتقاد داشته ....

والا به خدا این گروهها نه جاسوسن ، نه خرابکار و نه چیزی دیگه ..!  گفتنی و درددل در این زمینه خیلی زیاده ... ولی حیف که گوش شنوایی نیست!